agriculture news in marathi, Agrowon, new cotton verity found in Jalgaon | Agrowon

दाक्षिणात्य राज्यांसाठी नवे कापूस वाण
चंद्रकांत जाधव
बुधवार, 13 सप्टेंबर 2017

जळगाव : येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठांतर्गत कार्यरत कापूस संशोधन केंद्राने दाक्षिणात्य राज्यांमधील जमिनी व वातावरणात अधिक उत्पादन देणारा जेएलए ०६०३ हा देशी सुधारित कापूस वाण विकसित केले आहे.

अधिक वजनाची बोंडे, कमी पाण्यात तग धरण्याची क्षमता या वाणात असून, कापूस संशोधनासंबंधीच्या क्षेत्रात जळगाव कापूस संशोधन केंद्राचे हे मोठे यश मानले जात आहे.

जळगाव : येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठांतर्गत कार्यरत कापूस संशोधन केंद्राने दाक्षिणात्य राज्यांमधील जमिनी व वातावरणात अधिक उत्पादन देणारा जेएलए ०६०३ हा देशी सुधारित कापूस वाण विकसित केले आहे.

अधिक वजनाची बोंडे, कमी पाण्यात तग धरण्याची क्षमता या वाणात असून, कापूस संशोधनासंबंधीच्या क्षेत्रात जळगाव कापूस संशोधन केंद्राचे हे मोठे यश मानले जात आहे.

या वाणाच्या महाराष्ट्र व दाक्षिणात्य राज्यांमध्ये १२ वर्षे चाचण्या चालल्या. यातील सात वर्षे महाराष्ट्रातील जळगाव, अकोला, परभणी, धुळे आदी ठिकाणी त्याच्या चाचण्या झाल्या. यानंतर दाक्षिणेकडील कृषी विद्यापीठांतर्गत असलेल्या क्षेत्रात पाच वर्षे चाचण्यात झाल्या. त्यानंतर निवड पद्धतीने हे वाण विकसित करण्यात आले.

राष्ट्रीय कमिटीची मान्यता
या वाणासंबंधीच्या चाचण्या यशस्वी झाल्या. त्यात हे वाण दाक्षिणात्य राज्यांमध्ये म्हणजेच कर्नाटक, तेलंगण, आंध्र प्रदेश, तमिळनाडू या भागांत अधिक उत्पादन देते. त्याचा धागा ताकदवान व बोंड इतर देशी कापूस वाणांच्या तुलनेत अधिक असल्याचे दिसून आले. या वाणाच्या प्रसाराला एप्रिल २०१७ रोजी कोईमतूर (तमिळनाडू) येथील तमिळनाडू कृषी विद्यापीठात झालेल्या केंद्रीय कापूस संशोधन व विकास कमिटीने मंजुरी दिली आहे. अखिल भारतीय समन्वित कापूस सुधार प्रकल्पांतर्गत ही बैठक झाली.

ब्रिटिशकालीन केंद्र
जळगाव येथील कापूस संशोधन केंद्र हे ममुराबाद (ता. जळगावनजीक) येथे आहे. जळगाव शहरापासून चार ते पाच कि.मी. अंतरावर ते असून, ब्रिटिशांनी १९१३ मध्ये या केंद्राची कृषी संशोधन केंद्र म्हणून स्थापना केली होती. त्यात हवामान शास्त्रापासून ते इतर सर्व तत्कालीन कोरडवाहू पिकांवर संशोधन केले जायचे. १९३३ मध्ये धुळे येथील कापूस संशोधन केंद्रात स्थलांतरित झाले. तेव्हापासून या केंद्रात संशोधन सुरू आहे. देशी सुधारित कापसावर या केंद्रात संशोधन केले जाते.

