उसापासून मिळणार विमानाचे इंधन
मनोज कापडे
शुक्रवार, 22 सप्टेंबर 2017

पुणे : उसामधील सेल्युलोजचा वापर करून भविष्यात विमानाचे इंधन तयार होऊ शकते, असे संकेत शास्त्रज्ञांनी दिले आहेत.

उसातील विविध घटकांवर संशोधन करण्याचे काम वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट (व्हीएसआय) येथे सुरू आहे. शास्त्रज्ञ डॉ. एस. व्ही. पाटील यांच्या म्हणण्यानुसार, ऊस किंवा कोणत्याही सेंद्रिय कृषी पदार्थांच्या अवशेषांमध्ये इग्नोसेल्युलोज असतात. त्यात सेल्युलोज, हेमीसेल्युलोज आणि लिग्निन हे तीन मुख्य घटक असल्याचे आम्ही मानतो. इग्नोसेल्युलोज भिन्न अवस्थांमध्ये वेगवेगळे केल्यास उच्चप्रतीचे इंधन प्राप्त करता येते. 

पुणे : उसामधील सेल्युलोजचा वापर करून भविष्यात विमानाचे इंधन तयार होऊ शकते, असे संकेत शास्त्रज्ञांनी दिले आहेत.

उसातील विविध घटकांवर संशोधन करण्याचे काम वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट (व्हीएसआय) येथे सुरू आहे. शास्त्रज्ञ डॉ. एस. व्ही. पाटील यांच्या म्हणण्यानुसार, ऊस किंवा कोणत्याही सेंद्रिय कृषी पदार्थांच्या अवशेषांमध्ये इग्नोसेल्युलोज असतात. त्यात सेल्युलोज, हेमीसेल्युलोज आणि लिग्निन हे तीन मुख्य घटक असल्याचे आम्ही मानतो. इग्नोसेल्युलोज भिन्न अवस्थांमध्ये वेगवेगळे केल्यास उच्चप्रतीचे इंधन प्राप्त करता येते. 

दुसरीकडे खनिज तेलाची समस्या तीव्र झाल्यास सेल्युलोज आधारित इंधन संशोधनाला आणखी गती येईल, असे साखर उद्योगाचे म्हणणे आहे. ‘मुळात इग्नोसेल्युलोजचे विभाजन करणारी प्रक्रिया अवघड आणि खर्चिक आहे. मात्र, भविष्यात पेट्रोल, इग्नोसेल्युलोज डिझेलची टंचाई वाढत जाणार असल्यामुळे इग्नोसेल्युलोजपासून इंधन मिळवणारे तंत्रज्ञान आवाक्यात येऊ शकते.

ब्राझीलमध्ये एक विमान कंपनी इथेनॉलवर विमान चालवते. मात्र, आपल्याकडील विमानांची यंत्रणा जेट फ्युएल वेगळ्या प्रकारचे स्वीकारते. तथापि, भविष्यात असे बदल होतील आणि खर्चदेखील कमी होत जाईल, असेही डॉ. पाटील यांनी स्पष्ट केले.

कोईमतूर येथे सुरू असलेल्या ऊस परिषदेतदेखील या मुद्द्यावर चर्चा झाली. विस्माचे कार्यकारी संचालक अजित चौगुले म्हणाले, की ऑस्ट्रेलियातील संशोधक रॉबर्ट हेनरी यांनीदेखील विमानाच्या इंधनासाठी उसातील घटकांचा वापर होणार असल्याचे संकेत दिले आहेत. उसापासून २०५० पर्यंत विमानाचे इंधन मिळवणारे तंत्रज्ञान चांगलेच विकसित झालेले असेल, असे या परिषदेत सांगण्यात आले. 

‘साखर कारखान्यांना भविष्यात झपाट्याने प्रक्रिया उद्योगांकडे वळावे लागणार आहे. उसापासून लिग्निन हा घटक वेगळा काढून त्यापासून जैवऊर्जा निर्मिती करणे, सेल्युलोजपासून जैवप्लास्टिकदेखील मिळवता येते. हे सर्व तंत्रज्ञान व्यावसायिक पातळीवर वापरायोग्य करण्यासाठी संशोधन करण्याचे प्रमुख आव्हान शास्त्रज्ञांसमोर आहे, असे साखर कारखानदार उद्योगाचे म्हणणे आहे.

टॅग्स

इतर अॅग्रो विशेष
खुल्या शेतीतील गुलाब लागवड तंत्रज्ञान गुलाबाच्या फुलांचा उपयोग...
ज्ञानाचा प्रकाशदिवाळी... प्रकाशाचा, उत्साहाचा सण! सारी दुखं...
साडेआठ लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यामध्ये ४...मुंबई : छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान...
जिभाऊ... बापू तुमले दिवाईन्या सुभेच्छा...जळगाव ः जिभाऊ... बापू तुमले दिवाईन्या सुभेच्छा...
पोषक तत्त्वांनीयुक्त खजूर, अक्रोड, काजूपोषक तत्त्वे आणि आरोग्याच्या दृष्टीने अक्रोड अाणि...
रब्बी हंगामासाठी कांदा जाती अन्‌...महाराष्ट्रात रब्बी कांदा पिकाचे क्षेत्र मोठ्या...
बाजरी चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान बाजरी हे पीक पालेदार, रसाळ, गोड व मऊ असते....
जळगाव जिल्ह्यात दादर ज्वारी तरारली जळगाव  ः खानदेशात यंदा परतीच्या पावसामुळे...
कांद्यावर डिसेंबरपर्यंत 'स्टॉक लिमिट'नवी दिल्ली : नफेखोरपणा, साठेबाजी, वाढते दर आणि...
सांगली जिल्ह्यात भाजपच्या वारुला ब्रेकसांगली ः लोकसभा, विधानसभा, जिल्हा परिषद, पंचायत...
कर्जमाफी योजनेस प्रारंभ...राज्य सरकारची...मुंबई : कर्जमाफी देण्यासाठी जाहीर करण्यात आलेल्या...
वाढत्या लोकसंख्येसाठी व्हर्टिकल फार्म...भारतासारख्या उच्च लोकसंख्या असलेल्या देशांसाठी...
निशिगंध लागवड तंत्रज्ञान निशिगंधाची फुले अत्यंत सुवासिक व आकर्षक असतात....
बरसीम पीक लागवड बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे...
‘जीवनसंगिनी’ची प्रकाशवाटनैसर्गिक आपत्तींचा कहर आणि अनिश्चित बाजार अशा...
बीजी ३ च्या विनापरवाना विक्रीवर...मुंबई : तणनाशक सहनशील (हर्बिसाईड टाॅलरंट)...
रब्बी पिकांचे पाणी व्यवस्थापन महत्त्वाचेरब्बी हंगामामध्ये घेतल्या जाणाऱ्या पिकांसाठी...
राज्यात कापूस खरेदी २५ पासूननागपूर : राज्यात बुधवार (ता. २५) पासून पणन...
नेताओं की दिवाली, किसानों का दिवालादोन दिवसांपूर्वी मला अमरावती जिल्ह्यातील शेतकरी...
ऊसावरील कीडींचे एकात्मिक व्यवस्थापन तपशील : पूर्व मशागत     कीड...