वऱ्हाडात शेतकरी आत्महत्या थांबता थांबेनात
गोपाल हागे
रविवार, 10 सप्टेंबर 2017

अकोला ः कधीकाळी समृद्ध प्रदेश म्हणून वऱ्हाडाची ओळख दिली जायची. सध्या मात्र हा प्रदेश शेतकरी आत्महत्यांनी काळवंडला आहे. दर दिवसाला कुठेना कुठे शेतकऱ्याने स्वतःचे जीवन संपविल्याची बातमी येत राहते.

नापिकी, कर्जाचा वाढत असलेला बोजा यासह विविध कारणांमुळे आत्महत्या घडत असतात. २००१ पासून आजवर म्हणजेच गेल्या १७ वर्षांत वऱ्हाडातील अकोला, बुलडाणा, वाशीम या जिल्ह्यांमध्ये साडेपाच हजारांवर शेतकरी आत्महत्या झाल्या आहेत.

अकोला ः कधीकाळी समृद्ध प्रदेश म्हणून वऱ्हाडाची ओळख दिली जायची. सध्या मात्र हा प्रदेश शेतकरी आत्महत्यांनी काळवंडला आहे. दर दिवसाला कुठेना कुठे शेतकऱ्याने स्वतःचे जीवन संपविल्याची बातमी येत राहते.

नापिकी, कर्जाचा वाढत असलेला बोजा यासह विविध कारणांमुळे आत्महत्या घडत असतात. २००१ पासून आजवर म्हणजेच गेल्या १७ वर्षांत वऱ्हाडातील अकोला, बुलडाणा, वाशीम या जिल्ह्यांमध्ये साडेपाच हजारांवर शेतकरी आत्महत्या झाल्या आहेत.

राज्यात कर्जमाफीची घोषणा झाली असतानाही आत्महत्येत पीक परिस्थितीच्या कारणाने दररोज वाढ होत आहे. शेतकरी आत्महत्या रोखण्यासाठी केंद्र शासनाची कर्जमाफी, शेतकरी आत्महत्या रोखण्यासाठी मिशन तसेच आता पुन्हा एकदा कर्जमाफीची घोषणा झाली. यासोबतच शासकीय पातळीवर उपाययोजना केल्या जातात. मात्र एवढ्या सगळ्या ''उपचारांनी'' शेतकरी आत्महत्या थांबलेल्या नाहीत.

कर्जमाफी किंवा तत्कालिक उपाययोजना करून हा मुद्दा निकाली निघणारा नाही. शेतकऱ्यांना निराशेच्या मार्गातून बाहेर काढण्याचे काम शासनासह सर्वांनाच करावे लागणार आहे. निसर्गाचा लहरीपणा, शासनाची शेतकरी विरोधी धोरणे, शेतीमालाला न मिळणारा भाव व आर्थिक परिस्थिती अशा विविध कारणांनी शेतकरी आत्महत्याच्या घटना घडत आहेत.

शासनाकडून विविध प्रकारचा अभ्यास झाला, समित्यांचे गठण होऊन उपाययोजना केल्या गेल्या. यातून काहीही चांगले घडलेले नाही. शेतकरी आत्महत्यांचा आगडोंब कायम आहे.

शेतकरी आत्महत्यांमागे कर्जबाजारीपणा हे प्रमुख कारण आहे. शेतकऱ्यांसाठी दिलेली कर्जमाफी, विविध प्रकारचे उपाय हे केवळ जुजबी उपचार असल्याची सातत्याने टीका होत असते. त्यात सत्यता असल्याचेही काही अंशी मानले जातेे. या भागात ७५ टक्‍क्‍यांवर शेती ही पावसावर अवलंबून आहे. त्यामुळे बारमाही पिके घेणे शक्‍य नाही. 
पाऊस चांगला झाला तर पिके येतात. परंतु पिके येऊनही बाजारात भाव मिळत नसल्याचे प्रकार घडतात.

