agriculture news in marathi, Agrowon, absorption of nutrient studied in Orange crop area | Agrowon

अन्नद्रव्यशोषण क्षमतेचा संत्रापट्ट्यात होतोय अभ्यास
विनोद इंगोले
गुरुवार, 21 सप्टेंबर 2017

नागपूर : संत्रापट्ट्यात रोगग्रस्त झाडांना सशक्‍त झाडाच्या तुलनेत जादा अन्नद्रव्ये आणि पाणी या बाबी दिल्या जातात. परंतु, यामुळे त्या झाडांची अवस्था सुधारणा तर दूरच उलट बागेतील इतर झाडांमध्ये फायटोप्थोरा रोगाचा प्रादुर्भाव वाढीस लागत असल्याचा प्राथमिक निष्कर्ष तज्ज्ञांनी काढला आहे. आयआयटी मुंबई, हैदराबाद आणि जैवतंत्रज्ञान महाविद्यालय यवतमाळ येथील तज्ज्ञ संयुक्‍तपणे हा अभ्यास करीत आहेत.

नागपूर : संत्रापट्ट्यात रोगग्रस्त झाडांना सशक्‍त झाडाच्या तुलनेत जादा अन्नद्रव्ये आणि पाणी या बाबी दिल्या जातात. परंतु, यामुळे त्या झाडांची अवस्था सुधारणा तर दूरच उलट बागेतील इतर झाडांमध्ये फायटोप्थोरा रोगाचा प्रादुर्भाव वाढीस लागत असल्याचा प्राथमिक निष्कर्ष तज्ज्ञांनी काढला आहे. आयआयटी मुंबई, हैदराबाद आणि जैवतंत्रज्ञान महाविद्यालय यवतमाळ येथील तज्ज्ञ संयुक्‍तपणे हा अभ्यास करीत आहेत.

विदर्भात सुमारे दीड लाख हेक्‍टरवर संत्रा लागवड  आहे. त्यातील ८० ते ९० हजार हेक्‍टर क्षेत्रावरील झाडांपासून फळधारणा मिळते तर उर्वरित बागा या उत्पादनक्षम नाहीत. विदर्भाची वार्षिक संत्रा उत्पादकता आठ ते नऊ लाख टन आहे. विदर्भाची उत्पादकता कमी असल्यामागे रोगग्रस्त खुंटावर कलम बांधणे व त्याच्या परिणामी बागा रोगग्रस्त होणे, अशी कारणे असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात. परिणामी विदर्भाचा संत्र्यासाठीचा कॅलिफोर्नीया अशी ओळख असलेल्या वरुड, मोर्शी परिसरात संत्रा बागा काढून टाकण्यावर शेतकऱ्यांचा भर आहे.
 

रोगग्रस्त आणि सशक्‍त झाडांचा अभ्यास
या भागातील संत्रा बागांमध्ये फायटोप्थोरा रोगाचा प्रादुर्भाव जास्त प्रमाणात आढळतो. त्यासोबतच संत्रा उत्पादकता घटण्यामागील इतर कारणांचा वेध घेण्याचा प्रयत्न गेल्या चार महिन्यांपासून आय. आय. टी. हैदराबाद, मुंबई व डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ अंतर्गत असलेल्या जैव तंत्रज्ञान महाविद्यालय यवतमाळ यांच्याद्वारे होत आहे. वरुड तालुक्‍यातील नागझरी व इतर गावांमध्ये तज्ज्ञ ठाण मांडून आहेत. रोगग्रस्त आणि सशक्‍त झाडांचा अभ्यास हे तज्ज्ञ करीत आहेत. त्यानुसार रोगग्रस्त झाडांना जादा अन्नद्रव्ये व पाणी शेतकरी देतात. परंतु, अशा झाडांची मुळेच खराब असल्याने ती जादा अन्नद्रव्ये शोषण करू शकत नाहीत. परिणामी उर्त्सजनच अधिक होते.

