agriculture news in Marathi, agrowon, No production OF ethanol as capacity | Agrowon

इथेनॉल प्रकल्पांमधून क्षमतेप्रमाणे निर्मिती नाहीच
टीम अॅग्रोवन
शनिवार, 5 मे 2018

पुणे  : वार्षिक ७१ कोटी लिटर्स इथेनॉल निर्मितीची क्षमता राज्याची असूनही विविध समस्यांमुळे या प्रकल्पांमधून पूर्ण क्षमतेने इथेनॉल उत्पादन होत नाही. सरकारी पातळीवरून जैवइंधन धोरणाला अपेक्षित मदत वेळोवेळी मिळत नसल्याने ही स्थिती तयार झाल्याचे सूत्रांचे म्हणणे आहे. 

इथेनॉलच्या रूपाने हरितइंधनाची निर्मितीद्वारे प्रदूषण नियंत्रण आणि परकीय चलन बचत अशा दोन्ही मुद्द्यांवर साखर कारखान्यांकडून तेल कंपन्या आणि शासनाला मदत केली जाते. कंपन्यांकडून या मोबदल्यात प्रोत्साहन मिळण्याऐवजी जादा अनामत शुल्क भरण्याची शिक्षा कारखान्यांना दिली जात आहे.

पुणे  : वार्षिक ७१ कोटी लिटर्स इथेनॉल निर्मितीची क्षमता राज्याची असूनही विविध समस्यांमुळे या प्रकल्पांमधून पूर्ण क्षमतेने इथेनॉल उत्पादन होत नाही. सरकारी पातळीवरून जैवइंधन धोरणाला अपेक्षित मदत वेळोवेळी मिळत नसल्याने ही स्थिती तयार झाल्याचे सूत्रांचे म्हणणे आहे. 

इथेनॉलच्या रूपाने हरितइंधनाची निर्मितीद्वारे प्रदूषण नियंत्रण आणि परकीय चलन बचत अशा दोन्ही मुद्द्यांवर साखर कारखान्यांकडून तेल कंपन्या आणि शासनाला मदत केली जाते. कंपन्यांकडून या मोबदल्यात प्रोत्साहन मिळण्याऐवजी जादा अनामत शुल्क भरण्याची शिक्षा कारखान्यांना दिली जात आहे.

भारतीय ऑईल कंपन्यांकडून मोठ्या प्रमाणात कच्च्या तेलाची आयात केली जाते. खनिज तेलापासून तयार होणाऱ्या इंधनामुळे प्रदूषण वाढते; तसेच आयातीसाठी मोठ्या प्रमाणात परकीय चलन घालवावे लागते. या समस्येवर हरितइंधन हाच भक्कम पर्याय आहे. इथेनॉलमुळे प्रदूषण होत नाही, तसेच परकीय चलनात बचत होते. ही बाब सरकारच्या लक्षात येत असूनही इथेनॉलच्या दरासाठी तसेच खरेदीचे धोरण सुटसुटीत करण्यासाठी कारखान्यांना कायम भीक मागावी लागते, असे कारखान्यांचे म्हणणे आहे. 

"ऑईल कंपन्यांनी साखर कारखान्यांच्या इथेनॉल निर्मितीस प्रोत्साहन देण्याची गरज आहे. तसेच, पर्यावरणपूरक इंधन तयार करीत असल्याबद्दल या कंपन्यांनी साखर कारखान्यांकडे अनामत रकमा ठेवायला हव्यात. मात्र, कारखान्यांना प्रोत्साहन दूरच उलट करार किमतीच्या दहा टक्के रकमा सुरक्षा अनामत म्हणून जमा करण्याची अट कंपन्यांनी टाकली," अशी माहिती सूत्रांनी दिली. 

राज्याची इथेनॉल उत्पादन निर्मिती क्षमता ७१ कोटी लिटर्सची आहे. मात्र, यंदा उत्पादन ५० कोटी लिटर्स राहण्याची शक्यता आहे, कारखान्यांनी ४२ कोटी लिटर्सपेक्षा जास्त इथेनॉल विक्रीचे करार ऑर्ईल कंपन्यांसोबत केले आहेत. ३० नोव्हेंबरअखेर ४७ कोटी ३८ लाख लिटर्स इथेनॉल पुरविण्यासाठी साखर कारखान्यांनी कंपन्यांच्या निविदा भरल्या होत्या. कंपन्यांनी या निविदांपैकी फक्त ४३ कोटी ३८ लाख लिटर्सला मंजुरी दिली आहे. त्यापैकी आतापर्यंत साडेसात कोटी लिटर्सपेक्षा जास्त इथेनॉलचा पुरवठा कारखान्यांकडून झाला आहे. 

