agriculture news in marathi, BT companies to go in court on compensation issue | Agrowon

भरपाईवरून बीटी बियाणे कंपन्या न्यायालयात जाण्याच्या तयारीत
टीम अॅग्रोवन
रविवार, 14 जानेवारी 2018

पुणे :  लाखो हेक्टरवरील कपाशीचे पीक बोंड अळीला बळी पडण्यास बियाणेच कारणीभूत असल्याची राज्य शासनाची भूमिका बियाणे कंपन्यांनी अमान्य केली आहे. प्रत्येक शेतकऱ्याला हेक्टरी १६ हजार रुपये भरपाई कंपन्यांनी देण्याचे आदेश काढल्यास न्यायालयात जाण्याची तयारीदेखील कंपन्यांनी सुरू केली आहे. 

पुणे :  लाखो हेक्टरवरील कपाशीचे पीक बोंड अळीला बळी पडण्यास बियाणेच कारणीभूत असल्याची राज्य शासनाची भूमिका बियाणे कंपन्यांनी अमान्य केली आहे. प्रत्येक शेतकऱ्याला हेक्टरी १६ हजार रुपये भरपाई कंपन्यांनी देण्याचे आदेश काढल्यास न्यायालयात जाण्याची तयारीदेखील कंपन्यांनी सुरू केली आहे. 

कपाशीची लागवड यंदा ४२ लाख हेक्टरवर झाली होती. त्यासाठी बीटी बियाणे उत्पादक कंपन्यांनी शेतकऱ्यांना १६० लाख पाकिटांची विक्री केली होती. "गुलाबी बोंड अळीला प्रतिकारक करणारे वाण असल्याचे सांगून शेतकऱ्यांना या कंपन्यांनी बियाणे विकले आहे. त्यातून कोट्यवधी रुपयांची उलाढाल देखील कंपन्यांनी केली आहे. मात्र, बोंड अळीने नुकसान झाल्यावर कंपन्यांना जबाबदारी झटकता येणार नाही. भरपाई देण्याची जबाबदारी कंपन्यांची असल्याचे कायद्यातच नमूद केले आहे, अशी भूमिका राज्य शासनाने घेतली आहे. 

बोंड अळीमुळे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्याला कंपन्यांकडून प्रतिहेक्टरी १६ हजार रुपये भरपाई मिळेल, अशी घोषणा विधिमंडळातच सरकारने केली आहे. विधिमंडळात केलेली घोषणा आणि कायद्यानुसार भरपाईची तरतूद असल्यामुळे कृषी खात्याला आपली जबाबदारी पार पाडावीच लागेल. भरपाई देण्याचे आदेश जारी करावेच लागतील. त्यासाठीच सध्या राज्यभर शेतकऱ्यांच्या तक्रार अर्जांची छाननी सुरू आहे, असे कृषी खात्याचे म्हणणे आहे. 

राज्यभरात ४२ लाख हेक्टरवर कपाशीची लागवड असली तरी बोंड अळीमुळे नुकसान झाल्याचे अर्ज फक्त ११ लाख हेक्टरचेच आलेले आहेत. महाराष्ट्र कापूस बियाणे कायदा २००९ मधील तरतुदींचा आधार घेत या अर्जांची छाननी बियाणे निरीक्षकांकडून चालू आहे. बीटी बियाणे खरेदी केल्याच्या पावत्या असलेल्या शेतकऱ्यांच्या शेताचा पंचनामा बियाणे निरीक्षक करतील. त्यानंतर सदर अहवाल जिल्हास्तरीय बियाणे समितीला सादर होतील, असे सूत्रांनी स्पष्ट केले. 

शास्त्रज्ञांचा सहभाग असलेल्या जिल्हास्तरीय समितीने संबंधित शेतकऱ्यांचे बीटी बियाण्यांमुळे झालेले नुकसान काढून अहवाल सादर करायचा आहे. अशा अहवालांवर राज्याच्या कृषी आयुक्तालयाकडून कायद्यातील तरतुदींनुसार नुकसान भरपाई देण्याचे आदेश कंपन्यांना दिले जातील. कंपन्यांनी काहीही भूमिका घेतली तरी आम्हाला कायद्यातील तरतुदींचा भंग कारवाई रोखता येणार नाही. नुकसानभरपाईचे आदेश द्यावेच लागतील. अर्थात, या आदेशाला आव्हान द्यायचे की नाही, हा अधिकार कंपन्यांचा असेलच, असेही उच्चपदस्थ सूत्रांनी स्पष्ट केले. 

