Agriculture news in Marathi, agrowon, soyabean crop in crises, pest and diseases | Agrowon

सोयाबीनला कीड,रोगांनी पोखरले
गोपाल हागे
सोमवार, 4 सप्टेंबर 2017

पावसाने दडी मारली त्या काळात सोयाबीन पिकावर शेंगा पोखरणाऱ्या अळीने हल्ला केला. या कालावधीत फुले, शेंगा पूर्णपणे अळीने फस्त केल्यामुळे अशी स्थिती झाली.

अकोला ः या हंगामात लागवड झालेल्या सोयाबीनपैकी सुमारे अर्ध्यापेक्षा अधिक क्षेत्र विविध कीड व रोगांनी पोखरले अाहे. पावसाचा लहरीपणा आणि सततचा खंड, यामुळे पिकाच्या वाढीवर तसेच फूलधारणेवर परिणाम झालेला आहे. याचा थेट फटका उत्पादन आणि उत्पादकतेला बसण्याची शक्यता अाहे. किमान ३५ ते ४० टक्के उत्पादन घटीची शक्यता असून, अाता किडींचा जोर वाढल्याने शेतकरी चिंतेत आहेत. 

विदर्भ, मराठवाड्यात तसेच खानदेशातही सोयाबीनने घट्ट पाय रोवले अाहेत. राज्यात २०१६-१७ मधील खरीप हंगामात ३९.७६ लाख हेक्टरवर सोयाबीन लागवड झाली होती. तर ४६.१६ लाख टनांपर्यंत उत्पादन झाले होते. यंदाच्या हंगामातही मोठ्या प्रमाणावर सोयाबीनची लागवड झालेली अाहे. मात्र अनेक भागात सोयाबीनला फुलोरा, शेंगा नसल्याच्या तक्रारी येत अाहेत. 

विदर्भातील बऱ्याच तालुक्यांत ही स्थिती समोर अाली आहे. पावसाने दडी मारली त्या काळात सोयाबीन पिकावर शेंगा पोखरणाऱ्या अळीने हल्ला केला. या कालावधीत फुले, शेंगा पूर्णपणे अळीने फस्त केल्यामुळे अशी स्थिती झाली. गेल्या अाठवड्यात अालेल्या पावसानंतर सोयाबीनवर खोडकीड व शेंगेवरील करपा रोग मोठ्या प्रमाणावर पसरला अाहे. आता पाऊस आला नाही तर बरेच नुकसान होऊ शकते, असा अंदाज कृषी खात्याचे अधिकारी वर्तवित अाहेत. जेथे शेंगा पूर्णतः खाल्ल्या गेल्या तेथे पाऊस पडल्यामुळे थोडाफार पुनर्बहार सुरू झाला आहे. पण पाऊस कमी असल्यामुळे पूर्वीसारखे ऊत्पादन येईल की नाही याची कुठलीही शाश्वती नाही. 

या मोसमात मागील तीन महिन्यांचा विचार केला तर दर अाठ ते दहा दिवसांनी खंड पडला. या खंडाचा कालावधी कुठे २० तर कुठे २५ दिवसांपेक्षा अधिक पावसात खंड यामुळे या खरिपात मूग, उडदाला मोठा फटका बसला. 

मागील हंगामात खरिपात सर्वाधिक पेरणी सोयाबीची झाली होती. परंतु, बाजारपेठेत दर कोसळल्याने शेतकऱ्यांना योग्य मोबदला मिळाला नाही. त्यामुळे यंदा सोयाबीनपेक्षा इतर खरीप पिकांची पेरणी करण्यावर शेतकरी भर देतील, असे अपेक्षा जाणकारांनी वेळोवेळी व्यक्त केली. मात्र, याहीवेळी सोयाबीन पिकावरच शेतकऱ्यांनी विश्वास दर्शविला. पावसाच्या लहरीपणामुळे अनेकांना दुबार पेरणी करावी लागली. यामुळे पिकांचा काळ मागे-पुढे झाला. कुठे सोयाबीन शेंगा परिपक्व होण्याच्या तर कुठे फूलधारणेच्या अवस्थेत दिसून येत अाहे.

फूलधारणा अवस्थेत पावसाने हजेरी लावल्याने चांगले उत्पादन येईल अशी अपेक्षा अाता व्यक्त केली जात अाहे. मात्र रोग-किडीचा हल्ला लक्षात घेता संरक्षण आणि व्यवस्थापनाकडे लक्ष देण्याची गरज असल्याचे जाणकारांचे मत आहे.