“साखर कारखान्यांकडून अनामत रकमा घेताना ऑईल कंपन्या मनमानी करीत आहेत. मुळात इथेनॉल हे हरितइंधन असून त्याच्या खरेदीसाठी अनामत घेण्याची आवश्यकता नाही. त्यासाठी उलट शासनाने या कंपन्यांना हमी द्यायला हवी. कारखान्यांची साखर, मालमत्ता विविध बॅंकांकडे तारण असताना पुन्हा या कारखान्यांपासून पर्यावरणपूरक उपक्रमांसाठी अनामत रक्कम आकारणे चूक आहे, असा युक्तिवाद साखर कारखान्यांचा आहे. 

कारखान्यांना कराराद्वारे कायद्यात बांधून घेणाऱ्या याच ऑईल कंपन्या कराराप्रमाणे पेमेंट मात्र मुदतीत करीत नाही, असे कारखान्यांचे म्हणणे आहे. “करारातील एका अटीनुसार २१ दिवसांच्या आत कारखान्यांना इथेनॉल खरेदीचे पेमेंट करण्याची जबाबदारी कंपन्यांची आहे. मात्र, मुदतीत पेमेंट होत नसल्यामुळे कारखान्यांचे आर्थिक नियोजन विस्कळित होते. 

राज्यात तयार झाले ५६ इथेनॉल निर्मिती प्रकल्प

संस्था प्रकल्प संख्या वार्षिक निर्मिती क्षमता (कोटी लिटर्स)
सहकारी प्रकल्प ३१ ३३
खासगी प्रकल्प २३ ३६
मुख्य निर्मिती प्रकल्प २.२५ 

 

इतर ताज्या घडामोडी
बंद अवस्थेतील कारखाने सहकारी तत्त्वावर...जळगाव : जिल्ह्यात काही साखर कारखाने एकेकाळी जोमात...
कांदा - लसूण पीक सल्लाबहुतांश शेतकऱ्यांच्या शेतामध्ये खरीप कांदा पिकाची...
नांदेड जिल्ह्यात ५१० कोटी रुपये पीक...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात यंदाच्या खरीप हंगामात...
राष्ट्रीय महामार्गाचे चौपदरीकरण...जळगाव : जळगाव आणि धुळे जिल्ह्यांतून जाणाऱ्या...
अंजनीसह पाच गावांची पाण्याविना आबाळसांगली ः तासगाव तालुक्‍याचा पूर्वभागात भीषण...
सोलापुरात दुष्काळ जाहीर करण्याची मागणीसोलापूर : सोलापूर जिल्ह्यात अद्यापही दमदार पाऊस...
गोंदिया जिल्ह्यात गणेशोत्सवाद्वारे शेती...गोंदिया :गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून कृषी...
सातारा जिल्ह्यात स्ट्रॉबेरी लागवडीस...सातारा   ः राज्यभरात गोडव्यासाठी प्रसिद्ध...
सोलापूर जिल्ह्यावर दुष्काळ अन हुमणीचे...सोलापूर   ः जिल्ह्यात यंदाच्या हंगामात...
पीकविमा योजनेतून कंपन्यांचे भले ः विखे...पुणे   ः शेतकऱ्यांच्या पिकांना संरक्षण...
कृषी सल्ला : ऊस, कापूस, सोयाबीन, मका,...ऊस हुमणी किडीच्या नियंत्रणासाठी, फिप्रोनील (०.३...
अार्थिक व्यवस्थापनात राज्य सरकार अपयशी...मुंबई  : काँग्रेसच्या कार्यकाळात राज्याची...
कृषी सल्ला : भात, नागली, आंबा, नारळ,...भात  अवस्था ः पोटरी ते लोंबी बाहेर...
अकोल्यात मूग प्रतिक्विंटल ३८०० ते ५३००...अकोला ः या हंगामात लागवड झालेल्या मुगाची काढणी...
सोयाबीन, मूग, उडदासाठी १९ खरेदी केंद्रे...नगर ः शेतकऱ्यांचा शेतमाल हमीदराने खरेदी करता यावा...
शेतीमाल तारण योजनेत शेतकरी उत्पादक...कोल्हापूर : राज्यात शेतीमाल तारण योजना बाजार...
जळगावात आले २५०० ते ६००० रुपये...जळगाव ः येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
सिंदखेडराजा दुष्काळग्रस्त जाहीर कराअकोला : जिल्ह्यात या मोसमात तेल्हारा व अकोट या...
खान्देशातील धरणांत अल्प पाणीसाठा जळगाव : खान्‍देशातील तापी व पांझरा नदीवरील...
कोल्हापूरात धरणे भरली; नद्यांची...कोल्हापूर : केवळ पंधरा दिवसांतच जिल्ह्यातील...