परिस्थितीशी सुसंगत निर्णय घ्यावा
राज्यातील बियाणे उत्पादक कंपन्यांच्या प्रयत्नांतूनच शेतकऱ्यांची उत्पादकता वाढली आहे. बोंड अळीच्या प्रादुर्भावाला कंपन्या जबाबदार नसून बोंड अळी रोखण्यासाठी गुजरातसारखे अभियान महाराष्ट्रात राबविले गेले नाही. यात कंपन्यांचा दोष नाही. लाखो हेक्टरवरील नुकसानासाठी जर प्रतिहेक्टरी १६ हजार रुपये वाटण्याचे तुघलकी आदेश काढले गेले, तर कंपन्या विकूनही आम्हाला भरपाई देता येणार नाही. या निर्णयाच्या विरोधात आम्ही न्यायालयात दाद मागू. राज्य शासनाने परिस्थितीशी सुसंगत असा निर्णय घ्यावा, अशी भूमिका बियाणे उद्योगाने घेतली आहे. 

इतर अॅग्रो विशेष
मुरघास : चाराटंचाईवर उत्तम पर्यायउन्हाळ्यामध्ये किंवा चारा तुटीच्या काळात...
बाजारात टंचाईमुळे ‘पांढऱ्या सोन्या'च्या...जळगाव ः देशात कापसाची सर्वाधिक सुमारे ४० लाख हेक्...
दिवसा वीजपुरवठ्याचे स्वप्न प्रत्यक्षात...मुंबई : मुख्यमंत्री सौर कृषी पंप...
विजयादशमीनिमित्त फुलांना मागणी वाढलीपुणे ः गुरुवारी (ता. १८) साजऱ्या हाेणाऱ्या...
कोकण, पश्‍चिम महाराष्ट्रात पावसाची...पुणे: राज्याच्या कमाल तापमानात चढ-उतार सुरू...
मराठवाड्यात यंदा शेतकऱ्यांचे...औरंगाबाद : कमी पाऊस आणि मोठा खंड यामुळे...
ऊर्जा विभागाच्या योजनांचा शेतकऱ्यांना...मुंबई  : ऊर्जा विभागाने लोकहिताच्या व...
राज्यात २७ लाख हेक्टरवर होणार ज्वारी...पुणे : केंद्र सरकारच्या नव्या धोरणाप्रमाणे...
सणासुदीत अर्थकारण उंचावणारे पेरीडकरांचे...गणपती उत्सवापासून ते अगदी दसरा, दिवाळीस तुळशीच्या...
दुष्काळ, मजूरटंचाई समस्येवर सीताफळ,...अौरंगाबाद जिल्ह्यातील कुंभेफळ येथील श्रीराम शेळके...
कडधान्य कवडीमोल दरात व्यापाऱ्यांच्या...जळगाव : कडधान्याचा हंगाम येऊन एक महिना झाला;...
सकाळी गारठा, तर दुपारी चटकापुणे : राज्यात कमाल तापमान पस्तीशीपार गेले...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत...नांदेड ः जमिनीत पुरेशा प्रमाणात ओलावा नसल्यामुळे...
भारतात ३६५ लाख गाठी कापूस होणारमुंबई ः भारतात मागील वर्षीच्या तुलनेत यंदा कापूस...
मुग, उडीद विक्रीत शेतकऱ्यांना ३३०...पुणे ः शासनाची हमीभावाने खरेदीसाठी नोंदणीच सुरू...
खरिपात उत्पादनात घट; हमी दरही मिळेनाऔरंगाबाद : खरिपातील प्रमुख पिकांपैकी मूग, उडीद...
सरकारला दुष्काळचे गांभीर्य ः चंद्रकांत...नगर: राज्यात साधारण दोनशे तालुक्यांत दुष्काळसदृश...
नर्सरी मॅन ऑफ वरुड- जावेद खान अमरावती जिल्‍ह्यातील वरुड मोर्शी या प्रसिद्ध...
दुष्काळातही विस्तारला देशी गोवंश व्यवसायकायम दुष्काळी खानापूर तालुक्यातील अडसरवाडी (जि....
नांदेड, हिंगोली, परभणीतील बारा...नांदेड   ः दुष्काळ व्यवस्थापन संहितेनुसार...