ढगाळ वातावरण प्रादुर्भावासाठी पोषक
शेंग पोखरणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव वाढत असल्याने नुकसानीची शक्यताच अधिक अाहे. सुरवातीला लहान अळी सोयाबीनची कोवळी पाने खाते. पीक फुलोऱ्यावर आल्यानंतर कळ्या, फुलांचे नुकसान करते. शेंगांना मोठे छिद्र पाडून दाणा खाऊन टाकते. ढगाळ वातावरण प्रादुर्भावासाठी पोषक ठरते. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी नियमित परीक्षण व संरक्षित व्यवस्थापन करण्याची सूचना अकोल्यातील डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाने केली अाहे.

असे करा व्यवस्थापन

  • पीक तणमुक्त ठेवावे, बांधावरील किडीच्या पूरक वनस्पतीचा नाश करावा.
  • शेतात ठिकठिकाणी पिकाच्या उंचीपेक्षा एक ते दीड फूट उंचीचे पक्षी थांबे उभारावेत.
  • शेतात हेक्टरी किमान ५ ते १० कामगंध सापळे लावावेत व जमा झालेले पतंग नष्ट करावेत.
  • शेंगअळीचा प्रादुर्भाव लक्षणीय असल्यास जैविक कीटकनाशकांची तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने फवारणी करावी.
  • आवश्यकता भासल्यास परत १० ते १२ दिवसांनी फवारणी करावी.
     

फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
‘रेसिड्यू फ्री’ शेतीतून गुणवत्ताप्राप्त...स्थावर मालमत्ता व्यावसायिक उद्योगातील दोन...
प्रतिष्ठा जपण्यासाठी शेतकऱ्यांच्या...नाशिक : यवतमाळमधील साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन...
शेतकऱ्यांच्या परदेश अभ्यास दौऱ्यास अखेर...पुणे  ः गेल्या तीन वर्षांपासून बंद...
संत्रा निर्यातीला कृषी विभाग देणार...नागपूर : अपेडाने संत्रा क्‍लस्टरला पहिल्यांदाच...
विदर्भात गुरुवारपासून तुरळक पावसाचा...पुणे   : राज्यातील गारठा कमी झाल्यांनतर...
चढ्या दराचा फायदा कोणाला?मागील दोन दिवसांपासून सोयाबीनचे दर वाढत आहेत....
अतिखोल भूजलाचा उपसा घातकचपर्यावरणाचा नाश कोणी केला? या एका प्रश्नाला अनेक...
निफाड तालुक्‍यात द्राक्ष काढणीला सुरवातनिफाड, जि. नाशिक  ः तालुक्‍यातील उगाव,...
पशुगणनेकरिता आता महिनाअखेरपर्यंत मुदतनागपूर   ः पशुगणनेसाठी पूरक साहित्याचा...
ट्रायकोकार्ड निर्मिती प्रशिक्षण प्रकल्प...नागपूर ः कृषी विभाग आणि कृषी विद्यापीठातील...
राज्य वित्त आयोगाच्या अध्यक्षांनी जाणून...औरंगाबाद :  राज्य वित्त आयोगाचे अध्यक्ष व्ही...
दराअभावी कांदापट्टा सुन्ननाशिक : कांद्याला अगदी मोड फुटेस्तोवर वाट...
वनशेतीसह आंतरपिके ठरतोय फायद्याचा सौदाशाश्वत उत्पादनासाठी पारंपरिक पिकांसोबत वनशेतीचा...
अर्थसंकल्पीय कृषी कर्ज तरतूदीत १० टक्के...नवी दिल्ली : आगामी २०१९-२०च्या अर्थसंकल्पात शेती...
राज्यात शुक्रवारपासून पावसाचा अंदाजपुणे : वायव्य भारतातील पश्चिमी चक्रावाताची...
औरंगाबाद येथील आंतरराष्ट्रीय सुक्ष्म...औरंगाबाद : औरंगाबाद येथे आयोजित नवव्या...
शेतीपूरक उद्योगातून बचत गट झाले सक्षमचिखली (जि. बुलडाणा) येथील हिरकणी महिला उत्कर्ष...
गोरक्षणासोबतच जपला व्यसनमुक्‍तीचा वसालाठी (ता. मंगरुळपीर, जि. वाशीम) येथील दिलीप बाबा...
अप्रमाणित रोपांमुळे ‘फेल' बागांवर...पुणे : दुष्काळात जीवापाड जपलेल्या बागा अप्रमाणित...
सोयाबीन दराचा आलेख चढताच; लातूरला ३८११...लातूर : येथील उच्चत्तम कृषी उत्पन्न बाजार...