agriculture news in marathi, Agrowon, Do not damage the environment while doubling the yield says Swaminathan | Agrowon

उत्पन्न दुप्पट करताना पर्यावरण हानी नको : स्वामिनाथन
मनोज कापडे
गुरुवार, 14 सप्टेंबर 2017

पुणे : देशातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्प्ट करण्याचे धोरण राबविले जात असताना दुसऱ्या बाजूला पर्यावरणाची हानी होणार नाही, याचीही काळजी घ्यावी लागेल, असा इशारा हरितक्रांतीचे जनक डॉ. एम. एस. स्वामिनाथन यांनी दिला.

‘देशाच्या ग्रामविकासासाठी विज्ञान-तंत्रज्ञानाच्या संशोधनाची दिशा’ या विषयावर बायफ (भारतीय अॅग्रो इंडस्ट्रीज फाउंडेशन)ने आयोजित केलेल्या चर्चासत्रात ते बोलत होते. बायफचे उपाध्यक्षपद भूषविणाऱ्या डॉ. स्वामिनाथन यांनी संस्थेच्या ५० वर्षांच्या वाटचालीविषयी आनंद व्यक्त करीत पुढील कामकाजाविषयी दिशादायक मते व्यक्त केली.

पुणे : देशातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्प्ट करण्याचे धोरण राबविले जात असताना दुसऱ्या बाजूला पर्यावरणाची हानी होणार नाही, याचीही काळजी घ्यावी लागेल, असा इशारा हरितक्रांतीचे जनक डॉ. एम. एस. स्वामिनाथन यांनी दिला.

‘देशाच्या ग्रामविकासासाठी विज्ञान-तंत्रज्ञानाच्या संशोधनाची दिशा’ या विषयावर बायफ (भारतीय अॅग्रो इंडस्ट्रीज फाउंडेशन)ने आयोजित केलेल्या चर्चासत्रात ते बोलत होते. बायफचे उपाध्यक्षपद भूषविणाऱ्या डॉ. स्वामिनाथन यांनी संस्थेच्या ५० वर्षांच्या वाटचालीविषयी आनंद व्यक्त करीत पुढील कामकाजाविषयी दिशादायक मते व्यक्त केली.

‘पुढील पाच वर्षांत शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्यासाठी राष्ट्रीय धोरण तयार करण्यात आले आहे. पीक उत्पादकता आणि एकात्मिक शेतीतून उत्पन्न वाढू शकते. परंतु, दुसऱ्या बाजूला पर्यावरणाची हानी होणार नाही, याची दक्षता घेण्याचे आव्हान आपल्यासमोर आहे,’ असे त्यांनी नमूद केले.

उत्पादकता वाढीत परिस्थितीय विज्ञान, अर्थशास्त्र आणि हवामानबदल हे तीन घटक आव्हानात्मक ठरतील. मात्र, आधुनिक युगाकडे नजर टाकता पीक विज्ञानापेक्षाही पशुविज्ञानाचा विस्तार वेगाने होत आहे. अर्थात, शेतीसंरचनेपासून पशुधन बाजूला गेल्यामुळे पशुधनाचे योग्य पोषण हेदेखील एक आव्हान आहे, असेही डॉ. स्वामिनाथन यांनी स्पष्ट केले.

बायफचे विश्वस्त डॉ. नारायण हेगडे यांनी या वेळी बायफच्या कार्याची माहिती देताना ‘ग्रामविकास आणि दारिद्र्य निर्मूलनातील आदर्श कामकाज म्हणून बायफचा उल्लेख केला आहे. आता शेतकरी उत्पन्न दुप्पट करण्याचे आव्हान डोळ्यांसमोर ठेवून आपण झटले पाहिजे,’ असे ते म्हणाले.