सोबतच झाडांना पाणी जास्त दिल्याने या रोगग्रस्त झाडांच्या बुध्यांशी ते साचून राहते आणि बागेतील इतर झाडांमध्ये देखील फायटोप्थोरा रोगाचा प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्‍यता निर्माण होते, असे निष्कर्ष प्राथमिक टप्प्यात नोंदविण्यात आले आहेत. रोगग्रस्त आणि सशक्‍त झाडे किती अन्नद्रव्य आणि पाणी घेतात, हे मोजण्याकरिता सॅप फ्लो मीटरची मदत घेतली जात असल्याची माहिती सूत्रांनी दिली. या प्रकल्पाचे निष्कर्ष येत्या काही महिन्यांतच जाहीर करण्यात येणार आहेत. जैव तंत्रज्ञान महाविद्यालयाचे सह्योगी अधिष्ठाता डॉ. राजेंद्र गाडे हे या प्रकल्पावर काम करीत आहेत.

यापूर्वीदेखील झाले प्रयोग

यापूर्वीदेखील या भागातील काही संत्रा बागायतदारांच्या बागांमध्ये सेन्सर लावण्यात आले होते. मातीशी संपर्क असलेल्या या सेन्सरसोबतच सिमकार्ड जोडून त्यानंतर ती माहिती सर्व्हरला घेतली जात होती. पाणी दिल्यानंतर, बाग ताणावर सोडल्यानंतर मातीमध्ये होणाऱ्या स्थित्यंतरांची नोंद करून त्याआधारे निष्कर्ष दिले जायचे.

 

इतर अॅग्रो विशेष
रसायन विरहित फायद्याची शेती शक्य भारतात आज नेमकी सेंद्रिय व नैसर्गिक शेती...
राज्यातील जमिनीत जस्त, लोह, गंधक,...डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाच्या मृद...
केवळ जमीन आरोग्यपत्रिकेचा उपयोग नाही :...परभणी :जमीन आरोग्यपत्रिकेतील शिफारशीनुसार...
विदर्भात किमान तापमानात सरासरीच्या...पुणे : विदर्भाच्या काही भागांत थंडीत वाढ झाली आहे...
मातीची हाक मातीचा कस घटल्यामुळे मरणपंथाला लागलेल्या जमिनी...
मातीच्या घनीकरणाने घटते उत्पादनजमीन खराब होण्याचे एक महत्त्वाचे कारण   ...
समजून घ्या जमिनीची आरोग्यपत्रिकाबऱ्याच शेतकऱ्यांकडे जमिनीची आरोग्यपत्रिका उपलब्ध...
सावधान, सुपीकता घटते आहे... पुणे : महाराष्ट्रातील भूभागाचे मोठ्या...
अॅग्रोवनच्या कृषी प्रदर्शनाला जालन्यात...जालना : सर्वांची उत्सुकता लागून असलेल्या सकाळ-...
शून्य मशागत तंत्रातून कस वाढविला...मी १९७६ पासून आजपर्यंत जमिनीची सुपीकता...
सेंद्रिय कर्बावर अवलंबून जमिनीची सुपीकताजमिनीस भौतिक, रासायनिक व जैविक गुणधर्म हे...
भूमिगत निचरा तंत्राद्वारे क्षारपड...सुरू उसात दक्षिण विभागात पहिला क्रमांक उरुण...
अतिपाण्यामुळे क्षारपड होतेय जमीनक्षारपड-पाणथळ जमिनीची उत्पादनक्षमता वाढविण्यासाठी...
जैवइंधन, जैवखते, ठिबक उपकरणांच्या...२९ वस्तू आणि ५३ सेवांच्या जीएसटी दरामध्ये कपात...
प्रगतीच्या दिशेने पाऊलराज्यात कृषी विद्यापीठांच्या स्थापनेपासून ते १९९०...
सहकारी बॅंका डिजिटाइज केव्हा होणार?डिजिटल बॅंकिंग याचा अर्थ आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या...
कारखाने, ऊस उत्पादकांचे नुकसान...नवी दिल्ली : साखरेच्या घाऊक दरात घसरण होऊनही...
इंडोनेशिया, चीनला द्राक्ष निर्यातीत...नाशिक : रशिया, चीन, इंडोनेशिया अशा काही देशांनी...
किमान तापमानाचा पारा वाढू लागलापुणे : दक्षिण कर्नाटकाच्या परिसरात चक्राकार...
कृषी संजीवनी प्रकल्पाची मंजुरी अंतिम...मुंबई : दुष्काळापासून शेतीचे संरक्षण आणि खारपाण...