agriculture news in Marathi, Cathel Dens says reduction of organic carbon from soil is not good for fertility, Maharashtra | Agrowon

जमिनीतील सेंद्रिय पदार्थ कमी होणे ही सुपिकतेबाबत धोक्‍याची घंटा : कॅथल डेन्स
टीम अॅग्रोवन
रविवार, 7 जानेवारी 2018

डाळींब संध अधिवेशन
पुणे ः कोणत्याही पिकासाठी जमिनीचे आरोग्य महत्त्वाचे असते. पण अलीकडे रासायनिक खतांचा वाढलेला वापर आणि जमिनीतील उपजतच असणारी सेंद्रिय पदार्थांची कमतरता ही जमिनीच्या सुपिकतेबाबत धोक्‍याची घंटाच म्हणावी लागेल. भारतच नव्हे, तर अन्य देशांतही हीच समस्या आहे. त्यामुळे वेळीच सावध होणे आणि जमिनीची काळजी घेण्याची गरज आहे, असे मत ऑस्ट्रेलियातील शास्त्रज्ञ डॉ. कॅथल डेन्स यांनी शनिवारी (ता. ६) येथे व्यक्त केले. 

डाळींब संध अधिवेशन
पुणे ः कोणत्याही पिकासाठी जमिनीचे आरोग्य महत्त्वाचे असते. पण अलीकडे रासायनिक खतांचा वाढलेला वापर आणि जमिनीतील उपजतच असणारी सेंद्रिय पदार्थांची कमतरता ही जमिनीच्या सुपिकतेबाबत धोक्‍याची घंटाच म्हणावी लागेल. भारतच नव्हे, तर अन्य देशांतही हीच समस्या आहे. त्यामुळे वेळीच सावध होणे आणि जमिनीची काळजी घेण्याची गरज आहे, असे मत ऑस्ट्रेलियातील शास्त्रज्ञ डॉ. कॅथल डेन्स यांनी शनिवारी (ता. ६) येथे व्यक्त केले. 

अखिल महाराष्ट्र डाळिंब उत्पादक व संशोधन संघाच्या वतीने आयोजित डाळिंब अधिवेशनात डॉ. डेन्स बोलत होते. ‘गुणवत्तापूर्ण डाळिंबासाठी जमिनीचे आरोग्य व्यवस्थापन’ हा त्यांच्या चर्चासत्राचा विषय होता. डाळिंबाच्या आणि एकूणच शेतीसाठी आवश्‍यक असलेल्या जमिनीच्या सुपिकतेच्या अानुषंगाने विविध विषयांवर त्यांनी मार्गदर्शन केले. डॉ. चंद्रशेखर बोंडे यांनी त्यांची माहिती भाषांतरीत केली. 

डॉ. डेन्स म्हणाले, की जमिनीचे आरोग्य हे जमिनीची रचना व दर्जावर अवलंबून असते. कोणत्याही शेतीसाठी माती हा महत्त्वाचा घटक असतो. पण या मातीची रचना कशी आहे, हे समजून घेतले पाहिजे. जमिनीच्या एकूण घटकांपैकी ५३ टक्के घटकांत २५ टक्के हवा, २५ टक्के माती आणि तीन टक्के सेंद्रिय पदार्थांचा समावेश होतो. तर उर्वरित ४७ टक्‍क्‍यांमध्ये वाळू, रेताड माती आणि माती आढळते, पण यामध्ये महत्त्वाच्या असणाऱ्या सेंद्रिय पदार्थाचे प्रमाण तीन टक्‍क्‍यांवरून एक टक्‍क्‍यापेक्षाही कमी झाले आहे, हे चिंता वाढवणारे आहे. 

जमिनीमध्ये सेंद्रिय पदार्थ परत टाकण्याचे कमी झालेले प्रमाण, हवा व मशागतीमुळे कुजण्याच्या प्रक्रियेचा कमी झालेला वेग आणि मोठ्या प्रमाणात नत्रयुक्त खतांचा वाढलेला वापर, यामुळेही मोठा परिणाम जमिनीच्या आरोग्यावर झाला आहे. त्यामुळे जमिनीचा पोत, जमिनीतील उपलब्ध घटक याचा विचार करूनच आपण पिकांसाठी खतांचा वापर करण्याची गरज आहे, यामध्ये सुधारणा करावयाची असेल तर दरवर्षी दहा टक्के ताजे अवशेष, अडीचे टक्के वाळलेले पदार्थ टाकलेच पाहिजे. हिरवळीचे व सुके अवशेष मिसळून दिले पाहिजे. कुजलेल्या शेणखताचा वापर वाढवला पाहिजे.

