agriculture news in marathi, bollworm compansation stuck in criteria, nagar, maharashtra | Agrowon

नगरमध्ये बोंड अळीची नुकसानभरपाई ‘निकषा`च्या कचाट्यात
सूर्यकांत नेटके
रविवार, 4 मार्च 2018
नगर ः बोंड अळीमुळे नुकसान झालेल्या कापसाच्या क्षेत्राचे प्रशासनाने पंचनामे केले. मात्र, मागील पाच वर्षांच्या सरासरी उत्पादनापेक्षा यंदाचे उत्पादन कमी असले तरच शेतकरी नुकसानभरपाईसाठी पात्र ठरतील अशी अट आहे. त्यामुळे जिल्ह्यामध्ये पंचनामे करून ३३ टक्‍क्‍यांपेक्षा जास्त नुकसान झाल्याचा प्रशासनाचा अहवाल असला तरी मागील पाच वर्षांच्या सरासरीपेक्षा यंदाचे सरासरी उत्पादन जास्त आहे. त्यामुळे कापसाचे बोंड अळीने मोठे नुकसान झाले असले तरी निकषामुळे शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाईपासून वंचित राहावे लागणार असल्याचे स्पष्ट झाले.
 
नगर ः बोंड अळीमुळे नुकसान झालेल्या कापसाच्या क्षेत्राचे प्रशासनाने पंचनामे केले. मात्र, मागील पाच वर्षांच्या सरासरी उत्पादनापेक्षा यंदाचे उत्पादन कमी असले तरच शेतकरी नुकसानभरपाईसाठी पात्र ठरतील अशी अट आहे. त्यामुळे जिल्ह्यामध्ये पंचनामे करून ३३ टक्‍क्‍यांपेक्षा जास्त नुकसान झाल्याचा प्रशासनाचा अहवाल असला तरी मागील पाच वर्षांच्या सरासरीपेक्षा यंदाचे सरासरी उत्पादन जास्त आहे. त्यामुळे कापसाचे बोंड अळीने मोठे नुकसान झाले असले तरी निकषामुळे शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाईपासून वंचित राहावे लागणार असल्याचे स्पष्ट झाले.
 
नगरसह राज्यातील बहुतांश भागात अशीच स्थिती असल्याचे सांगण्यात येत आहे. नगर जिल्ह्यात कापसाचे क्षेत्र वाढत आहे. जिल्ह्यात कापसाचे सरासरी साठ हजार हेक्‍टर क्षेत्र होते. मात्र, अलीकडच्या काळात लागवड क्षेत्रात वाढ होत सरासरी क्षेत्र एक लाख हेक्‍टरपर्यंत पोचले आहे. यंदा एक लाख पंचवीस हजार हेक्‍टर क्षेत्रावर लागवड झाली आहे. सुरवातीला चांगला पाऊस झाल्याने लागवड क्षेत्र वाढले असले, तरी नंतरच्या काळात पावसाने दिलेला ताण आणि सरतेशेवटी झालेला जोराचा पाऊस यामुळे नुकसान झाले. त्यात पुन्हा बोंड अळीच्या प्रादुर्भावामुळे साधारण ६० ते ७० टक्के नुकसान झाले.
 
जिल्हा प्रशासनाने बोंड अळीमुळे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांच्या शेतात जाऊन पंचनामे केले. प्रशासनाच्या अहवालानुसार १३८६ गावांतील एक लाख ९७ हजार ३४२ शेतकऱ्यांच्या एक लाख ४२ हजार ७३५ हेक्‍टर क्षेत्रावरील कापसाचे बोंड अळीच्या प्रादुर्भावामुळे नुकसान झाले आहे. बाधित शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाई देण्यासाठी साधारण १५७ कोटी २३ लाख १४ हजार रुपयांची गरज आहे. मात्र सरकारची पाच वर्षांची अट राज्यातील कापूस उत्पादकांसाठी अडचणीची ठरत आहे.
 
बोंड अळीने नुकसान झाल्याने शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाई देताना २०१२ ते २०१६ या पाच वर्षांतील कापसाच्या उत्पादनाची सरासरी काढली जात आहे. ती सरासरी यंदाच्या उत्पादनापेक्षा जास्त असली तरच नुकसानभरपाई मिळण्यासाठी संबंधित शेतकरी पात्र होणार आहेत. जिल्ह्यामधील ९७ महसूल मंडळापैकी ६२ मंडळात कापसाचे पीक घेतले आहे. मात्र पाच वर्षांच्या सरासरी उत्पादन निकषानुसार कोपरगावमधील पाच व जामखेडमधील दोन अशा अवघ्या सात महसूल मंडळातच नुकसानभरपाई मिळणार असल्याचे सांगितले जात आहे.
 
