agriculture news in marathi, charactristicks of breeding buck | Agrowon

शेळीपालनातील पैदाशीच्या नराचे महत्त्व
के. एल. जगताप
शुक्रवार, 20 एप्रिल 2018

पैदाशीचा नर निवडताना जातीशी साधर्म्य असणारा, दीड ते दोन वर्षे वयाचा, जुळ्यांतील एक असणारा, सुदृढ, उत्तम प्रजोत्पादन क्षमता असणारा निवडावा, म्हणजे त्याच्यापासून जन्माला येणारी पुढील पिढी चांगल्या गुणवत्तेची होईल.

यशस्वी शेळीपालनासाठी जातिवंत शेळ्या अाणि नराची निवड याला अधिक महत्त्व अाहे. शेळीपालनाचे आर्थिक गणित शेळ्यांच्या गुणवत्तेवर अवलंबून असते. अापल्या भागातील वातावरण अाणि भाैगोलिक परिस्थितीशी जुळवून घेणाऱ्या जातींची निवड करावी. शेळीची व नराची निवड करताना पुढील बाबी लक्षात घ्याव्यात.

पैदाशीचा नर निवडताना जातीशी साधर्म्य असणारा, दीड ते दोन वर्षे वयाचा, जुळ्यांतील एक असणारा, सुदृढ, उत्तम प्रजोत्पादन क्षमता असणारा निवडावा, म्हणजे त्याच्यापासून जन्माला येणारी पुढील पिढी चांगल्या गुणवत्तेची होईल.

यशस्वी शेळीपालनासाठी जातिवंत शेळ्या अाणि नराची निवड याला अधिक महत्त्व अाहे. शेळीपालनाचे आर्थिक गणित शेळ्यांच्या गुणवत्तेवर अवलंबून असते. अापल्या भागातील वातावरण अाणि भाैगोलिक परिस्थितीशी जुळवून घेणाऱ्या जातींची निवड करावी. शेळीची व नराची निवड करताना पुढील बाबी लक्षात घ्याव्यात.

शेळीची निवड
उत्तम दुग्धोत्पादन असणाऱ्या माद्या कळपात निर्माण झाल्याने जास्त वजनाची करडे विक्रीसाठी उपलब्ध होतात.

  • पशुतज्ज्ञाच्या मार्गदर्शनानेच शेळ्यांची खरेदी करावी.
  • साधारणपणे एक वेत झालेल्या शेळीची निवड करावी. यावरूनच सर्व इतर गुणधर्माविषयी माहिती मिळेल. उदा. करडांची संख्या, दूध उत्पादन, आजार, वर्तणूक इ.
  • शेळीची वंशावळ पाहून खरेदी केल्यास उत्तम. तिची आई जुळी करडे देणारी असावी.
  • शेळीचे वय, करडांची संख्या तसेच दूध देण्याचे प्रमाण या बाबी तपासाव्यात.
  • शेळी चपळ, आकाराने मोठी, केस मऊ व चमकदार असावेत.
  • दुभती शेळी असेल तर तिची कास पाहून, दूध काढून पाहणे महत्त्वाचे आहे.
  • तोंडापासून ते शेपटीपर्यंत शेळी लांब, सरळ असावी.

पैदाशीचा नर निवडताना
जातिवंत नरामुळे उत्तम अनुवंश कळपात तयार होतो. कळपातील गर्भधारणेचे व जुळे व तिळे करडे देण्याचे प्रमाण वाढते. पुढील पिढ्यांची उत्पादन क्षमता, प्रजोत्पादन क्षमता चांगली ठेवली जाते.

  • पैदाशीचा नर चपळ अाणि दोन जुळ्या नरांपैकी असावा. त्यामुळे पुढील पिढी चांगली करडांची संख्या देणारी निपजेल.
  • कळपामध्ये सुदृढ व त्या त्या जातीचे गुणधर्म दर्शविणारा नर असावा.
  • कोणतेही शारीरिक व्यंग नसावे.
  • दिसायला उंच, लांब असावा. मानेवर सिंहासारखे आयाळ असावे.
  • नराची प्रजोत्पादन क्षमता चांगली असावी.

संपर्क ः के. एल. जगताप, ९८८१५३४१४७
(विषय विषेशज्ञ, पशू संवर्धन व दुग्धशास्त्र विभाग, कृषी विज्ञान केंद्र, खामगाव, जि. बीड)

इतर कृषिपूरक
भारतीय मागूर माशांचे बिजोत्पादन...कमी संवर्धन कालावधी (सहा ते सात महिने), कमी...
पहिला अधिकृत जागतिक मधमाशी दिन आज होणार...संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या २० डिसेंबर २०१७ रोजी...
राहुरी येथे मधमाशीविषयक प्रशिक्षणाचे...राहुरी ः मधुमक्षिका पालनाचे शेती उत्पादनात विशेष...
प्रयत्न, सातत्यामुळेच मिळाला...प्रयत्न व त्यात सातत्य हाच खरा तर यशाचा मंत्र आहे...
प्रतिबंधात्मक उपचारांनी टाळा जनावरांतील... जास्त तापमानामुळे जनावरांना उष्माघात...
देश-परदेशासह पर्यटकांचे आकर्षण ठरलेले ‘...नगर जिल्ह्यात अकोले तालुक्यात भंडारदऱ्याच्या...
स्वच्छता, योग्य व्यवस्थापनातून टाळा...शेडमधील अस्वच्छता अाणि अनियोजित व्यवस्थापनामुळे...
पूर्वतयारीनेच करा मत्स्यबीजाचे संवर्धनमत्स्यसंवर्धनामध्ये अधिक उत्पन्न घ्यायचे असल्यास...
कृत्रिम बुद्धिमत्ता करते गाईंच्या...परदेशातील पशुपालकांकडे पीक लागवड क्षेत्राच्या...
उपकरण देईल आजारी जनावराची पूर्व सूचनाएसएनडीटी विद्यापीठाच्या मुंबईमधील प्रेमलीला...
पशुपालन सल्ला शेळीपालन व्यवसाय फायदेशीर होण्यासाठी दोन वर्षाला...
जनावरांमध्ये वजन मापनाचे महत्त्वजनावरांना दैनंदिन व्यवस्थापनात त्यांच्या शरीर...
अोळखा जनावरांतील शिंगाचा कर्करोगशिंगाचा कर्करोग साधारणपणे ५ ते १० वर्षे वयोगटातील...
उत्तम आर्थिक नियोजनातून व्यावसायिक...आंतरवाली (ता. नेवासा, जि. नगर) येथील अंकुश कानडे...
पशुपालन सल्लावाढत्‍या उष्‍णतेमुळे जनावरांच्या आहारावर विपरीत...
जिरायती भागात आठ वर्षे यशस्वी पोल्ट्री...चिंचनेर वंदन (ता. जि. सातारा) या सैनिकी परंपरा...
शस्त्रक्रियेने बरा होतो जनावरांतील...मूतखडा हा रोग प्रमुख्याने खच्चीकरण केलेला बैल,...
जनावरांतील गर्भाशय संसर्ग ः लक्षणे अन् ...प्रसूतीनंतर उद्‌भवणारा गर्भाशय संसर्ग हा त्या...
कुक्कुटपालन सल्लाकुक्कुटपालन व्यवसायात ६५ टक्के फायदा...
गाभण गाईंचे योग्य व्यवस्थापन ठेवा...गाभण गाईची योग्य पद्धतीने काळजी घ्यावी. गर्भाची...