कास पठारावरील रानफुलांच्या व्यावसायिक शेतीसाठी संशोधन
गणेश कोरे
मंगळवार, 19 सप्टेंबर 2017

भविष्यात चांगले वाण उपलब्ध झाल्यास शेतकऱ्यांना व्यावसायिक शेतीतून निर्यातक्षम शाेभिवंत फुले उपलब्ध हाेतील.

-डॉ. के. व्ही. प्रसाद, संचालक, पुष्प संशाेधन संचालनालय

पुणे ः रानफुलांचा अमूल्य ठेवा असलेल्या कास पठारावरील (जि. सातारा) फुलांवर संशाेधन करून, नवनवीन वाण विकसित करण्यात येणार आहे. यासाठी प्रकल्पाची आखणी सुरू असून, लवकरच तज्ज्ञ, संशाेधक आणि शास्त्रज्ञांचा गट कास पठारचा अभ्यास दाैरा करणार आहे.

या रानफुलांच्या संशाेधनातून निर्माण हाेणाऱ्या वाणांच्या व्यावसायिक विस्तारासाठी या फुलांची शेती करणे शक्य आहे का, यावर वन विभागाच्या सहकार्याने पुष्प संशाेधन संचालनालयाच्या वतीने संशाेधन प्रकल्प सुरू करण्यात येणार आहे. याविषयी माहिती देताना पुष्प संशाेधन संचालनालयाचे संचालक डॉ. के. व्ही. प्रसाद म्हणाले, की भारतामध्ये रानफुलांसाठी विशेष हॉटस्पॉट आहे.

या ठिकाणी निसर्गाचा अमूल्य आणि दुर्मिळ ठेवा असून, या विविध फुलांमधील काही आॅर्किड इंग्रज त्यांच्या बराेबर घेऊन गेले व त्यांनी संशाेधन करून तेच वाण पुन्हा भारतात विक्री करत बाजारपेठ उपलब्ध केली. हे करत असताना अनेक दुर्मिळ फूल वनस्पती कमी हाेत गेल्या.

महाराष्ट्रातील पश्‍चिम घाट परिसरात विविध रानफुले फुलतात. यामध्ये विशेषतः कास पठारावर विविधरंगी हजाराे जातींची फुले फुलतात. वाढत्या पर्यटनामुळे या फुलांच्या अनेक प्रजातींना धाेका निर्माण झाला आहे. सर्वसमान्य नागरिक, पर्यटक आणि शेतकऱ्यांना या दुर्मिळ ठेव्याचे महत्त्व जाणून देण्याबराेबरच या फुलांवर संशाेधनाचा प्रकल्प राबविण्याचे प्रयत्न सुरू आहे.‘‘

निर्यातक्षम शाेभिवंत फुले उपलब्ध होतील
येथील विविध फुलांना नागरी भागात स्थापित करण्यासाठी संशाेधन हाती घेण्यात येणार आहे. यासाठी संशाेधकांचा एक गट लवकरच कास पठारला भेट देणार असून, विविध फुलांचे आणि वनस्पतींचे नमुने संकलित करणार आहे.

या वनस्पतींवर संशाेधन संचालनालयात संशाेधन करून याचे व्यावसायिक वाण विकसित करता येतील का, यावरही संशाेधन केले जाणार आहे. ही प्रक्रिया दीर्घकालीन अाहे. भविष्यात चांगले वाण उपलब्ध झाल्यास शेतकऱ्यांना व्यावसायिक शेतीतून निर्यातक्षम शाेभिवंत फुले उपलब्ध हाेतील, असा विश्‍वास डॉ. प्रसाद यांनी व्यक्त केला.

