agriculture news in marathi agrowon agralekh on cess | Agrowon

सेसवसुली नव्हे; सर्रास लूट
विजय सुकळकर
गुरुवार, 24 मे 2018

आवाराबाहेरील सौद्यात कुठलीही सेवासुविधा पुरविणे तर दूरच, परंतु बाजार समितीचा काहीही संबंध येत नसताना सेसवसुलीचे कारण काय? याचे उत्तर बाजार समित्यांनी द्यायला हवे.

जळगाव कृषी उत्पन्न बाजार समितीद्वारे आवाराबाहेर विकलेल्या केळीवर खरेदीदाराकडून सेसवसुलीचा प्रकार नुकताच समोर आला आहे. बाजार समिती कार्यक्षेत्रात खरेदी केलेल्या शेतीमालावर व्यापारी किंवा खरेदीदाराकडून सेवाशुल्क घेतो, ही वसुली जिल्हा उपनिबंधकांच्या परवानगीने होत आहे, असे बाजार समिती संचालकांचे म्हणणे आहे. तर आवाराबाहेर अथवा शेतामध्ये जाऊन सेवाशुल्क वसुलीचे कोणतेही आदेश जिल्हा उपनिबंधक कार्यालयाकडून दिलेले नाहीत, असा खुलासा जिल्हा उपनिबंधकांनी केला आहे. या प्रकारावरून नियमनमुक्तीनंतरही आडत आणि सेसवसुलीबाबत राज्यातील अनेक बाजार समित्यांत गोंधळ चालू असल्याचे दिसते. नियमनमुक्तीच्या कायद्यात केवळ बाजारांतर्गत होणाऱ्या फळे-भाजीपाला खरेदी-विक्री व्यवहाराचे नियमन संबंधित बाजार समितीकडून केले जाईल, असा स्पष्ट उल्लेख आहे. तरीपण बाजार आवार आणि कार्यक्षेत्र असा घोळ घालून काही बाजार समित्या, उपबाजार आवार हे व्यापाऱ्याकडून सेस वसूल करीत आहेत. याबाबत मागील वर्षी ॲग्रोवनने आवाज उठविल्यावर अशा बाजार समित्यांचे राज्य शासनाने कान पिळले. पणन संचालकांनी बाजार आवार आणि कार्यक्षेत्र यातील संभ्रम दूर केला आणि सर्व बाजार समित्यांनी आवार निश्चित करून त्यातील व्यवहारावरच सेस वसूल करावा, असे निर्देश दिले होते. एवढा सर्व खुलासा झाल्यावरदेखील बाजार समितीबाहेर थेट शेतात झालेल्या व्यवहारावर सेस लावणे चुकीचेच नाही तर बेकायदादेखील असून ते त्वरीत थांबायला हवे.

शेतकऱ्यांना थेट शेतीमाल विक्रीस प्रोत्साहन मिळावे, बाजार समिती आवाराबाहेरच्या व्यवहारात आडत, तोलाई, हमाली, यासह इतरही अनेक नावांनी होणारी शेतकऱ्यांची लूट कमी व्हावी, व्यापाऱ्यांनादेखील बाजार शुल्क, देखरेख शुल्क द्यावे लागणार नाही, शेतीमाल खरेदीसाठी अनेक खरेदीदार पुढे येतील, शेतीमाल खरेदीसाठी स्पर्धा निर्माण होऊन शेतकऱ्यांना वाढीव दर मिळेल, व्यापाऱ्यांचा खर्च वाचल्याने ग्राहकांनाही स्वस्त दरात फळे-भाजीपाला मिळेल म्हणून राज्यात सुमारे दोन वर्षांपूर्वी नियमनमुक्तीचा निर्णय झाला. परंतू यास हरताळ फासून उत्पादक आणि व्यापाऱ्यांना होणाऱ्या सर्व संभाव्य फायद्यांपासून वंचित ठेवण्याचे काम काही बाजार समित्या करीत आहेत. बाजार आवारात शेड, पाणी, स्वच्छता आदी सेवा पुरविल्याच्या बदल्यात सेस घेतला जातो. आवाराबाहेरील सौद्यात कुठलीही सेवासुविधा पुरविणे तर दूरच, परंतू बाजार समितीचा काहीही संबंध येत नसताना सेसवसुलीचे कारण काय? याचे उत्तर बाजार समित्यांनी द्यायला हवे. जळगाव प्रकरणानंतर नियमनमुक्तीच्या अंमलबजावणीचा प्रश्न एेरणीवर आला आहे. असे प्रकार राज्यात इतरही कुठे चालू असतील तर शेतकरी, व्यापाऱ्यांनी पुढे येऊन तक्रार करायला हवी. पणन विभागानेसुद्धा असे गैरप्रकार इतरत्र कुठे होत अाहेत का? त्याची माहिती घेऊन ते तत्काळ बंद करायला हवेत. शासनाने नियमनमुक्तीचा निर्णय घेतला असला तरी याच्या अंमलबजावणीबाबतचा आढावा ठराविक कालमर्यादेनंतर सातत्याने घ्यायला हवा. जी बाजार समिती नियमनमुक्ती निर्णयाचा आदर करीत नाही, त्यावर कायदेशीर कारवाई व्हायला हवी. अधिकाधिक शेतकऱ्यांनी थेट शेतीमाल विक्रीत उतरावे, असे आवाहन शासनाकडून केले जात आहे. त्याचवेळी त्याच्या बाजार स्वातंत्र्यावर गदा आणणारे प्रकार राज्यात घडू नयेत, एवढी काळजी शासनाला घ्यावीच लागेल.

