agriculture news in marathi, Agrowon, Do not damage the environment while doubling the yield says Swaminathan | Agrowon

उत्पन्न दुप्पट करताना पर्यावरण हानी नको : स्वामिनाथन
मनोज कापडे
गुरुवार, 14 सप्टेंबर 2017

पुणे : देशातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्प्ट करण्याचे धोरण राबविले जात असताना दुसऱ्या बाजूला पर्यावरणाची हानी होणार नाही, याचीही काळजी घ्यावी लागेल, असा इशारा हरितक्रांतीचे जनक डॉ. एम. एस. स्वामिनाथन यांनी दिला.

‘देशाच्या ग्रामविकासासाठी विज्ञान-तंत्रज्ञानाच्या संशोधनाची दिशा’ या विषयावर बायफ (भारतीय अॅग्रो इंडस्ट्रीज फाउंडेशन)ने आयोजित केलेल्या चर्चासत्रात ते बोलत होते. बायफचे उपाध्यक्षपद भूषविणाऱ्या डॉ. स्वामिनाथन यांनी संस्थेच्या ५० वर्षांच्या वाटचालीविषयी आनंद व्यक्त करीत पुढील कामकाजाविषयी दिशादायक मते व्यक्त केली.

पुणे : देशातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्प्ट करण्याचे धोरण राबविले जात असताना दुसऱ्या बाजूला पर्यावरणाची हानी होणार नाही, याचीही काळजी घ्यावी लागेल, असा इशारा हरितक्रांतीचे जनक डॉ. एम. एस. स्वामिनाथन यांनी दिला.

‘देशाच्या ग्रामविकासासाठी विज्ञान-तंत्रज्ञानाच्या संशोधनाची दिशा’ या विषयावर बायफ (भारतीय अॅग्रो इंडस्ट्रीज फाउंडेशन)ने आयोजित केलेल्या चर्चासत्रात ते बोलत होते. बायफचे उपाध्यक्षपद भूषविणाऱ्या डॉ. स्वामिनाथन यांनी संस्थेच्या ५० वर्षांच्या वाटचालीविषयी आनंद व्यक्त करीत पुढील कामकाजाविषयी दिशादायक मते व्यक्त केली.

‘पुढील पाच वर्षांत शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्यासाठी राष्ट्रीय धोरण तयार करण्यात आले आहे. पीक उत्पादकता आणि एकात्मिक शेतीतून उत्पन्न वाढू शकते. परंतु, दुसऱ्या बाजूला पर्यावरणाची हानी होणार नाही, याची दक्षता घेण्याचे आव्हान आपल्यासमोर आहे,’ असे त्यांनी नमूद केले.

उत्पादकता वाढीत परिस्थितीय विज्ञान, अर्थशास्त्र आणि हवामानबदल हे तीन घटक आव्हानात्मक ठरतील. मात्र, आधुनिक युगाकडे नजर टाकता पीक विज्ञानापेक्षाही पशुविज्ञानाचा विस्तार वेगाने होत आहे. अर्थात, शेतीसंरचनेपासून पशुधन बाजूला गेल्यामुळे पशुधनाचे योग्य पोषण हेदेखील एक आव्हान आहे, असेही डॉ. स्वामिनाथन यांनी स्पष्ट केले.

बायफचे विश्वस्त डॉ. नारायण हेगडे यांनी या वेळी बायफच्या कार्याची माहिती देताना ‘ग्रामविकास आणि दारिद्र्य निर्मूलनातील आदर्श कामकाज म्हणून बायफचा उल्लेख केला आहे. आता शेतकरी उत्पन्न दुप्पट करण्याचे आव्हान डोळ्यांसमोर ठेवून आपण झटले पाहिजे,’ असे ते म्हणाले.

