agriculture news in Marathi, Cathel Dens says reduction of organic carbon from soil is not good for fertility, Maharashtra | Agrowon

जमिनीतील सेंद्रिय पदार्थ कमी होणे ही सुपिकतेबाबत धोक्‍याची घंटा : कॅथल डेन्स
टीम अॅग्रोवन
रविवार, 7 जानेवारी 2018

डाळींब संध अधिवेशन
पुणे ः कोणत्याही पिकासाठी जमिनीचे आरोग्य महत्त्वाचे असते. पण अलीकडे रासायनिक खतांचा वाढलेला वापर आणि जमिनीतील उपजतच असणारी सेंद्रिय पदार्थांची कमतरता ही जमिनीच्या सुपिकतेबाबत धोक्‍याची घंटाच म्हणावी लागेल. भारतच नव्हे, तर अन्य देशांतही हीच समस्या आहे. त्यामुळे वेळीच सावध होणे आणि जमिनीची काळजी घेण्याची गरज आहे, असे मत ऑस्ट्रेलियातील शास्त्रज्ञ डॉ. कॅथल डेन्स यांनी शनिवारी (ता. ६) येथे व्यक्त केले. 

डाळींब संध अधिवेशन
पुणे ः कोणत्याही पिकासाठी जमिनीचे आरोग्य महत्त्वाचे असते. पण अलीकडे रासायनिक खतांचा वाढलेला वापर आणि जमिनीतील उपजतच असणारी सेंद्रिय पदार्थांची कमतरता ही जमिनीच्या सुपिकतेबाबत धोक्‍याची घंटाच म्हणावी लागेल. भारतच नव्हे, तर अन्य देशांतही हीच समस्या आहे. त्यामुळे वेळीच सावध होणे आणि जमिनीची काळजी घेण्याची गरज आहे, असे मत ऑस्ट्रेलियातील शास्त्रज्ञ डॉ. कॅथल डेन्स यांनी शनिवारी (ता. ६) येथे व्यक्त केले. 

अखिल महाराष्ट्र डाळिंब उत्पादक व संशोधन संघाच्या वतीने आयोजित डाळिंब अधिवेशनात डॉ. डेन्स बोलत होते. ‘गुणवत्तापूर्ण डाळिंबासाठी जमिनीचे आरोग्य व्यवस्थापन’ हा त्यांच्या चर्चासत्राचा विषय होता. डाळिंबाच्या आणि एकूणच शेतीसाठी आवश्‍यक असलेल्या जमिनीच्या सुपिकतेच्या अानुषंगाने विविध विषयांवर त्यांनी मार्गदर्शन केले. डॉ. चंद्रशेखर बोंडे यांनी त्यांची माहिती भाषांतरीत केली. 

डॉ. डेन्स म्हणाले, की जमिनीचे आरोग्य हे जमिनीची रचना व दर्जावर अवलंबून असते. कोणत्याही शेतीसाठी माती हा महत्त्वाचा घटक असतो. पण या मातीची रचना कशी आहे, हे समजून घेतले पाहिजे. जमिनीच्या एकूण घटकांपैकी ५३ टक्के घटकांत २५ टक्के हवा, २५ टक्के माती आणि तीन टक्के सेंद्रिय पदार्थांचा समावेश होतो. तर उर्वरित ४७ टक्‍क्‍यांमध्ये वाळू, रेताड माती आणि माती आढळते, पण यामध्ये महत्त्वाच्या असणाऱ्या सेंद्रिय पदार्थाचे प्रमाण तीन टक्‍क्‍यांवरून एक टक्‍क्‍यापेक्षाही कमी झाले आहे, हे चिंता वाढवणारे आहे. 