‘शेतकऱ्यांच्या दारात जाऊन सेवा देण्याची बायफची संकल्पना देशातील इतर संस्थांनीदेखील स्वीकारली. शेतकऱ्यांच्या आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत स्थितीवर मात करण्यासाठी शेतीला दुग्ध व्यवसायाची जोड देणे अत्यावश्यकत ठरते. या तत्त्वाचा स्वीकार केलेल्या भागात आत्महत्यादेखील कमी आहेत,’ असे मत बायफचे अध्यक्ष गिरीश सोहनी यांनी व्यक्त केले.

बायफचे विश्वस्त किशोर चौकर, कुलगुरू डॉ. के. एम. एल. पाठक, कुलगुरू डॉ. बी. व्यंकटेश्वरलू, इक्रिसॅटचे संचालक डॉ. सुहास वाणी, जलतज्ज्ञ डॉ. माधवराव चितळे, बायफचे उपाध्यक्ष डॉ. अशोक पांडे व भरत काकडे यांनीही आपली मते या वेळी व्यक्त केली.

इतर ताज्या घडामोडी
पाणी अमूल्य असल्याने जनजागृतेची गरज ः...कोल्हापूर : ‘‘पाण्यासाठी व्यापक जनजागृती होणे...
येवला तालुक्यात हंडाभर पाण्यासाठी वणवणनाशिक : कमी पावसामुळे येवला तालुक्यात पाणीटंचाई...
हवामानविषयक समस्यांमुळे शेतीवर परिणाम ः...परभणी ः जागतिक तापमान वाढ, पावसातील अनियमितता,...
मतदार यादीत वाढला महिलांचा टक्कानगर : निर्दोष मतदार यादी तयार करण्यासाठी जिल्हा...
तापमानातील चढ-उताराचा अंजीर उत्पादकांना...परभणी : तापमानातील चढ-उतारामुळे अंजिराची फळे...
गुलटेकडीत भाजीपाल्याची आवक कमी; दर वाढलेपुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
यंदा मतदानात महिला पुरुषांना मागे टाकणारनवी दिल्ली : लोकसभा निवडणुकांमध्ये पुरुषांपेक्षा...
शक्तिशाली उल्कापातापासून बचावली पृथ्वीपुणे ः अमेरिकेतील अवकाश संशोधन संस्था ‘नासा’...
संत्रा बागांना उरला केवळ टॅंकरचा आधारअमरावती : संत्रा बागा जगविण्यासाठी...
मराठवाड्याच्या पाण्यासाठी फक्त बोलून...परभणी : केवळ जायकवाडीच्या हक्काच्या...
राज्यात चार हजाराने मतदान केंद्रे वाढलीमुंबई  : लोकसभा निवडणुकीसाठी राज्यात...
काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या महाआघाडीचा...मुंबई : गेले सहा महिने विविध समविचारी पक्षांशी...
चंद्रपूर : बांगडेंच्या उमेदवारीने...चंद्रपूर : गेल्या पंधरवाड्यापासून चंद्रपूर...
प्रियांका गांधींचा नागपुरात होणार रोड शोनागपूर ः काँग्रेस उमेदवाराच्या प्रचारार्थ...
अमरावती लोकसभेसाठी होईल दुहेरी लढतअमरावती : शिवसेनेकडून दोनदा संसदेत गेलेल्या...
संजय धोत्रे चौथ्यांदा लोकसभा...अकोला :  लोकसभा निवडणुकीची रणधुमाळी सुरू...
लोकसभा निवडणुकीसाठी आतापर्यंत ७१...मुंबई : लोकसभा निवडणूक २०१९ अंतर्गत आज पहिल्या व...
शेती, बेरोजगारी, वाहतूक कोंडी प्रश्‍...पुणे : जिल्ह्यातील ‘शेतीसंपन्न’ आणि ‘औद्योगिक...
भाजपच्या चार विद्यमान खासदारांचा पत्ता...मुंबई : लोकसभा निवडणुकीसाठी भाजपाने...
सातारा : प्रमुख धरणांतील पाणीसाठ्यात घटसातारा : कमी पर्जन्यमानाचा परिणाम...