गेल्या हंगामात शेतकऱ्यांना तूर, सोयाबीनला साधा हमीभाव मिळवताना सुद्धा नाकीनऊ आले. या वर्षी आता खरीप हंगामाची कमी पावसाने वाट लावली. मूग, उडदाची उत्पादकता घसरली. सोयाबीनच्या झाडांवर शेंगा लागलेल्या नाहीत. कापसाची स्थिती तितकी चांगली नाही.

एकूणच याही खरीप हंगामावर संकटांचे ढग आहेत. संकटे, समस्यांचे हे चक्र काही केल्या सुटलेले नसल्याने शेतकरी आत्महत्येसारखी टोकाची भूमिका स्वीकारतो.

२००१ ते आतापर्यंत झालेल्या जिल्हानिहाय आत्महत्या
बुलडाणा    २२४८ 
अकोला    १९५८
वाशीम    १३८१
एकूण    ५५८७

इतर अॅग्रो विशेष
‘लीली’ने शोधली चोरलेली बैलजोडीजालना (सकाळ वृत्तसेवा) : गोठ्यात बांधलेली बैल...
अमेरिकेत सोयाबीनवरील तांबेरा रोगाच्या...अमेरिकेच्या मध्य पूर्व विभागातील सोयाबीन उत्पादक...
परभणीतील बीज परीक्षण प्रयोगशाळेस सुवर्ण... परभणी ः परभणी येथील कृषी विभागाच्या बीज परीक्षण...
शेतकरी आत्महत्या तपासाबाबत नवे परिपत्रकमुंबई : आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबीयांना मदत...
मोताळ्यातील सर्वच पशुवैद्यकीय दवाखाने ‘...अकोला : शासकीय रुग्णालये म्हटली की तेथील सेवा,...
कास पठारावरील रानफुलांच्या व्यावसायिक...पुणे ः रानफुलांचा अमूल्य ठेवा असलेल्या कास...
जळगावमधील कृषी चिकित्सालये समस्यांच्या...जळगाव : जिल्ह्यातील ११ कृषी चिकित्सालयांना यंदा...
सिंचन चाळीस टक्क्यांवर गेल्यानंतर... मुंबई : महाराष्ट्रात सिंचनासाठी २६ प्रकल्प...
वऱ्हाडात तुरीचे २६३ कोटींचे चुकारे थकीत अकोला : बाजार हस्तक्षेप योजनेअंतर्गत नाफेडने...
तेरा ते चौदा प्रकारचे दाखले २...कऱ्हाड, जि. सातारा ः राज्यातील तलाठी व मंडल...
कांदा बीजोत्पादकांची कंपनीकडून फसवणूकअकोला ः कांदा उत्पादक शेतकरी गेले काही वर्षे...
शेडनेटच्या विविध पिकांतील जिद्दी मास्टर...न कळण्याच्या वयात आईचे छत्र हरविले. पण वडिलांचे व...
कृषी सल्ला : खरीप कपाशी, रब्बी ज्वारी,...हवामानाचा संक्षिप्त अंदाज ः पुढील पाच दिवस...
उच्चशिक्षित तरुण घडवतोय शेतीतच करिअरअलीकडील काळात शेतीतील जोखीम वाढली आहे. ती कमी...
‘लेबल क्लेम’ पद्धती आता पीकसमूहासाठीपुणे : सध्या देशात मर्यादित किंवा मुख्य...
सहा एकरांतील सोयाबीनवर फिरवला नांगरअमरावती : सुमारे बारा एकरांरील सोयाबीनला शेंगाच...
शेततळ्यांचे २०४ कोटी शेतकऱ्यांच्या...मुंबई : शेततळ्याचे पैसे शेतकऱ्यांच्या खात्यावर...
तूर, उडीद आणि मूग डाळीवरील निर्बंध काढलेनवी दिल्ली : देशात गेल्या खरिपात तुरीचे बंपर...
कपाशीवरील फूलकीड, कोळी किडीचे नियंत्रणफूलकिडे ः आर्थिक नुकसान संकेत पातळी ः ...
पंधरा लाख खातेदार अपात्र?मुंबई ः राज्यात ८९ लाख शेतकरी थकबाकीदार आहेत, हा...