जमिनीमध्ये सेंद्रिय पदार्थ परत टाकण्याचे कमी झालेले प्रमाण, हवा व मशागतीमुळे कुजण्याच्या प्रक्रियेचा कमी झालेला वेग आणि मोठ्या प्रमाणात नत्रयुक्त खतांचा वाढलेला वापर, यामुळेही मोठा परिणाम जमिनीच्या आरोग्यावर झाला आहे. त्यामुळे जमिनीचा पोत, जमिनीतील उपलब्ध घटक याचा विचार करूनच आपण पिकांसाठी खतांचा वापर करण्याची गरज आहे, यामध्ये सुधारणा करावयाची असेल तर दरवर्षी दहा टक्के ताजे अवशेष, अडीचे टक्के वाळलेले पदार्थ टाकलेच पाहिजे. हिरवळीचे व सुके अवशेष मिसळून दिले पाहिजे. कुजलेल्या शेणखताचा वापर वाढवला पाहिजे.

‘‘ह्युमिक ॲसिडचा वापर अलीकडे वाढला आहे. पण त्यातही फसवाफसवी आहे. ह्युमिक ॲसिड हे जमिनीची रचना टिकवून ठेवते, पण त्याच्या गुणवत्तेचा विचार करूनच त्याचा वापर वाढवावा,’’ असे मतही डॉ. डेन्स यांनी नोंदवले. यावेळी त्यांनी भारतासह जगभरातील जमिनीच्या आरोग्याच्या स्थितीबाबतही उपस्थितांना माहिती दिली. तसेच छोट्या-छोट्या उपाययोजना सांगितल्या.

इतर अॅग्रो विशेष
‘उजनी’तील पाणीसाठा उणे पातळीत सोलापूर  ः सोलापूर जिल्ह्याची वरदायिनी...
राज्यभरात अन्नत्याग आंदोलनमुंबई ः शेतकरी साहेबराव करपे व कुटुंबीयांप्रती...
मार्चनंतरही पणन करणार कापूस बाजारात...यवतमाळ ः शेतकऱ्यांच्या घरातील कापूस विकल्या...
मढी यात्रेला बुधवारपासून प्रारंभनगर ः होळीच्या दिवशी सकाळी कानिफनाथांच्या समाधीला...
दर्जेदार ऊसबेण्याची केली निर्मिती काशीळ (ता. जि. सातारा) येथील उच्चशिक्षित व...
मतदानासाठी सकाळी सात ते सायंकाळी...अकोला ः देशात होत असलेल्या लोकसभा...
कोकणातील आंबा अडकला धुक्याच्‍या फेऱ्यातवेंगुर्ले, जि. सिंधुदुर्ग : ऐन हंगामातच कोकणातील...
विदर्भात वादळी पावसाची शक्यतापुणे : मध्य भारतात होत असलेल्या वाऱ्यांच्या...
हळदीचे दिवसातून दोन वेळा सौदेसांगली ः सांगली बाजार समितीत गेल्या दोन ते...
पदविकाधारकांना कृषिसेवेचे दरवाजे बंद... पुणे : राज्याच्या शेतकरी कुटुंबातील हजारो...
सर्वसामान्यांचा असामान्य नेतामाजी संरक्षणमंत्री आणि गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर...
सर्जनशीलतेला सलाम!व र्ष २०१७ च्या खरीप हंगामात कापसावर फवारणी...
प्राणघातक हृदयरोगाचे प्रमाण होतेय कमीगेल्या दोन वर्षामध्ये हृदयरोगाला प्रतिबंध आणि...
अन्नत्याग आंदोलनास प्रारंभ : अमर हबीब,...नवी दिल्ली : शेतकरी आत्महत्यांप्रती सहवेदना आणि...
मच्छीमारी व्यवसायाने आणली समृद्धीगणित विषयात पदवी असूनही बेरोजगार राहणं नशिबी आलं...
काबुली हरभऱ्याने उंचावले अर्थकारण चोपडा तालुक्‍यातील (जि. जळगाव) तापी व अनेर...
जत तालुक्यात द्राक्ष, डाळिंब बागा...सांगली : जत तालुक्यात पश्‍चिम भाग वगळता...
प्रकल्प व्यवस्थापकावर कारवाईचे आदेशपुणे : एकात्मिक पाणलोट व्यवस्थापन...
सहवेदना :आज अन्नत्याग आंदोलनयवतमाळ: शेतकरी साहेबराव करपे व कुटुंबीयांप्रति...
उन्हाची काहिली वाढलीपुणे: राज्यात गेल्या काही दिवसांपासून उन्हाची...