agriculture news in marathi, charactristicks of breeding buck | Agrowon

शेळीपालनातील पैदाशीच्या नराचे महत्त्व
के. एल. जगताप
शुक्रवार, 20 एप्रिल 2018

पैदाशीचा नर निवडताना जातीशी साधर्म्य असणारा, दीड ते दोन वर्षे वयाचा, जुळ्यांतील एक असणारा, सुदृढ, उत्तम प्रजोत्पादन क्षमता असणारा निवडावा, म्हणजे त्याच्यापासून जन्माला येणारी पुढील पिढी चांगल्या गुणवत्तेची होईल.

यशस्वी शेळीपालनासाठी जातिवंत शेळ्या अाणि नराची निवड याला अधिक महत्त्व अाहे. शेळीपालनाचे आर्थिक गणित शेळ्यांच्या गुणवत्तेवर अवलंबून असते. अापल्या भागातील वातावरण अाणि भाैगोलिक परिस्थितीशी जुळवून घेणाऱ्या जातींची निवड करावी. शेळीची व नराची निवड करताना पुढील बाबी लक्षात घ्याव्यात.

पैदाशीचा नर निवडताना जातीशी साधर्म्य असणारा, दीड ते दोन वर्षे वयाचा, जुळ्यांतील एक असणारा, सुदृढ, उत्तम प्रजोत्पादन क्षमता असणारा निवडावा, म्हणजे त्याच्यापासून जन्माला येणारी पुढील पिढी चांगल्या गुणवत्तेची होईल.

यशस्वी शेळीपालनासाठी जातिवंत शेळ्या अाणि नराची निवड याला अधिक महत्त्व अाहे. शेळीपालनाचे आर्थिक गणित शेळ्यांच्या गुणवत्तेवर अवलंबून असते. अापल्या भागातील वातावरण अाणि भाैगोलिक परिस्थितीशी जुळवून घेणाऱ्या जातींची निवड करावी. शेळीची व नराची निवड करताना पुढील बाबी लक्षात घ्याव्यात.

शेळीची निवड
उत्तम दुग्धोत्पादन असणाऱ्या माद्या कळपात निर्माण झाल्याने जास्त वजनाची करडे विक्रीसाठी उपलब्ध होतात.

  • पशुतज्ज्ञाच्या मार्गदर्शनानेच शेळ्यांची खरेदी करावी.
  • साधारणपणे एक वेत झालेल्या शेळीची निवड करावी. यावरूनच सर्व इतर गुणधर्माविषयी माहिती मिळेल. उदा. करडांची संख्या, दूध उत्पादन, आजार, वर्तणूक इ.
  • शेळीची वंशावळ पाहून खरेदी केल्यास उत्तम. तिची आई जुळी करडे देणारी असावी.
  • शेळीचे वय, करडांची संख्या तसेच दूध देण्याचे प्रमाण या बाबी तपासाव्यात.
  • शेळी चपळ, आकाराने मोठी, केस मऊ व चमकदार असावेत.
  • दुभती शेळी असेल तर तिची कास पाहून, दूध काढून पाहणे महत्त्वाचे आहे.
  • तोंडापासून ते शेपटीपर्यंत शेळी लांब, सरळ असावी.

पैदाशीचा नर निवडताना
जातिवंत नरामुळे उत्तम अनुवंश कळपात तयार होतो. कळपातील गर्भधारणेचे व जुळे व तिळे करडे देण्याचे प्रमाण वाढते. पुढील पिढ्यांची उत्पादन क्षमता, प्रजोत्पादन क्षमता चांगली ठेवली जाते.

  • पैदाशीचा नर चपळ अाणि दोन जुळ्या नरांपैकी असावा. त्यामुळे पुढील पिढी चांगली करडांची संख्या देणारी निपजेल.
  • कळपामध्ये सुदृढ व त्या त्या जातीचे गुणधर्म दर्शविणारा नर असावा.
  • कोणतेही शारीरिक व्यंग नसावे.
  • दिसायला उंच, लांब असावा. मानेवर सिंहासारखे आयाळ असावे.
  • नराची प्रजोत्पादन क्षमता चांगली असावी.

संपर्क ः के. एल. जगताप, ९८८१५३४१४७
(विषय विषेशज्ञ, पशू संवर्धन व दुग्धशास्त्र विभाग, कृषी विज्ञान केंद्र, खामगाव, जि. बीड)

इतर कृषिपूरक
कॅल्शियमची गरज ओळखून करा आहाराचे नियोजनगाय म्हैस विल्यानंतर ग्लुकोजबरोबरच कॅल्शियमची...
संक्रमण काळातील गाई, म्हशींचे व्यवस्थापनगाई-म्हशींमधील विण्याच्या तीन आठवडे अगोदर व तीन...
जनावरांच्या आरोग्यासाठी कॅल्शिअम...मांसपेशी, मज्जा संस्थेवर नियंत्रण, गर्भवाढी आणि...
योग्य वेळी करा लसीकरणजनावरांना रोगाचा प्रादुर्भाव होण्याची वाट न बघता...
थंड, ढगाळ अन् कोरड्या हवामानाची शक्यतामहाराष्ट्रावर १०१२ हेप्टापास्कल इतका हवेचा दाब...
दुधाच्या प्रकारानुसार बदलतात मानकेदुग्धजन्य पदार्थ उच्च गुणवत्तेचे व दर्जेदार...
वासरांसाठी योग्य अाहार, संगोपन पद्धतीवासराचा जन्म झाल्यानंतर त्याचा श्‍वासोच्छ्वास...
शेतीला दिली मधमाशीपालनाची जोडपरिसरातील पीकपद्धतीवर आधारित पूरक उद्योगाची जोड...
रोपवाटिका उद्योगात उत्तम संधीकोणत्याही पिकाचे किमान दीड ते दोन महिने आधी...
जनावरांच्या अाहारात बुरशीजन्य घटकांचा...अाहाराद्वारे जनावरांच्या शरीरात बरेच हानिकारक घटक...
मुरघासाचे फायदे, जनावरांसाठी वापरचाऱ्याच्या कमतरतेमुळे दूध उत्पादनामध्ये सातत्य...
जनावरांच्या आहारातील क्षारमिश्रणाचे...जनावरांच्या हाडांच्या वाढीसाठी दूध उत्पादनासाठी,...
पशूसल्लासध्या तापमानात वाढ झाली असल्यामुळे जनावरांमध्ये...
मुरघास : चाराटंचाईवर उत्तम पर्यायउन्हाळ्यामध्ये किंवा चारा तुटीच्या काळात...
उष्ण वातावरणात सांभाळा जनावरांनाअचानक वाढणाऱ्या उष्णतेमुळे जनावरांची अधिक काळजी...
आरोग्यदायी कडधान्य चिप्सतेलकट बटाटा चिप्सचे प्रमाण बाजारपेठेमध्ये वेगाने...
रेशीम कीटकांवर दिसतोय उझी माशीचा...सध्याच्या काळात पुणे, सातारा, लातूर, सोलापूर,...
दुधाळ जनावरांतील खुरांच्या आजाराचे...खुरांची योग्य काळजी व अचूक व्यवस्थापन यांमुळे...
कृषी व्यवसाय, उद्योगाकरिता व्यवहार्यता...कृषी व्यवसाय किंवा उद्योगामध्ये अपेक्षित उत्पन्न...
जनावरांसाठी पशुखाद्यापासून पोषक फीड...उत्पादन, उत्पादनकाळ, गाभणकाळ या बाबींचा विचार...