agriculture news in marathi, caste certificate fraud system continues | Agrowon

जात प्रमाणपत्र पडताळणीतील बनवेगिरी कायम
मनोज कापडे 
सोमवार, 19 मार्च 2018

राज्यभर ऑनलाइन प्रक्रिया अर्धवट, प्रमाणपत्रावर साधा होलोग्रामही नाही. पारदर्शकता, जलद कामाला अजूनही फाटा 

पुणे : बोगस जात प्रमाणपत्रे शोधण्यासाठी नियुक्त केलेल्या "जात प्रमाणपत्र वैधता समित्या" कमकुवत ठेवण्यात आल्या असून वैधताप्रमाणपत्रेदेखील बनावट वाटली जात असल्यामुळे राज्याच्या कृषी क्षेत्रातील हजारो विद्यार्थी अस्वस्थ आहेत. 

"जात पडताळणी प्रमाणपत्राचे वाटप ऑनलाइन केल्यामुळे राज्यातील समाज कल्याण विभागाच्या दफ्तर दिरंगाईत कोणताही बदल झालेला नाही. दलाली, गैरव्यवहारदेखील कमी झालेला नाही. राज्य शासनाने फक्त ऑनलाइन अर्ज भरण्याची सोय केली आहे. मात्र, "टेबलाखालील" कार्यपद्धती कायम ठेवली आहे. देशात पासपोर्ट पटकन मिळतो पण जात पडताळणी प्रमाणपत्रासाठी विद्यार्थी किंवा नोकरदाराचा छळ केला जातो, अशी प्रतिक्रिया एका कृषी पदवीधराने दिली. 

जात प्रमाणपत्र मिळवण्यासाठी महसूल विभागाच्या एका छळप्रक्रियेतून गेल्यानंतर छळाचा दुसरा टप्पा आदिवासी विकास विभाग किंवा समाजकल्याण विभागाच्या जात प्रमाणपत्र वैधता समित्यांच्या माध्यमातून सुरू होतो. राज्यभर आता प्रत्येक जिल्ह्यात समित्या स्थापन करण्यात आल्या आहेत. मात्र, पुरेसे मनुष्यबळ, तांत्रिक सुविधा आणि ऑनलाइनची संपूर्ण प्रक्रिया न राबविल्यामुळे जात पडताळणी प्रमाणपत्र वाटपात पारदर्शकता व गतिमानता आलेली नाही. 

राज्यात १९९७ पर्यंत जात प्रमाणपत्र पडताळणीसाठी पुण्यात एकच उच्चस्तरीय समिती होती. त्यानंतर १९९५ मध्ये प्रत्येक महसूल विभागात विभागीय जात पडताळणी समिती तयार करण्यात आली. महसूल आयुक्त किंवा आयएएस दर्जाचा अधिकारीच या समितीचा अध्यक्ष असावा, अशी अट शासनाने ठेवली. मात्र, सुधारणेचादेखील काहीही उपयोग दफ्तर दिरंगाई कमी करण्यासाठी झाला नाही. "बोगस जातीच्या दाखल्यांच्या आधारे पुण्याच्या बीजे मेडिकल कॉलेजमध्ये सर्रास प्रवेश मिळत असल्याचे उघड झाल्यामुळे राज्य शासन भानावर आले. त्यातून जात प्रमाणपत्रांची तपासणी करण्यासाठी आदिवासी विकास विभाग व समाजकल्याण विभाग यांनी स्वतंत्र समित्या तयार केल्या. मात्र, गोंधळ मिटला नाही. त्यामुळे आता प्रत्येक जिल्ह्यात आदिवासी विकास विभाग व समाजकल्याण विभागाची समिती आहे. तथापि, ऑनलाइन यंत्रणा मुद्दाम कमकुवत ठेवून अजूनही विद्यार्थ्यांचा छळ केला जातो, अशी माहिती सूत्रांनी दिली. 

जात पडताळणी प्रमाणपत्राला आला सोन्याचा भाव 
कोणत्याही निवडणुकीत, सरकारी नोकरीसाठी तसेच शैक्षणिक वाटचालीत नागरिकांना जात पडताळणी प्रमाणपत्र सक्तीचे करण्यात आले आहे. याशिवाय म्हाडाची घरे, सरकारी कोट्यातील पेट्रोलपंप, अनुसूचित जाती व जमातीमधील कायद्याच्या आधारे चालणारे दावे, आदिवासी शेतजमिनी अशा विविध कामांसाठी जात पडताळणी प्रमाणपत्र सक्तीचे झाल्यामुळे या प्रमाणपत्राला आता सोन्याचा भाव आला आहे. 

