agriculture news in marathi, Agrowon, absorption of nutrient studied in Orange crop area | Agrowon

अन्नद्रव्यशोषण क्षमतेचा संत्रापट्ट्यात होतोय अभ्यास
विनोद इंगोले
गुरुवार, 21 सप्टेंबर 2017

नागपूर : संत्रापट्ट्यात रोगग्रस्त झाडांना सशक्‍त झाडाच्या तुलनेत जादा अन्नद्रव्ये आणि पाणी या बाबी दिल्या जातात. परंतु, यामुळे त्या झाडांची अवस्था सुधारणा तर दूरच उलट बागेतील इतर झाडांमध्ये फायटोप्थोरा रोगाचा प्रादुर्भाव वाढीस लागत असल्याचा प्राथमिक निष्कर्ष तज्ज्ञांनी काढला आहे. आयआयटी मुंबई, हैदराबाद आणि जैवतंत्रज्ञान महाविद्यालय यवतमाळ येथील तज्ज्ञ संयुक्‍तपणे हा अभ्यास करीत आहेत.

नागपूर : संत्रापट्ट्यात रोगग्रस्त झाडांना सशक्‍त झाडाच्या तुलनेत जादा अन्नद्रव्ये आणि पाणी या बाबी दिल्या जातात. परंतु, यामुळे त्या झाडांची अवस्था सुधारणा तर दूरच उलट बागेतील इतर झाडांमध्ये फायटोप्थोरा रोगाचा प्रादुर्भाव वाढीस लागत असल्याचा प्राथमिक निष्कर्ष तज्ज्ञांनी काढला आहे. आयआयटी मुंबई, हैदराबाद आणि जैवतंत्रज्ञान महाविद्यालय यवतमाळ येथील तज्ज्ञ संयुक्‍तपणे हा अभ्यास करीत आहेत.

विदर्भात सुमारे दीड लाख हेक्‍टरवर संत्रा लागवड  आहे. त्यातील ८० ते ९० हजार हेक्‍टर क्षेत्रावरील झाडांपासून फळधारणा मिळते तर उर्वरित बागा या उत्पादनक्षम नाहीत. विदर्भाची वार्षिक संत्रा उत्पादकता आठ ते नऊ लाख टन आहे. विदर्भाची उत्पादकता कमी असल्यामागे रोगग्रस्त खुंटावर कलम बांधणे व त्याच्या परिणामी बागा रोगग्रस्त होणे, अशी कारणे असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात. परिणामी विदर्भाचा संत्र्यासाठीचा कॅलिफोर्नीया अशी ओळख असलेल्या वरुड, मोर्शी परिसरात संत्रा बागा काढून टाकण्यावर शेतकऱ्यांचा भर आहे.
 

रोगग्रस्त आणि सशक्‍त झाडांचा अभ्यास
या भागातील संत्रा बागांमध्ये फायटोप्थोरा रोगाचा प्रादुर्भाव जास्त प्रमाणात आढळतो. त्यासोबतच संत्रा उत्पादकता घटण्यामागील इतर कारणांचा वेध घेण्याचा प्रयत्न गेल्या चार महिन्यांपासून आय. आय. टी. हैदराबाद, मुंबई व डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ अंतर्गत असलेल्या जैव तंत्रज्ञान महाविद्यालय यवतमाळ यांच्याद्वारे होत आहे. वरुड तालुक्‍यातील नागझरी व इतर गावांमध्ये तज्ज्ञ ठाण मांडून आहेत. रोगग्रस्त आणि सशक्‍त झाडांचा अभ्यास हे तज्ज्ञ करीत आहेत. त्यानुसार रोगग्रस्त झाडांना जादा अन्नद्रव्ये व पाणी शेतकरी देतात. परंतु, अशा झाडांची मुळेच खराब असल्याने ती जादा अन्नद्रव्ये शोषण करू शकत नाहीत. परिणामी उर्त्सजनच अधिक होते.

