agriculture news in marathi, control on irregularity in crop harvest practical, Maharashtra | Agrowon

पीककापणी प्रयोगातील बनवेगिरीला चाप
टीम अॅग्रोवन
शनिवार, 15 सप्टेंबर 2018

पुणे:  पीककापणी प्रयोग प्रत्यक्ष शेतात न करता गावच्या कार्यालयांमध्येच बसून तक्ते भरणाच्या उद्योगाला आता केंद्र शासनाने चालू हंगामापासून चाप लावला आहे. पीककापणी प्रयोग जागेवर करण्याच्या तंत्राला आता जीपीएस जोडण्यात आल्याने यंदा एक लाख प्रयोग 'खरेखुरे' होतील, अशी माहिती सूत्रांनी दिली.

पुणे:  पीककापणी प्रयोग प्रत्यक्ष शेतात न करता गावच्या कार्यालयांमध्येच बसून तक्ते भरणाच्या उद्योगाला आता केंद्र शासनाने चालू हंगामापासून चाप लावला आहे. पीककापणी प्रयोग जागेवर करण्याच्या तंत्राला आता जीपीएस जोडण्यात आल्याने यंदा एक लाख प्रयोग 'खरेखुरे' होतील, अशी माहिती सूत्रांनी दिली.

‘‘राज्यात यंदा खरिपात ६७ हजार आणि रब्‍बीसाठी २७ हजार पीककापणी प्रयोग घेतले जाणार आहेत. प्रयोग प्रत्यक्ष शेतात होत नसल्याचा अनेक तक्रारी होत्या. यंदा मात्र सर्व डाटा मोबाईल अॅप्लिकेशनवर भरला जात आहे. अॅपला अंक्षाश-रेखांश प्रणाली जोडल्याने कर्मचाऱ्यांना शेतात जाण्याशिवाय पर्यायच राहिलेला नाही,’’ अशी माहिती सूत्रांनी दिली. 

प्रधानमंत्री पीकविमा योजनेतून खरीप हंगाम २०१६ मध्ये २४ लाख शेतकऱ्यांना १६४२ कोटी रुपये भरपाई मिळाली होती. गेल्या खरिपाची किमान अडीच हजार कोटींची भरपाई देण्याची प्रक्रिया अजून चालू आहे. ही सर्व भरपाई पीककापणी प्रयोगांवरच आधारित होती. 

केंद्र शासनाने पीककापणी प्रयोगांसाठी गेल्या वर्षीच सीसीई (क्रॉपकटिंग इक्सपिरिमेंट) अॅप वापरण्यासाठी उपलब्ध करून दिले होते. मात्र, काही राज्यांनी त्याचा वापर केला. यंदा मात्र महाराष्ट्रात या अॅपवरच पीककापणी प्रयोगाचा डाटा भरला जात आहे. अॅपमधील जीपीएसमुळे अंक्षाश-रेखांश प्रणालीशी माहिती जोडली जाते. त्यामुळे गावात, शहरात किंवा कुठेही बसून पीककापणीचे तक्ते भरणे व नंतर त्यावर सह्या ठोकण्याचे उद्योग बंद झाले आहेत. 

पीककापणी प्रयोगाची सर्व जबाबदारी कृषी सहायक, मंडळ अधिकारी आणि ग्रामसेवकावर असते. प्रत्येक गावात पीककापणी प्रयोगाची समितीदेखील असते. प्रयोग केल्यानंतर शेतकरी प्रतिनिधी किंवा ज्याच्या शेतावर प्रयोग घेतला गेला त्याची देखील स्वाक्षरी घेणे आवश्यक असते. 
‘‘आम्ही केवळ जीपीएस प्रणालीच यंदा सक्तीची केलेली नसून जागेवर छायाचित्र काढणेदेखील बंधनकारक केले आहे. पीककापणी प्रयोग चालू असताना समितीचा आणि वजनकाट्याचे छायाचित्र काढणे सक्तीचे केले आहे,’’ असे कृषी विभागाचे म्हणणे आहे.  