बनावट पडताळणीपत्रानंतरही शासन सुस्त 
बारावीचा निकाल लागताच राज्यात प्रत्येक जिल्ह्यात ८ ते १५ हजार विद्यार्थ्यांचे अर्ज जात पडताळणी प्रमाणपत्रासाठी येतात. याशिवाय पदवी, पदविका, विधी शिक्षण तसेच सीईटीच्या विविध परीक्षांनाही जात पडताळणी प्रमाणपत्र बंधनकारक आहे. प्रमाणपत्र वितरणाची पद्धत वेळखाऊ व संशयास्पद का ठेवली गेली, या प्रमाणपत्राला साधा होलोग्राम का लावला जात नाही, पुण्यात बोगस जात पडताळणी प्रमाणपत्र वाटपाचे गुन्हे दाखल होऊनसुद्धा ऑनलाइन वितरण सुटसुटीत का होत नाही, असे सवाल कृषी शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी उपस्थित केले आहेत. 

इतर बातम्या
जलयुक्त शिवारातील जलसंचय सुद्धा आटलाजळगाव : जिल्ह्यात झालेल्या जलयुक्त शिवारच्या...
रब्बी हंगामासाठी खानदेश सज्ज; जोरदार...जळगाव : खानदेशात खरिपातील मूग, उडीद, सोयाबीन ही...
नाशिक बाजार समितीचा ‘ई-नाम’ योजनेत...नाशिक : केंद्र शासनातर्फे शेतमालाच्या खरेदी-...
जीएसटीमुळे सूत उद्योग अडचणीत ः...इस्लामपूर, जि. सांगली ः अठरा टक्के जीएसटी...
फळबाग लागवड योजनेसाठी ५४ हजार अर्जऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील औरंगाबाद, जालना व बीड...
सोलापूर जिल्हा बॅंकेच्या बरखास्तीवर ३...सोलापूर : सोलापूर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बॅंकेचे...
सांगलीत अठरा गावांतून टॅंकरची मागणीसांगली ः जिल्ह्यावर दुष्काळाची छाया गडद होत...
‘स्वाभिमानी’ची २७ ऑक्‍टोबरला जयसिंगपूर...कोल्हापूर  : यंदाच्या हंगामात ऊस उत्पादकांना...
रब्बीत ज्वारीचे १२ क्‍विंटलपर्यंत हेक्‍...औरंगाबाद : पावसाअभावी खरीप जवळपास हातचा गेल्यात...
काही ठिकाणी सोयाबीन, कपाशीच्या नासाडीची...नांदेड ः नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांतील काही...
इंधन दरवाढीच्या निषेधार्थ नगर येथे...नगर  : ``राफेल विमान खरेदीत एक हजार कोटींचा...
तूर, हरभऱ्याच्या चुकाऱ्यासाठी परभणी...परभणी  ः आधारभूत किंमत खरेदी योजनेअंतर्गत...
साताऱ्यातील सोयाबीन उत्पादक...सातारा  ः जिल्ह्यात सोयाबीनची काढणी सुरू...
पुणे विभागात पाणीटंचाई वाढलीपुणे  : पावसाने दडी मारल्याने पुणे विभागात...
पाऊस नसल्याने नगर जिल्ह्यात ऊस लागवडीवर...नगर   ः जिल्ह्यात यंदा आतापर्यंत ३३ हजार १२३...
वऱ्हाडात उडीद, मुगासाठी खरेदी केंद्रे...अकोला  ः या भागात सध्या मूग, उडदाचा हंगाम...
धुराडी २० ऑक्टोबरपासून पेटणारमुंबई : साखर कारखानदारांमधून या वर्षी ऊस गाळप...
किवी फळातील अधिक ‘क’ जीवनसत्त्वाचे...किवी फळझाडाच्या पूर्वजांनी उत्क्रांतीच्या...
राज्य बँकेवरील जिल्हा बँकांचे...मुंबई : महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँकेच्या संचालक...
देशात तब्बल ६८ टक्के दुधात होते भेसळपुणे : देशात दूध व दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये ६८...