agriculture news in marathi, Agrowon, Bacterial blight of paddy in rice area of Pune | Agrowon

पुण्यातील भात पट्ट्यात जिवाणू करप्याचा प्रादुर्भाव
संदीप नवले
शुक्रवार, 15 सप्टेंबर 2017

पुणे : गेल्या काही दिवसांपासून हवामानात होत असलेले बदल, वाढते तापमान, कमी-अधिक होणारा पाऊस आणि बियाणे बदल न केल्यामुळे भात पट्ट्यात चालू वर्षी पहिल्यांदाच जिवाणू करप्याचा प्रादुर्भाव दिसून आला आहे. पश्चिमेकडील तालुक्यांत सुमारे ३५० हेक्टरहून अधिक क्षेत्रावर जिवाणू करपा पडला आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांचे ७० टक्क्यांपर्यंत नुकसान होण्याची भीती भात संशोधन तंज्ज्ञानी व्यक्त केली आहे.

पुणे : गेल्या काही दिवसांपासून हवामानात होत असलेले बदल, वाढते तापमान, कमी-अधिक होणारा पाऊस आणि बियाणे बदल न केल्यामुळे भात पट्ट्यात चालू वर्षी पहिल्यांदाच जिवाणू करप्याचा प्रादुर्भाव दिसून आला आहे. पश्चिमेकडील तालुक्यांत सुमारे ३५० हेक्टरहून अधिक क्षेत्रावर जिवाणू करपा पडला आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांचे ७० टक्क्यांपर्यंत नुकसान होण्याची भीती भात संशोधन तंज्ज्ञानी व्यक्त केली आहे.

यंदा पश्चिमेकडील मावळ, मुळशी, भोर, वेल्हा, खेड, आंबेगाव, जुन्नर या तालुक्यांत ५८ हजार ६७० हेक्टरवर भाताची लागवड झाली आहे. सध्या पिके वाढीच्या अवस्थेत आहेत. परंतु हवामानात होत असलेले सततचे बदल आणि भात वाणामध्ये न केलेल्या बदलामुळे याचा अधिक प्रादुर्भाव झाला आहे.

शेतकऱ्यांना तत्काळ उपाययोजना करण्याच्या सूचना कृषी विभागामार्फत देण्यात आल्या आहेत. मावळातील फळणे, माऊ, खांडी, कुसूर, तसेच कोथुर्णे, ब्राह्मणोली, शिवणे या परिसरांत या रोगाचा प्रादुर्भाव अधिक आहे. या रोगावर वेळीच औषधाची फवारणी करून रोग नियंत्रण करणे गरजेचे असल्याचे लोणावळा येथील भात संशोधन केंद्राचे शास्त्रज्ञ डाॅ. चंद्रशेखर क्षीरसागर यांनी सांगितले.

डॉ. क्षीरसागर म्हणाले, मावळातील प्लॉट पाहणी केल्यानंतर अनेक ठिकाणी या रोगाचा प्रादुर्भाव दिसून आला आहे. वेळीच उपाययोजना न केल्यास शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांना रोग नियंत्रणासाठी करावयाच्या उपाययोजनांची माहिती देण्यात आली आहे.

कॉपर ऑक्सिक्लोराईड पंचवीस ग्रॅम आणि स्ट्रेप्टोसायक्लीन २.५ ग्रॅम आणि स्टिकर १० मिलि दहा लिटर पाण्यातून पहिली फवारणी करावी. त्यानंतर आठ ते दहा दिवसांनी दुसरी फवारणी करावी. तसेच काही गावांत खाचरामध्ये तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. त्याच्या नियंत्रणासाठी इमिडाक्लोप्रीड १७.८ डब्ल्यू.डब्ल्यू २.५ मिलि दहा लिटर पाण्यात एकत्रित मिसळून फवारणी करावी. ज्या खाचरामध्ये रोग दिसून येत नाही, कमी प्रमाणात आहे, अशा शेतकऱ्यांनीदेखील प्रतिबंधात्मक उपाययोजना म्हणून वरीलप्रमाणे फवारणी करणे आवश्यक आहे.

दरम्यान पुढील वर्षी कडा करपा रोग येऊ नये म्हणून काळजीबाबत यंदा रोगग्रस्त प्लॉटमधील बियाणे पुढील वर्षासाठी वापरू नयेत. निरोगी शेतातीलच बियाणे ठेवावेत. शक्यतो बियाणे बदल करावा, प्रमाणित बियाणेच रोपवाटिकेत पेरावेत. भात कापणीनंतर खोल नांगरट करावी. शेतातील भाताचे अवशेष, धसकटे वेचून नष्ट करावीत, शेताचे बांध स्वच्छ ठेवावेत, असेही त्यांनी सांगितले. 

