agriculture news in marathi, Bullock cart, Akola | Agrowon

धुरकऱ्याविनाच शेतात ये-जा करते बैलगाडी
गोपाल हागे
शनिवार, 7 ऑक्टोबर 2017

बैल कुठेही न थांबता थेट शेताजवळ जाऊन उभे राहतात. संपूर्ण रस्त्याने ही बैलगाडी सरकारी नियमानुसार डाव्या बाजूने चालत राहते. मध्येच काहीही आडवे आले तर हे बैल थांबतात. वाहनाला जाऊ देतात आणि पुन्हा चालायला लागतात. मात्र डाव्याबाजूचा रस्ता बदलत नाहीत.

लोणवडी, जि. बुलडाणा ः शेतीत यांत्रिकीकरण वाढत असले तरी आजही शेतीतील कामांसाठी असंख्य शेतकऱ्यांकडे बैलजोडीच वापरली जाते. नांदुरा (जि. बुलडाणा) तालुक्‍यातील लोणवडी येथील एकनाथ मिठाराम जवंजाळ यांच्याकडे गेल्या दहा-बारा वर्षांपासून एक बैलजोडी आहे. ही बैलजोडी इतरांसारखी नाही. धुरकऱ्यांशिवाय बैलगाडी शेतात जाऊ शकते आणि घरी परतही येते. नांदुरा-मोताळा या रहदारीच्या मार्गावर जवंजाळ यांची शेती असून, या रस्त्याने दिवसभरात शेकडो वाहनांची ये-जा सुरू असते. मात्र धुरकऱ्याविना चालणारी बैलजोडी जणू वाहतूक नियमांचे पालन करत गाडी डाव्या बाजूने शेतात घेऊन जाते.

धुरकऱ्याशिवाय चालत राहणारी ही बैलगाडी रस्त्याने येणाऱ्या जाणाऱ्यांच्या कुतूहलाचा विषय बनली आहे. नियमितपणे या रस्त्यावर धावणाऱ्या वाहनधारकांनासाठी ही बाब नेहमीची झाली आहे. अनेकांनी बैलगाडीचे व्हिडिओ तयार करून सोशल मीडियावर शेअर केले आहेत. 

एकनाथ जवंजाळ यांनी साधारणतः आठ वर्षांपूर्वी ही बैलजोडी विकत घेतली होती. तेव्हा ही जोडी अगदी गोऱ्हेच होते. तेव्हापासून जवंजाळ यांनी त्यांचे पालनपोषण केले. या बैलजोडीच्या साह्यानेच ते १२ एकरांतील व्यवस्थापन करतात. शेतातील नांगरणी, वखरणी, शेतमालाची वाहतूक सर्वकाही या बैलांच्या साह्यानेच होत असते. 

इतर शेतकऱ्यांकडील बैल अशी कामे करीतच असतात. मात्र एकनाथ जवंजाळ यांच्याकडे असलेल्या या बैलांचे काही गुण वेगळे आहेत. त्यांचे शेत गावापासून एक ते दीड किलोमीटर अंतरावर आहे. नांदुरा-मोताळा या रहदारीच्या रस्त्यालगत हे शेत आहे. शेतातील कामे करण्यासाठी दररोज बैलजोडी शेतात नेली जाते. पण बहुसंख्य वेळा हे बैल गाडीला जुंपताच, धुरकऱ्याविना ही गाडी रस्त्याने लावून दिली जाते.

बैल कुठेही न थांबता थेट शेताजवळ जाऊन उभे राहतात. संपूर्ण रस्त्याने ही बैलगाडी सरकारी नियमानुसार डाव्या बाजूने चालत राहते. मध्येच काहीही आडवे आले तर हे बैल थांबतात. वाहनाला जाऊ देतात आणि पुन्हा चालायला लागतात. मात्र डाव्याबाजूचा रस्ता बदलत नाहीत. जवंजाळ यांच्याकडे दुचाकी आहे. शेतातील कामे लवकर करण्याच्या उद्देशाने ते बहुतांश वेळा दुचाकीने शेतात जातात आणि मागून बैलगाडी येत राहते. गेली सात-आठ वर्षे हे होत आहे. या काळात कधीही बैलांमुळे कुणाचे नुकसान झाले नाही किंवा बैलांनी रस्ताही बदलला नाही.