‘‘ह्युमिक ॲसिडचा वापर अलीकडे वाढला आहे. पण त्यातही फसवाफसवी आहे. ह्युमिक ॲसिड हे जमिनीची रचना टिकवून ठेवते, पण त्याच्या गुणवत्तेचा विचार करूनच त्याचा वापर वाढवावा,’’ असे मतही डॉ. डेन्स यांनी नोंदवले. यावेळी त्यांनी भारतासह जगभरातील जमिनीच्या आरोग्याच्या स्थितीबाबतही उपस्थितांना माहिती दिली. तसेच छोट्या-छोट्या उपाययोजना सांगितल्या.

इतर अॅग्रो विशेष
मोदींनी सर्वात मोठी आरोग्य योजना '...रांची- पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी झारखंडची...
कृषिपंपासाठी बड्या कंपन्यांच्या निविदाबारामती - राज्यातील दोन लाख ९० हजार शेतकऱ्यांच्या...
मराठवाड्यातील ८६४ प्रकल्पांत ३३ टक्‍केच...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील पाणीसाठ्यांमधील उपयुक्‍त...
ऊस ठिबक योजनेसाठी लेखापरीक्षकाची नेमणूक पुणे : राज्यात ऊस लागवडीसाठी ठिबक अनुदान...
इथेनॉलमधील फरक ओळखण्यासाठी यंत्रणानवी दिल्ली ः देशात तीन प्रकारच्या मोलॅसिसपासून...
‘ग्लायफोसेट’वर बंदी नाहीपुणे : मानवी आरोग्याला धोकादायक असल्याचा कोणताही...
विदर्भात पावसाची दमदार हजेरीपुणे : बंगालच्या उपसागरातील ‘दाये’ वादळाने बाष्प...
बचत गटांतून मिळाली विकासाला उभारीअस्तगाव (ता. राहाता, जि. नगर) हा तसा सधन परिसर....
कांदाचाळीसाठी सव्वाशे कोटींचा निधीनगर  ः एकात्मिक फलोत्पादन विकास...
शेती, आरोग्य अन्‌ शिक्षणाचा जागरगावाच्या शाश्वत विकासासाठी शेती, आरोग्य, शिक्षण...
महाराष्ट्राची सिंचनक्षमता आता 40 लाख...मुंबई - शेतीयोग्य जमिनीतील केवळ 18 टक्‍के...
देशात ऊस लागवड 51.9 लाख हेक्टरवरनवी दिल्ली ः मागील वर्षी अतिरिक्त साखर...
देशातील कृषी संशोधन व्यवस्था खिळखिळी...पुणे: केंद्र सरकारने देशातील १०३ पैकी ६१...
मराठवाड्यात ३५ टक्के खरिप पीककर्ज वाटपऔरंगाबाद : मराठवाड्यात खरीप पीककर्ज वाटप...
सुधारित तंत्राद्वारे केली केळी शेती...ब्राह्मणपुरी (ता. शहादा, जि. नंदुरबार) येथील...
पाणी अडवले, पाणी जिरवले पाण्याचे संकट...नांदेड जिल्ह्यातील तालुक्याचे ठिकाण असलेल्या...
राज्यात पाच कीटकनाशके विक्रीला दोन...अकोलाः राज्यात कीटकनाशक फवारणीद्वारे विषबाधा...
उत्तर महाराष्ट्र, उत्तर कोकणात...पुणे : बंगालच्या उपसागरातील ‘दाये’ चक्रीवादळाने...
अकोला कृषी विद्यापीठात ड्रोनद्वारे...नागपूर ः ड्रोनद्वारे फवारणीचा राज्यातील पहिला...
विदर्भात आज अतिवृष्टीचा इशारा पुणे ः बंगालच्या उपसागरात तयार झालेल्या कमी दाब...