५० टक्के अनुदानावर कीडनाशके
फवारणीसाठी येणाऱ्या खर्चाच्या ५० टक्के व हेक्टरी जास्तीत जास्त पाचशे रुपये अनुदान कृषी विभागाकडे उपलब्ध आहे. शिफारस केलेली औषधे अधिकृत कृषिसेवा केंद्रातूनच घ्यावीत. अर्ज, भात पिकांची नोंद असलेला सातबारा व औषधे खरेदीची बिले कृषी सहायकांमार्फत तालुका कृषी अधिकारी यांच्याकडे पाठविण्यात यावेत. त्यानुसार ५० टक्के अनुदान शेतकऱ्यांच्या खात्यावर जमा करण्यात येईल, अशी माहिती जिल्हा अधीक्षक कृषी कार्यालयाच्या सूत्रांनी दिली.

आपल्याकडे तीन प्रकारचे करपा रोग आहेत. यंदा पहिल्यांदाच जिवाणू करपा रोगाचा प्रादुर्भाव दिसून आला आहे. त्यासाठी वेळीच उपाययोजना करणे गरजेचे आहे.  अन्यथा शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान होण्याची शक्यता आहे. सध्या त्याचे प्रमाण कमी असले, तरी त्याचे प्रमाण आगामी काळात वाढू शकते.
- डॉ. चंद्रशेखर क्षीरसागर,
शास्त्रज्ञ, भात संशोधन केंद्र, लोणावळा.

इतर ताज्या घडामोडी
नगदी पिकांच्या क्षेत्रवाढीतून...पुणे : ‘शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नवाढीसाठी अन्नधान्य...
जलयुक्त शिवार अभियानामुळे ग्रामीण...सोलापूर : जलयुक्त शिवार अभियानामुळे ग्रामीण भागात...
सातारा जिल्ह्यात रब्बीची ६० टक्के...सातारा : जिल्ह्यात बुधवारअखेर (ता. १५) एकूण ५९.१९...
पडताळणीच्या चक्रात अडकली कर्जमाफीअकोला ः शासनाच्या कर्जमाफी योजनेचा अकोला आणि...
ऊसदर आंदोलनात आता मनसेचीही उडी सोलापूर ः ऊसदराचे आंदोलन दिवासेंदिवस तापतच चालले...
शेतकऱ्यांचा साखर सहसंचालक कार्यालयात...नगर : उसाला साडेतीन हजार रुपयांचा प्रतिटन दर...
स्वामिनाथन आयोगाबद्दल दिशाभूल करू नये...नागपूर : ‘डॉ. स्वामिनाथन आयोगाच्या शिफारशीप्रमाणे...
सांगली जिल्ह्यात द्राक्ष हंगामास...सांगली ः सांगली जिल्ह्यात यंदा द्राक्ष हंगामास...
गोळीबारात जखमी शेतकऱ्यांची अजितदादांनी...नगर : शेवगावमध्ये ऊस दरवाढीवरून पेटलेल्या...
औरंगाबाद, जालना व बीड जिल्ह्यांत...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील औरंगाबाद, जालना व बीड...
परभणी जिल्ह्यातील ५७ टक्के सात-बारा...परभणी : डिजिटल इंडिया भूमी अभिलेख आधुनिकीकरण...
पूर्वहंगामी कपाशीचे उत्पादन निम्म्यावरजळगाव : पावसाचा लहरीपणा आणि नंतरचा शेंदरी...
अल्पावधीतच संपला सीताफळाचा हंगामनागपूर : वातावरणातील बदलाचा यावर्षी सीताफळाच्या...
दूध उत्पादकांना दरकपातीची झळजळगाव : सहकारी दूध संघाने दुधाच्या खरेदी दरात...
सहकारमंत्र्यांच्या घराकडे निघणाऱ्या ‘... सोलापूर ः उसाला पहिली उचल २७०० रुपये देण्याच्या...
क्षार, जीवनसत्त्वांच्या पूर्ततेसाठी...आपल्या आहारातील पिष्टमय, नत्रयुक्त, चरबीयुक्त,...
वात, रक्तदोषामुळे होतो गाऊट अाजारगाऊट हा वातव्याधी असल्याने अाणि थोडा रक्तदुष्टीशी...
शेतकरी, व्यापाऱ्यांसह सर्वच घटकांमध्ये... गडचिरोली ः सरकारच्या चुकीच्या धोरणांचा फटका...
घराच्या वातानुकूलनासह उष्णता राखणारे...लिथुनिया देशातील कौनस युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी...
खाद्ययोग्य कीटकांवर अधिक संशोधनाची...कीटक हे प्रथिनांचा उत्तम स्रोत असून, त्यांचा...