agriculture news in marathi, agriculture ministry got control on agri scientist recruitment, Maharashtra | Agrowon

शास्त्रज्ञ भरती मंडळावर कृषी मंत्रालयाचा ताबा
मनोज कापडे
मंगळवार, 18 सप्टेंबर 2018

पुणे : देशाच्या कृषी शिक्षण संस्थांना नव्या शास्त्रज्ञांची फौज पुरविणाऱ्या राष्ट्रीय कृषी शास्त्रज्ञ भरती मंडळावरील कृषी शिक्षण व संशोधन परिषदेचे (आयसीएआर) नियंत्रण तडकाफडकी हटविण्यात आले आहे. या मंडळाचा ताबा आता थेट केंद्रीय कृषी मंत्रालयाने घेतला आहे. 

पुणे : देशाच्या कृषी शिक्षण संस्थांना नव्या शास्त्रज्ञांची फौज पुरविणाऱ्या राष्ट्रीय कृषी शास्त्रज्ञ भरती मंडळावरील कृषी शिक्षण व संशोधन परिषदेचे (आयसीएआर) नियंत्रण तडकाफडकी हटविण्यात आले आहे. या मंडळाचा ताबा आता थेट केंद्रीय कृषी मंत्रालयाने घेतला आहे. 

मंडळावर यापूर्वी फक्त माजी कुलगुरू दर्जाचा ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ अध्यक्ष म्हणून कामकाज पहात असे. आता माजी आयएएस अधिकारीदेखील अध्यक्ष करता येईल, असा नवा नियम लागू केला गेला आहे. महाराष्ट्राच्या कृषी शिक्षण व संशोधन परिषदेच्या अखत्यारित कार्यरत असलेल्या कृषी विद्यापीठे सेवाप्रवेश मंडळाचा ताबा घेण्यासाठी परिषदेच्या उपाध्यक्षांनी जसा कायदा वाकवला होता, तोच प्रकार आता देशपातळीवर घडल्याचे ज्येष्ठ कृषी शास्त्रज्ञांचे मत आहे. 

देशातील सर्व कृषी विद्यापीठे व संशोधन केंद्रांसाठी दर्जेदार शास्त्रज्ञांची निवड करण्याची जबाबदारी राष्ट्रीय कृषी शास्त्रज्ञ भरती मंडळावर (एएसआरबी) आहे. मंडळाच्या अस्तित्वापासून यात कधीही राजकीय हस्तक्षेप झाला नव्हता. भरती मंडळाकडून कृषी शास्त्रज्ञांची निवड गुणवत्तेवर केली जात होती. अर्थात, भरती मंडळाचे नियंत्रण ‘आयसीएआर’ अर्थात भारतीय कृषी शिक्षण परिषदेकडे असल्यामुळे पक्षपात, गैरव्यवहार, राजकीय कामकाजाचा आरोप मंडळावर कधीही झालेला नव्हता. 
‘‘कृषीभरती मंडळाचे कामकाज बऱ्यापैकी स्वायत्त होते. मंडळाचे नियंत्रण आयसीएआरकडे असल्याने कुणाला बोट दाखविण्यासाठी जागा मिळत नव्हती. ‘आयसीएआर’मुळेच देशातील कोणत्याही राजकीय घटकांना शास्त्रज्ञ भरतीत कधीही थेट हस्तक्षेप करता आला नाही. मात्र, केंद्रीय कृषी मंत्रालयाला हा हस्तक्षेप हवा होता,’’ अशी माहिती सूत्रांनी दिली. 

‘‘कृषी शास्त्रज्ञ भरती मंडळाचे काम ‘आयसीएआर’ नव्हे, तर आपल्याच अखत्यारित चालावे तसेच मंडळाचा प्रमुखदेखील बिगर शास्त्रज्ञाला करण्याच्या हालचाली गेल्या काही दिवसांपासून कृषी मंत्रालयात चालू होत्या. त्याला यश आले आहे,’’ असे सूत्रांचे म्हणणे आहे. दिल्लीच्या कृषी भवनाने आता केंद्रीय शास्त्रज्ञ भरती मंडळाची धोरणात्मक वाट पूर्णतः बदवून टाकली आहे. केंद्रीय कृषी अवर सचिव राजेश कुमार यांनी गेल्या आठवड्यात काढलेल्या एका आदेशानुसार (क्रमांक १-१-२०१८-आस्थापना) ‘‘भरती मंडळ आता ‘आयसीएआर’च्या नव्हे; तर केंद्रीय कृषी शिक्षण व संशोधन खात्याच्या अखत्यारित काम करेल,’’ असा आदेश जारी केला आहे. 

‘‘आयसीएआर’पासून कृषी शास्त्रज्ञ भरती मंडळ वेगळे करण्यात आलेले आहे. यापुढे कृषी शिक्षण व संशोधन खात्याच्या आस्थापना विभागाकडूनच मंडळाचे व्यवहार पाहिले जातील,’’ असे कृषिभवनातून स्पष्ट करण्यात आले आहे. 

भरतीचा दर्जा घसरेल
देशातील ज्येष्ठ कृषी शास्त्रज्ञांना या बदलामुळे धक्का बसला आहे. मंडळाच्या अध्यक्षपदासाठी माजी आयएएस अधिकारी कशाला हवा, असा सवाल शास्त्रज्ञ उपस्थित करीत आहेत. ‘‘मंडळाला अजून बळकट करण्यासाठी कृषी शास्त्रज्ञांची भरती उलट भारतीय प्रशासकीय सेवेच्या (आयएएस) दर्जापर्यंत नेण्याची गरज होती. मात्र, आता भलतेच घडत आहे. नव्या बदलामुळे कृषी शास्त्रज्ञ भरतीचा दर्जा अजून घसरू शकतो,’’ असा इशारा एका माजी कुलगुरूने दिला आहे. 