इतर अॅग्रो विशेष
मुरघास : चाराटंचाईवर उत्तम पर्यायउन्हाळ्यामध्ये किंवा चारा तुटीच्या काळात...
बाजारात टंचाईमुळे ‘पांढऱ्या सोन्या'च्या...जळगाव ः देशात कापसाची सर्वाधिक सुमारे ४० लाख हेक्...
दिवसा वीजपुरवठ्याचे स्वप्न प्रत्यक्षात...मुंबई : मुख्यमंत्री सौर कृषी पंप...
विजयादशमीनिमित्त फुलांना मागणी वाढलीपुणे ः गुरुवारी (ता. १८) साजऱ्या हाेणाऱ्या...
कोकण, पश्‍चिम महाराष्ट्रात पावसाची...पुणे: राज्याच्या कमाल तापमानात चढ-उतार सुरू...
मराठवाड्यात यंदा शेतकऱ्यांचे...औरंगाबाद : कमी पाऊस आणि मोठा खंड यामुळे...
ऊर्जा विभागाच्या योजनांचा शेतकऱ्यांना...मुंबई  : ऊर्जा विभागाने लोकहिताच्या व...
राज्यात २७ लाख हेक्टरवर होणार ज्वारी...पुणे : केंद्र सरकारच्या नव्या धोरणाप्रमाणे...
सणासुदीत अर्थकारण उंचावणारे पेरीडकरांचे...गणपती उत्सवापासून ते अगदी दसरा, दिवाळीस तुळशीच्या...
दुष्काळ, मजूरटंचाई समस्येवर सीताफळ,...अौरंगाबाद जिल्ह्यातील कुंभेफळ येथील श्रीराम शेळके...
कडधान्य कवडीमोल दरात व्यापाऱ्यांच्या...जळगाव : कडधान्याचा हंगाम येऊन एक महिना झाला;...
सकाळी गारठा, तर दुपारी चटकापुणे : राज्यात कमाल तापमान पस्तीशीपार गेले...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत...नांदेड ः जमिनीत पुरेशा प्रमाणात ओलावा नसल्यामुळे...
भारतात ३६५ लाख गाठी कापूस होणारमुंबई ः भारतात मागील वर्षीच्या तुलनेत यंदा कापूस...
मुग, उडीद विक्रीत शेतकऱ्यांना ३३०...पुणे ः शासनाची हमीभावाने खरेदीसाठी नोंदणीच सुरू...
खरिपात उत्पादनात घट; हमी दरही मिळेनाऔरंगाबाद : खरिपातील प्रमुख पिकांपैकी मूग, उडीद...
सरकारला दुष्काळचे गांभीर्य ः चंद्रकांत...नगर: राज्यात साधारण दोनशे तालुक्यांत दुष्काळसदृश...
नर्सरी मॅन ऑफ वरुड- जावेद खान अमरावती जिल्‍ह्यातील वरुड मोर्शी या प्रसिद्ध...
दुष्काळातही विस्तारला देशी गोवंश व्यवसायकायम दुष्काळी खानापूर तालुक्यातील अडसरवाडी (जि....
नांदेड, हिंगोली, परभणीतील बारा...नांदेड   ः दुष्काळ व्यवस्थापन संहितेनुसार...