दुर्मिळ फुलांची काळजी घ्यावी
कास पठारवर पर्यटकांना अनिर्बंध वागण्यामुळे दुर्मिळ फुले धाेक्यात आली आहेत. पर्यटकांनी केवळ फुले पाहण्याचा आनंद घ्यावा. फुले, वनस्पती ताेडणी, त्यावर चालणे, लाेळणे असे प्रकार करू नये, असे आवाहन डॉ. प्रसाद यांनी केले आहे. अन्यथा भविष्यात कास पठारवर फुले शिल्लक राहणार नाहीत, अशी भीतीही त्यांनी व्यक्त केली.

गुलछडी, शेवंतीचे वाण प्रसारित करणार
पुष्प संशाेधन संचालनालयाच्या वतीने देशभरातील गुलछडीच्या २२, तर शेवंतीच्या विविध रंगांच्या १५० पेक्षा जास्त वाणांवर संशाेधन सुरू आहे. या विविध वाणांचे प्रक्षेत्रावर लागवड करण्यात आली असून, पुढील महिन्यात यांना फुले येतील. या वेळी राज्याच्या विविध भागांतील शेतकऱ्यांना हे प्रक्षेत्र पाहणीसाठी खुले करण्यात येणार असून, शेतकऱ्यांशी चर्चा करून विविध वाण प्रसारित करण्यात येणार आहे, असेही डॉ. प्रसाद यांनी सांगितले.

इतर अॅग्रो विशेष
निशिगंध लागवड तंत्रज्ञान निशिगंधाची फुले अत्यंत सुवासिक व आकर्षक असतात....
बरसीम पीक लागवड बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे...
‘जीवनसंगिनी’ची प्रकाशवाटनैसर्गिक आपत्तींचा कहर आणि अनिश्चित बाजार अशा...
बीजी ३ च्या विनापरवाना विक्रीवर...मुंबई : तणनाशक सहनशील (हर्बिसाईड टाॅलरंट)...
रब्बी पिकांचे पाणी व्यवस्थापन महत्त्वाचेरब्बी हंगामामध्ये घेतल्या जाणाऱ्या पिकांसाठी...
राज्यात कापूस खरेदी २५ पासूननागपूर : राज्यात बुधवार (ता. २५) पासून पणन...
नेताओं की दिवाली, किसानों का दिवालादोन दिवसांपूर्वी मला अमरावती जिल्ह्यातील शेतकरी...
ऊसावरील कीडींचे एकात्मिक व्यवस्थापन तपशील : पूर्व मशागत     कीड...
वऱ्हाडातील प्रकल्पांची ‘तहान’ कायमअकोला  ः दिवाळीचे पर्व सुरू झाले; मात्र या...
शेतशिवारांत लवकरच 'ड्रायव्हर' विना...पुणे : सर्जा-राजाच्या परंपरेने चालणाऱ्या भारतीय...
कतृर्त्वाचे उजळले दीप घरची शेतकरी कुटुंबाची पार्श्वभूमी. शिक्षण पूर्ण...
‘महाबीज’ करणार २७ जिल्ह्यांत बीजोत्पादनअकोला ः राष्ट्रीय कृषी विस्तार व तंत्रज्ञान...
एक चमचा तेलामुळे शोषली जातील हिरव्या...एक चमचा तेलाचा हिरव्या भाजीसोबत केलेला उपयोग,...
भाजीपाला प्रक्रियेतून उद्योगांना मिळेल...भाजीपाल्यापासून जास्तीत जास्त प्रक्रियायुक्त...
कोल्हापूर जिल्ह्यात सततच्या पावसाने...कोल्हापूर : सततच्या पावसामुळे पिकात पाणी साचून...
मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून...
मुहूर्तालाच खोडाकर्जमाफी शेतकऱ्यांच्या पदरात टाकण्यासाठीचा...
शेतकऱ्यांना प्रक्रिया उद्योग,...पुणे ः ‘‘स्टार्चचे प्रमाण निम्म्यापेक्षा कमी...
उस पिकावरील कीड - रोगांचे नियंत्रणकीड नियंत्रण :  खोड कीड : किडीचा...
आधुनिक बळी जागा झालायदीपावली हा सण भारत वर्षात वेगवेगळ्या रूपात साजरा...