संशोधन कौतुकास्पद
या केंद्रात १९६२ पूर्वी बनिला, जरिला, विरनार, एनआर- ५ या देशी कापूस वाणांचे संधोधन होऊन त्यांचा प्रसार झाला. १९६२ मध्ये राज्यभर लोकप्रिय ठरलेल्या वाय-१ या वाणाचे संशोधनही याच केंद्रात झाले. २००३ मध्ये फुले जेएलए-७०४ हा वाण विकसित झाला. तो वाय-१ पेक्षा २५ टक्के अधिक उत्पादन देतो. त्याचे या केंद्रात दरवर्षी कमी दरात शेतकऱ्यांना वितरण केले जाते. दरवर्षी या वाणाचे १२ क्विंटल वितरण केले जाते. २०१५ मध्ये याच केंद्रात जेएलए - ५०५ हा देशी सुधारित कापूस वाण संशोधन होऊन विकसित झाला. महाराष्ट्र, गुजरात, मध्य प्रदेश, ओरिसा येथे त्याचा प्रसार झाला.

 

इतर ताज्या घडामोडी
शेतकऱ्यांसाठी संसदेचे विशेष अधिवेशन...कोल्हापूर  : शेतीमालाला दीडपट हमीभाव आणि...
सांगलीत मजूर टंचाईचा गुऱ्हाळघरांना फटकासांगली  ः शिराळा तालुक्‍यात गुळाची निर्मिती...
औरंगाबाद जिल्ह्यात ३०० टॅंकरद्वारे... औरंगाबाद  : जिल्ह्यातील २४५ गावे व २९...
नगर जिल्ह्यात ४८१ शेतकरी मित्रांची निवड नगर  ः कृषी विभागाच्या विविध योजना...
धुळे, जळगावमध्ये मक्‍याचा कडबा २००... जळगाव  ः दूध उत्पादकांना अपेक्षित दर मिळत...
सातारा जिल्ह्यात पाच टॅंकरव्दारे...सातारा  : जिल्ह्यातील माण, खटाव भागात...
साताऱ्यातील दहा कारखान्यांचा गाळप हंगाम... सातारा  : जिल्ह्यातील ऊस गाळप हंगाम अंतिम...
साखर कारखानदारांच्या मागण्या निरर्थक :...कोल्हापूर : देशात अतिरिक्त साखरेचा प्रश्‍न गंभीर...
जालन्यातील रेशीमकोष बाजारपेठेचे आज उद्‌...औरंगाबाद : जालना बाजार समितीच्या आवारात शनिवारी (...
तंत्र हळद लागवडीचे...आंगठे आणि हळकुंड बियाण्यापेक्षा जेठे गड्डे...
ग्रामीण भागात समिश्र चलन तुटवडा अकोला  : गेल्या काही दिवसांपासून चलन तुटवडा...
जमीन सुपीकतेसाठी प्रो-साॅईल प्रकल्पपरभणी  ः नाबार्ड आणि जर्मनीतील जीआयझेड या...
नाशिकमधील ड्रायपोर्टचा मार्ग मोकळानाशिक  : नाशिक जिल्हा बँकेकडे तारण असलेली...
मोहफुलावरील बंदी उठलीनागपूर (सकाळ वृत्तसेवा) : आदिवासींसाठी मोहफुलाचे...
संत्रा पिकाचे ४० टक्‍के नुकसान जलालखेडा, जि. नागपूर : जगप्रसिद्ध असलेल्या...
पावसाळी अधिवेशन नागपूरमध्ये होणारमुंबई : येत्या ४ जुलैपासून सुरू होणारे...
पुणे जिल्ह्यात भाताचे क्षेत्र वाढण्याचा... पुणे: जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांची खरीप हंगामाची...
साताऱ्यातील दोन हजार सत्तावीस... सातारा : कृषी यांत्रिकीकरणास मोठ्या प्रमाणात...
साखर जप्त करता येणार नाही ः मुश्रीफ कोल्हापूर  : एफआरपीची थकीत रक्कम ऊस...
नगर जिल्ह्यात ‘जलयुक्त’ची ३७१ कामे पूर्ण नगर : जिल्ह्यात जलयुक्त शिवार अभियानातून मागील...