agriculture news in marathi, Bullock cart, Akola | Agrowon

धुरकऱ्याविनाच शेतात ये-जा करते बैलगाडी
गोपाल हागे
शनिवार, 7 ऑक्टोबर 2017

बैल कुठेही न थांबता थेट शेताजवळ जाऊन उभे राहतात. संपूर्ण रस्त्याने ही बैलगाडी सरकारी नियमानुसार डाव्या बाजूने चालत राहते. मध्येच काहीही आडवे आले तर हे बैल थांबतात. वाहनाला जाऊ देतात आणि पुन्हा चालायला लागतात. मात्र डाव्याबाजूचा रस्ता बदलत नाहीत.

लोणवडी, जि. बुलडाणा ः शेतीत यांत्रिकीकरण वाढत असले तरी आजही शेतीतील कामांसाठी असंख्य शेतकऱ्यांकडे बैलजोडीच वापरली जाते. नांदुरा (जि. बुलडाणा) तालुक्‍यातील लोणवडी येथील एकनाथ मिठाराम जवंजाळ यांच्याकडे गेल्या दहा-बारा वर्षांपासून एक बैलजोडी आहे. ही बैलजोडी इतरांसारखी नाही. धुरकऱ्यांशिवाय बैलगाडी शेतात जाऊ शकते आणि घरी परतही येते. नांदुरा-मोताळा या रहदारीच्या मार्गावर जवंजाळ यांची शेती असून, या रस्त्याने दिवसभरात शेकडो वाहनांची ये-जा सुरू असते. मात्र धुरकऱ्याविना चालणारी बैलजोडी जणू वाहतूक नियमांचे पालन करत गाडी डाव्या बाजूने शेतात घेऊन जाते.

धुरकऱ्याशिवाय चालत राहणारी ही बैलगाडी रस्त्याने येणाऱ्या जाणाऱ्यांच्या कुतूहलाचा विषय बनली आहे. नियमितपणे या रस्त्यावर धावणाऱ्या वाहनधारकांनासाठी ही बाब नेहमीची झाली आहे. अनेकांनी बैलगाडीचे व्हिडिओ तयार करून सोशल मीडियावर शेअर केले आहेत. 

एकनाथ जवंजाळ यांनी साधारणतः आठ वर्षांपूर्वी ही बैलजोडी विकत घेतली होती. तेव्हा ही जोडी अगदी गोऱ्हेच होते. तेव्हापासून जवंजाळ यांनी त्यांचे पालनपोषण केले. या बैलजोडीच्या साह्यानेच ते १२ एकरांतील व्यवस्थापन करतात. शेतातील नांगरणी, वखरणी, शेतमालाची वाहतूक सर्वकाही या बैलांच्या साह्यानेच होत असते. 

इतर शेतकऱ्यांकडील बैल अशी कामे करीतच असतात. मात्र एकनाथ जवंजाळ यांच्याकडे असलेल्या या बैलांचे काही गुण वेगळे आहेत. त्यांचे शेत गावापासून एक ते दीड किलोमीटर अंतरावर आहे. नांदुरा-मोताळा या रहदारीच्या रस्त्यालगत हे शेत आहे. शेतातील कामे करण्यासाठी दररोज बैलजोडी शेतात नेली जाते. पण बहुसंख्य वेळा हे बैल गाडीला जुंपताच, धुरकऱ्याविना ही गाडी रस्त्याने लावून दिली जाते.

बैल कुठेही न थांबता थेट शेताजवळ जाऊन उभे राहतात. संपूर्ण रस्त्याने ही बैलगाडी सरकारी नियमानुसार डाव्या बाजूने चालत राहते. मध्येच काहीही आडवे आले तर हे बैल थांबतात. वाहनाला जाऊ देतात आणि पुन्हा चालायला लागतात. मात्र डाव्याबाजूचा रस्ता बदलत नाहीत. जवंजाळ यांच्याकडे दुचाकी आहे. शेतातील कामे लवकर करण्याच्या उद्देशाने ते बहुतांश वेळा दुचाकीने शेतात जातात आणि मागून बैलगाडी येत राहते. गेली सात-आठ वर्षे हे होत आहे. या काळात कधीही बैलांमुळे कुणाचे नुकसान झाले नाही किंवा बैलांनी रस्ताही बदलला नाही.