बैलजोडी माणसाळलेली
या बैलांबाबत सांगताना एकनाथ भावुक होतात. दहाबारा वर्षांपूर्वी जेव्हा ही जोडी घेतली तेव्हा बैल तरुण होते. पूर्वीच्या शेतकऱ्याकडे असताना यातील एक बैल तर ‘मारका’होता. अनेकांना तो दोरालाही हात लावू देत नव्हता. परंतु आमच्या घरी ही बैलजोडी आल्यापासून कधीच कुणाला इजा केली नाही. हे बैल माणसाळले आहेत. लहान मुलेसुद्धा त्यांना सोडतात. चारापाणी करतात. शेतातील सर्व कामे याच बैलांद्वारे करून घेतली जातात. बैलांना गाडीला जुंपले की ते घरून शेताचा आणि शेतातून घराचा रस्ता धरतात. या बैलांमुळे शेतीतील असंख्य कामे आजवर झाली. 

इतर अॅग्रो विशेष
कडधान्य कवडीमोल दरात व्यापाऱ्यांच्या...जळगाव : कडधान्याचा हंगाम येऊन एक महिना झाला;...
सकाळी गारठा, तर दुपारी चटकापुणे : राज्यात कमाल तापमान पस्तीशीपार गेले...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत...नांदेड ः जमिनीत पुरेशा प्रमाणात ओलावा नसल्यामुळे...
भारतात ३६५ लाख गाठी कापूस होणारमुंबई ः भारतात मागील वर्षीच्या तुलनेत यंदा कापूस...
मुग, उडीद विक्रीत शेतकऱ्यांना ३३०...पुणे ः शासनाची हमीभावाने खरेदीसाठी नोंदणीच सुरू...
खरिपात उत्पादनात घट; हमी दरही मिळेनाऔरंगाबाद : खरिपातील प्रमुख पिकांपैकी मूग, उडीद...
सरकारला दुष्काळचे गांभीर्य ः चंद्रकांत...नगर: राज्यात साधारण दोनशे तालुक्यांत दुष्काळसदृश...
नर्सरी मॅन ऑफ वरुड- जावेद खान अमरावती जिल्‍ह्यातील वरुड मोर्शी या प्रसिद्ध...
दुष्काळातही विस्तारला देशी गोवंश व्यवसायकायम दुष्काळी खानापूर तालुक्यातील अडसरवाडी (जि....
नांदेड, हिंगोली, परभणीतील बारा...नांदेड   ः दुष्काळ व्यवस्थापन संहितेनुसार...
वाढते नैसर्गिक आणि सामाजिक प्रदूषणकाळानुसार निसर्गामध्ये खूप बदल होत आहे. सर्व ऋतूत...
लढा स्वतंत्र अस्तित्वाचा अस्सल हापूस कोणाचा हा गुंता मागील अनेक...
नांदेड जिल्ह्यात मुगाची उत्पादकता...नांदेड ः यंदा नांदेड जिल्ह्यातील १४ तालुक्यांतील...
संतप्त शेतकऱ्यांनी हवामान विभागाला...पुणे : हवामान विभागाचा अंदाज चुकीचा...
जलयुक्त शिवार, शेततळ्यांमुळे संरक्षित...अमरावती   : जिल्ह्यात शेततळी, जलयुक्त शिवार...
तिसगाव उपबाजारात चाऱ्यासाठी उसाला...तिसगाव, जि. नगर  : पाथर्डी तालुक्‍यात...
तुझे आहे तुजपाशी जगाच्या सरासरीच्या दीडपट पाऊस भारतात पडतो तरी...
सूक्ष्म सिंचनात अडचणी मोठ्या राज्यात पाण्याचे दुर्भिक्ष...
भातशेती वाचविण्यासाठी शेतकऱ्यांची धडपडनगर ः ‘पोळ्यापासून पाऊस नाही. पोळ्याला गेला तरी...
ठिबकचा तिढा सुटला, नोंदणीला होणार सुरवातनागपूर  ः ठिबक संदर्भातील नोंदणीवर वितरकांनी...