भरतीची पारदर्शक चौकट मोडण्याचा डाव 
केंद्रीय कृषी शास्त्रज्ञ भरती मंडळाची स्वायत्तता काढून घेण्यात आल्याची माहिती खरी आणि धक्कादायकदेखील आहे, असे मंडळाचे माजी अध्यक्ष डॉ. सी. डी. मायी यांनी सांगितले. ‘‘नव्या नियमामुळे मंडळावरील ‘आयसीएआर’चे नियंत्रण गेले आहे. त्यामुळे मंडळाच्या कामात आता राजकारण घुसण्याची दाट शक्यता आहे. मंडळ ताब्यात घेण्यासाठी कुणी तरी विशिष्ट व्यक्ती हालचाल करीत असावी, तसेच या व्यक्तीची निवड सोपी होण्यासाठी मंडळाच्या मूळ रचनेवरच घाव घातला गेला आहे,’’ असे डॉ. मायी यांनी हताशपणे सांगितले.

नव्या बदलाचे परिणाम

  • सर्व कृषी विद्यापीठे, संशोधन केंद्रांत शास्त्रज्ञांची निवड मंडळामार्फत होते
  • ‘आयसीएआर’मुळेच शास्त्रज्ञ भरतीत राजकीय हस्तक्षेपाला आळा
  • आतापर्यंत पक्षपात, गैरव्यवहाराचा आरोप मंडळावर झाला नाही
  • मंडळाचा ताबा घेण्यासाठी नियम वाकविला ः कृषी शास्त्रज्ञ
  • कृषी मंत्रालयात काही दिवसांपासून बदलाच्या हालचाली
  • कृषी शास्त्रज्ञ भरती मंडळवरील ‘अायसीएआर’चे नियंत्रण संपुष्टात
  • पूर्वी माजी कुलगुरू दर्जाचा शास्त्रज्ञ काम पाहत असे
  • नव्या नियमामुळे माजी आयएएस अधिकारी अध्यक्ष शक्य
  • कृषी शास्त्रज्ञ भरतीचा दर्जा अजून घसरू शकतो : माजी कुलगुरू
     

इतर अॅग्रो विशेष
परभणी, राहुरी कृषी विद्यापीठांना पाच...परभणी ः भारतीय कृषी संशोधन परिषदअंतर्गत कृषी...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात हलक्या ते मध्यम...पुणे : पावसाला पोषक हवामान झाल्याने आठवड्याच्या...
‘आरएसएफ’च्या मूळ सूत्रात घोडचूकपुणे: शेतकऱ्यांना हक्काचा ऊसदर मिळवून देणाऱ्या...
साखर कारखान्यांची धुराडी आजपासून पेटणारपुणे: राज्यातील साखर कारखान्यांच्या गाळप हंगामाला...
सहकारी बॅंकांना एकाच छताखाली आणणार :...पुणे ः सहकार क्षेत्राला ‘अच्छे दिन’ आणण्यासाठी...
चला मिरचीच्या आगारात राजूरा बाजारात...मिरचीचे आगार अशी ओळख अमरावती जिल्ह्यातील राजूरा...
‘एसआरटी’ तंत्राने मिळाली उत्पादनासह...पेंडशेत (ता. अकोले, जि. नगर) या कळसूबाई शिखराच्या...
तुटवड्यामुळे कांद्याच्या दरात सुधारणानवी दिल्ली ः देशातील महत्त्वाच्या कांदा उत्पादक...
कृषी विद्यापीठांचे संशोधन आता एका...मुंबई ः राज्यातील चारही कृषी विद्यापीठांनी केलेले...
महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्तांना...शिर्डी: महाराष्ट्रात यंदा पाऊस कमी झाला....
कोल्हापुरी गुळाचा गोडवा यंदा वाढणारकोल्हापूर : यंदाच्या पावसाळ्यात गुजरात,...
कमी दरांवरून जिनर्सचा ‘सीसीआय’च्या...जळगाव ः भारतीय कापूस महामंडळाच्या (सीसीआय) कापूस...
होय, आम्ही बदलू शेतीचे चित्र... ‘शाळेत सुरू असलेल्या कृषी शिक्षण अभ्यासक्रमातून...
‘पंदेकृवि’च्या सुवर्णमहोत्सवी वर्षाचा...अकोला :  डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ...
शेतीपासून जितके दूर जाल तितके दुःख...पुणे : शेतीशी जोडलेली माणसं ही निसर्ग आणि मानवी...
नाबार्डच्या व्याजदरातच जिल्हा बँकांना...मुंबई : राज्य बँकेला नाबार्डकडून मिळणाऱ्या...
कोकण, पश्‍चिम महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...पुणे : कोकण अाणि पश्‍चिम महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...
अकोला, बुलडाणा जिल्ह्यांत कोरडवाहू...अकोला : अकोला आणि बुलडाणा जिल्ह्यात कोरडवाहू...
अठरा गावांनी केली कचऱ्यापासून गांडूळखत...गावे आणि वाडीवस्त्याही स्वच्छतेत अग्रभागी...
‘सीसीआय’च्या खरेदीला दिवाळीत मुहूर्तमुंबई : देशातील महत्त्वाच्या कापूस उत्पादक...