सोबतच झाडांना पाणी जास्त दिल्याने या रोगग्रस्त झाडांच्या बुध्यांशी ते साचून राहते आणि बागेतील इतर झाडांमध्ये देखील फायटोप्थोरा रोगाचा प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्‍यता निर्माण होते, असे निष्कर्ष प्राथमिक टप्प्यात नोंदविण्यात आले आहेत. रोगग्रस्त आणि सशक्‍त झाडे किती अन्नद्रव्य आणि पाणी घेतात, हे मोजण्याकरिता सॅप फ्लो मीटरची मदत घेतली जात असल्याची माहिती सूत्रांनी दिली. या प्रकल्पाचे निष्कर्ष येत्या काही महिन्यांतच जाहीर करण्यात येणार आहेत. जैव तंत्रज्ञान महाविद्यालयाचे सह्योगी अधिष्ठाता डॉ. राजेंद्र गाडे हे या प्रकल्पावर काम करीत आहेत.

यापूर्वीदेखील झाले प्रयोग

यापूर्वीदेखील या भागातील काही संत्रा बागायतदारांच्या बागांमध्ये सेन्सर लावण्यात आले होते. मातीशी संपर्क असलेल्या या सेन्सरसोबतच सिमकार्ड जोडून त्यानंतर ती माहिती सर्व्हरला घेतली जात होती. पाणी दिल्यानंतर, बाग ताणावर सोडल्यानंतर मातीमध्ये होणाऱ्या स्थित्यंतरांची नोंद करून त्याआधारे निष्कर्ष दिले जायचे.

 

इतर अॅग्रो विशेष
शेतकऱ्यांच्या विधवांचे २१ला मुंबईत...मुंबई : देशभरात विविध शेतकऱ्यांचे मोर्चे...
बा सरकार, प्रश्न जगण्याचा आहे!‘‘ज रा कुठे दुष्काळ पडला, गारपीट झाली,  पूर...
विना `सहकार` नाही उद्धारग्रामीण आणि शहरी भागांचा संतुलित विकास साधत...
राज्यातील धरणांमध्ये ५५ टक्के पाणीसाठापुणे   : राज्यात पाणीटंचाईची तीव्रता वाढू...
महाबळेश्र्वरमध्ये ३५०० एकरांवर...सातारा  ः महाबळेश्वरसह वाई, जावली, कोरेगाव...
दुष्काळात तीन श्रेणींत कामांचे नियोजन...पुणे : राज्यात आलेल्या दुष्काळात मदतीचा...
ओडिशात भाडोत्री ट्रॅक्टर योजनेस प्रारंभभुवनेश्‍वर ः राज्यातील शेतकऱ्यांना अद्ययावत...
सोयाबीन वधारण्याची चिन्हेपुणे: राज्यात सध्या सोयाबीनचे दर गडगडले असले...
राज्याच्या दक्षिण भागात पावसाची शक्यतापुणे : राज्यात थंडी वाढण्यास सुरुवात झाली आहे....
कापूस खरेदीला आजपासून प्रारंभनागपूर : पणन महासंघाव्दारे कापूस खरेदीला आजपासून...
चारा लागवडीसाठी शासकीय जमिनी देणारमुंबई : राज्यावरील दुष्काळाचे संकट लक्षात...
दुष्काळात २५ एकरांत शेवगा, रंगबिरंगी...मुंबई येथील ‘कोचिंग क्लास’चा व्यवसाय असलेले तपन...
प्रतिकूलतेतून प्रगती घडवत आले पिकात...वांगी (जि. सांगली) येथील एडके कुटुंबाने अत्यंत...
दूध का दूध... देशातील दूध न दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये ६८ टक्के...
पीककर्ज वितरणातील दोष व्हावे दूर पूर्वी जेमतेम तग धरून चालणाऱ्या शेती व्यवसायाने...
पाऊस बरा, मात्र दीर्घ खंड अन् कीडरोगाने...जिल्ह्यात सरासरीच्या जवळपास पाऊस पडला खरा; मात्र...
अन्न प्रक्रिया प्रकल्पांसाठी...औरंगाबाद : शेती उत्पादनात आघाडीवर असलेल्या आपल्या...
मराठवाडा, मध्य महाराष्ट्रात थंडी वाढलीपुणे ः गेल्या दोन ते तीन दिवसांपासून थंडीने...
साखर कारखान्यांनी सह-उत्पादनांवर सक्षम...मुंबई  ः देशांतर्गत साखर उद्योग संकटात आहे....
राज्यात ९१ कारखान्यांची धुराडी पेटली;...पुणे : राज्यात चालू गाळप हंगामात आतापर्यंत ९१...