मागील पाच वर्षांची उत्पादनाची सरासरी काढताना त्यातील २०१२, २०१४ व २०१५ या तीन वर्षी दुष्काळ होता. त्या वर्षी हेक्‍टरी दोन िंक्वंटल उत्पादन निघाले होते असा कृषी विभागाचा अहवाल आहे. त्यामुळे या निकषानुसार नुकसानभरपाई दिली गेली तर जवळपास सगळ्या शेतकऱ्यांना भरपाईपासून वंचित राहावे लागणार आहे. पाच वर्षांपैकी तीन वर्ष दुष्काळ होता असे कृषी विभागानेही वरिष्ठांना कळवले आहे. 
 
बाधित क्षेत्र (हेक्‍टरमध्ये) : नगर ः ३४४५, पारनेर ः १५७, पाथर्डी ः ३६१३१, संगमनेर ः १०३५.५४ , कोपरगाव ः ४६४९.१४, राहाता ः९२९.७४, श्रीरामपूर ः ४३२१.२०, नेवासे ः २१९०६, राहुरी ः १०२२२, शेवगाव ः ४७१९२, कर्जत ः ६३३६, श्रीगोंदे ः २८०६.३२, जामखेड ः ३६०२.४१. 
 
 

इतर ताज्या घडामोडी
औरंगाबादेत प्रतिक्विंटल वांगी १००० ते...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
ज्याची पेरणी करू त्याचे दर सुधारतील का?जालना : गुलाबी बोंड अळीच्या संकटाने चिंतेत असलेले...
पुणे विभागातील १७ तालुक्यांत तीव्र...पुणे : पुणे विभागात पाणीटंचाई दिवसागणिक वाढतच आहे...
मागील हंगाम वाया गेला; यंदा चांगले... नंदुरबार ः जिल्ह्यात मागील हंगामाच्या तुलनेत...
निविष्ठा बाजारात उपलब्ध; पण हाती पैसा... नांदेड ः हरभरा, तुरीचे चुकारे अडकले आहेत. पीक...
नगरमध्ये काँग्रेसचे सरकार विरोधात विश्‍...नगर  ः ‘भाजप सरकारने सामान्य लोकांचा विश्‍...
पदोन्नतीपात्र अधिकाऱ्यांनी हातोहात...नागपूर  : विदर्भात काम करण्यास अनुत्सुक...
दूध दरवाढ आंदोलनासाठी शेतकरी संघर्ष...वैजापूर, जि. औरंगाबाद  : दूधदराच्या प्रश्‍...
शेतकऱ्यांनी शेतात भाजपचे झेंडे पेरावेत...बुलडाणा (प्रतिनिधी) ः शासनाने जाहीर केलेल्या...
राज्यातील शेतकऱ्यांना मिळणार १४ नवे वाणदापोली, जि. रत्नागिरी  : राज्याचे कृषी...
अर्जुन लागवडीसाठी निवडा दर्जेदार रोपेअर्जुन हा वृक्ष वनशेतीसाठी उत्तम आहे. अर्जुन...
कृषी, परराष्ट्र, रोजगार, इंधनाच्या...नवी दिल्ली : मागील चार वर्षात मोदी सरकार...
पिवळी डेझी लागवड कशी करावी?पिवळी डेझी (गोल्डन रॉड) हे अत्यंत कणखर पीक आहे....
निशिगंध लागवडीसाठी निचरा असलेली जमीन...निशिगंध पिकाची लागवड सोपी असून, तिचा लागवड खर्चही...
काळी मिरी कशी तयार करतात?काळी मिरीच्या वेलांची लागवड केल्यानंतर तीन...
वनस्पतींना रोगापासून वाचविण्यासाठी...वनस्पती आणि रोगकारक सूक्ष्मजीव यांच्यामध्ये...
शेतीमालाला रास्त भाव मिळेपर्यंत एल्गार...नगर : भाजप सरकार भांडवलदार उद्योगपती धार्जिणे...
शेतकरीप्रश्नी सरकारला गांभीर्य नाहीच :...पुणे  ः केंद्र आणि राज्य सरकार हेवत असून,...
शेतकऱ्यांना शहाणपणा शिकविण्याची गरज...पुणे : देशात आणि राज्यात शेतकरी तंत्रज्ञान...
एक जूनच्या संपात शेतकरी संघटना नाही :... पुणे ः देशात १ जून ते १० जूनदरम्यान पुकारण्यात...