बैलजोडी माणसाळलेली
या बैलांबाबत सांगताना एकनाथ भावुक होतात. दहाबारा वर्षांपूर्वी जेव्हा ही जोडी घेतली तेव्हा बैल तरुण होते. पूर्वीच्या शेतकऱ्याकडे असताना यातील एक बैल तर ‘मारका’होता. अनेकांना तो दोरालाही हात लावू देत नव्हता. परंतु आमच्या घरी ही बैलजोडी आल्यापासून कधीच कुणाला इजा केली नाही. हे बैल माणसाळले आहेत. लहान मुलेसुद्धा त्यांना सोडतात. चारापाणी करतात. शेतातील सर्व कामे याच बैलांद्वारे करून घेतली जातात. बैलांना गाडीला जुंपले की ते घरून शेताचा आणि शेतातून घराचा रस्ता धरतात. या बैलांमुळे शेतीतील असंख्य कामे आजवर झाली. 

इतर अॅग्रो विशेष
बीड, उस्मानाबाद जिल्ह्यांत चारा...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील बीड व...
वर्षावनातील विविधतेसाठी किडी,...संशोधकांना उष्ण कटिबंधीय वर्षावनातील विविधतेने...
पशुधन सहायकांच्या पदोन्नतीप्रकरणात...नागपूर : निकष डावलून राज्यातील पशुधन सहायकांना...
तमिळनाडूतील १११ शेतकऱ्यांचे मोदींना...तिरुचिरापल्ली, तमिळनाडू : विविध मागण्यांकडे...
शेतीला मिळाली बीजोत्पादनाची साथबोरी (ता. जिंतूर, जि. परभणी) गावशिवारात चंद्रशेखर...
भर दुष्काळात राज्यातील शेळ्या-मेंढ्या...नगर ः दुष्काळी भागातील जनावरे जगवण्यासाठी छावण्या...
पपईच्या बनावट बियाणेप्रकरणी चौघांना अटककोल्हापूर : नामवंत कंपनीच्या पपई बियाण्यांच्या...
उन्हाचा चटका वाढणार; नांदेडला तुरळक...पुणे : विदर्भ, मराठवाड्यात वादळी पावसाने...
वऱ्हाडात फळबागांवर चालू लागल्या कुऱ्हाडीअकोला : दुष्काळी परिस्थितीने शेतकऱ्यांचे जगणे...
'जलवर्धिनी' करतेय लोकशिक्षणातून जल...जलवर्धिनी प्रतिष्ठानतर्फे पाण्याचे संधारण आणि...
आज शिवजयंती : शिवनेरीवर पारंपारिक...पुणे : फाल्गुन वद्य तृतीया या तिथीनुसार आज (ता....
अतितीव्र हवामानस्थितीला कर्बाचे वाढते...पुणे : वातावरणातील कार्बनडाय ऑक्साईडचे (कर्ब)...
कमतरतेनुसार सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा वापर...अलीकडे सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता अधिक...
पिंप्री गावाने कमावले लसूणघास शेतीत नाव पिंप्री (वळण) (ता. राहुरी, जि. नगर) हे गाव मुळा...
दुष्काळातही सुरती हुरड्याची  चवच काही...औरंगाबाद जिल्ह्यातील सारंगपूर येथील अरुण कडूबाळ...
। तुका म्हणे कान्हा । भूक लागली नयनां ।।देहू : तुकाराम तुकाराम...असा नामघोष आणि...
नांदेड जिल्ह्यात कापूस उत्पादकता...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात २०१८-१९ च्या खरीप...
नगरची लढत राहणार लक्षवेधीनगर : राज्याच्या सर्वाधिक लक्ष असलेल्या नगर (...
रब्बी पीकविम्याला बोगस प्रकरणांचे ग्रहणमुंबई ः २०१८-१९ च्या रब्बी हंगामात पंतप्रधान...
सहा कारखान्यांची धुराडी थंडावलीऔरंगाबाद  : मराठवाडा व खानदेशातील पाच...