‘शेतकऱ्यांच्या दारात जाऊन सेवा देण्याची बायफची संकल्पना देशातील इतर संस्थांनीदेखील स्वीकारली. शेतकऱ्यांच्या आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत स्थितीवर मात करण्यासाठी शेतीला दुग्ध व्यवसायाची जोड देणे अत्यावश्यकत ठरते. या तत्त्वाचा स्वीकार केलेल्या भागात आत्महत्यादेखील कमी आहेत,’ असे मत बायफचे अध्यक्ष गिरीश सोहनी यांनी व्यक्त केले.

बायफचे विश्वस्त किशोर चौकर, कुलगुरू डॉ. के. एम. एल. पाठक, कुलगुरू डॉ. बी. व्यंकटेश्वरलू, इक्रिसॅटचे संचालक डॉ. सुहास वाणी, जलतज्ज्ञ डॉ. माधवराव चितळे, बायफचे उपाध्यक्ष डॉ. अशोक पांडे व भरत काकडे यांनीही आपली मते या वेळी व्यक्त केली.

इतर ताज्या घडामोडी
प्रकल्पग्रस्त वयोवृद्ध शेतकऱ्याचा...मुंबई : धुळे जिल्ह्यातील धर्मा पाटील या...
हिरव्या मिरचीच्या दरात जळगावात सुधारणाजळगाव ः येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
शेतकरी कन्या झाली उत्पादन शुल्क निरीक्षकयवतमाळ : इंजिनिअर होऊन प्रशासकीय सेवेत आपले...
चिकू बागेत आच्छादन, पाणी व्यवस्थापन...चिकूचे झाड जस जसे जुने होते त्याप्रमाणे त्याचा...
‘गिरणा’तून दुसरे आवर्तन सुरू पण... जळगाव  ः जिल्ह्यातील शेतीसाठी महत्त्वपूर्ण...
मातीच्या ऱ्हासासोबत घडले प्राचीन...महान मानल्या जाणाऱ्या अनेक प्राचीन संस्कृतींचा...
अर्थसंकल्पासाठी नागरिकांनी सूचना...मुंबई : शासनाच्या ध्येय-धोरणांचे प्रतिनिधीत्व...
माफसूला जागतिक स्तरावर लौकिक मिळवून...नागपूर : पदभरती, ॲक्रीडेशन यासारखी आव्हाने...
कर्जमाफीची रक्कम द्या; अन्याथ लेखी द्यापुणे : २००८ मधील कर्जमाफीची रक्कम नाबार्डने...
नुकसानभरपाईची मागणी तथ्यांवर आधारित...नागपूर : नॅशनल सीड असोसिएशनने बोंड अळीला...
बदल्यांअभावी राज्यात कृषी... नागपूर : राज्यात गेल्या दोन वर्षांपासून कृषी...
हवामान बदलाचा सांगलीतील द्राक्ष बागांना... सांगली  ः गेल्या दोन दिवसांपासून हवामानात...
साताऱ्यातील चौदाशेवर शेतकरी ठिबक...सातारा : जिल्ह्यातील २०१६-१७ मध्ये चौदाशेवर...
सोलापूर बाजारात कांद्याच्या दरात पुन्हा...सोलापूर : सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
रब्बी पेरणीत बुलडाण्याची आघाडी अकोला  ः अमरावती विभागात यंदाच्या रब्बी...
कोल्हापुरात हिरवी मिरची तेजीतकोल्हापूर : येथील बाजारसमितीत या सप्ताहात हिरवी...
सरकार कीटकनाशक कंपन्यांच्या दबावात यवतमाळ (प्रतिनिधी) : जिल्ह्यात कीटकनाशक फवारणीतून...
पुण्यात गवार, भेंडी, चवळीच्या दरात अल्प...पुणे : गुलटेकडी येथील बाजार समितीमध्ये रविवारी (...
मृदा आरोग्य पत्रिकावाटपात पुणे आघाडीवरपुणे : शेतकऱ्यांना जमिनीत असलेल्या अन्नद्रव्याचे...
बदलत्या वातावरणामुळे ब्रॉयलर्स मार्केट... मागणी आणि पुरवठ्यातील संतुलनामुळे अंडी आणि...