विमा कंपनीच्या सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, राज्याच्या पीककापणी प्रयोगांमध्ये मोठ्या प्रमाणात गोंधळ होता. मात्र, आता खासगी विमा कंपन्यांचा कृषी विम्यात सहभाग झाल्यानंतर या गोंधळाची मुद्देसुद माहिती केंद्राकडे पुराव्यांसहीत पाठविणे चालू झाले होते. पीककापणी प्रयोगांवरच नुकसानभरपाई ठरते. प्रयोगातील माहितीमुळे कोट्यवधी रुपयांचा तोटा होण्याची शक्यता असल्याने कोणताही हलगर्जीपणा आम्ही स्वीकारणार नसल्याची भूमिका कंपन्यांनी घेतली. त्यामुळे शासनाला सध्याच्या प्रणालीतील बदल करणे क्रमप्राप्त ठरले. 

ग्रामसेवक नरमले; पीककापणी प्रयोग सुरू
राज्यातील काही भागांमध्ये ग्रामसेवकांनी पीककापणी प्रयोगाचे काम करण्यास स्पष्ट नकार दिला होता. काही ग्रामसेवकांनी चुकीचा डाटा भरल्यामुळे कारवाईला सामोरे जावे लागल्याने ग्रामसेवक काम करण्यास नाखूश होते. तलाठ्यांनी या कामाची जबाबदारी मंडळ अधिकाऱ्यांकडे सोपविली. तसेच आमचीही जबाबदारी इतरांकडे द्या. आमच्याकडे कामाचा भार जास्त असल्यामुळे प्रयोग करता येणार नाही, अशी भूमिका ग्रामसेवकांनी घेतली होती. मात्र, कृषी आयुक्तालयाने जबाबदारी कोणालाही टाळता येणार नाही, अशी भूमिका घेतल्याने ग्रामसेवक अखेर नरमले. त्यामुळे त्यांनी पीककापणी प्रयोग पुन्हा सुरू केले आहेत.
 

इतर अॅग्रो विशेष
नांदेड जिल्ह्यात मुगाची उत्पादकता...नांदेड ः यंदा नांदेड जिल्ह्यातील १४ तालुक्यांतील...
संतप्त शेतकऱ्यांनी हवामान विभागाला...पुणे : हवामान विभागाचा अंदाज चुकीचा...
जलयुक्त शिवार, शेततळ्यांमुळे संरक्षित...अमरावती   : जिल्ह्यात शेततळी, जलयुक्त शिवार...
तिसगाव उपबाजारात चाऱ्यासाठी उसाला...तिसगाव, जि. नगर  : पाथर्डी तालुक्‍यात...
तुझे आहे तुजपाशी जगाच्या सरासरीच्या दीडपट पाऊस भारतात पडतो तरी...
सूक्ष्म सिंचनात अडचणी मोठ्या राज्यात पाण्याचे दुर्भिक्ष...
भातशेती वाचविण्यासाठी शेतकऱ्यांची धडपडनगर ः ‘पोळ्यापासून पाऊस नाही. पोळ्याला गेला तरी...
ठिबकचा तिढा सुटला, नोंदणीला होणार सुरवातनागपूर  ः ठिबक संदर्भातील नोंदणीवर वितरकांनी...
महिला बचत गटाने सुरू केली बियाणे बँकपाटीलवाडी (धामणवन) (ता. अकोले, जि. नगर) या...
शेती अन् ग्रामविकासासाठी आलो एकत्रअकोला शहरात विविध क्षेत्रांत काम करणाऱ्यांनी...
थेट शेतीमाल विक्री ठरली नावापुरतीचपुणे  ः फळे भाजीपाला नियमनमुक्तीनंतर शेतकरी...
‘सीसीआय’च्या खरेदी केंद्रासाठी...जळगाव  ः खासगी जिनिंगमध्ये कापूस खरेदीसंबंधी...
गटशेतीला प्रोत्साहनासाठी निकषांत बदलपुणे : राज्याच्या गटशेती धोरणाला आलेली मरगळ...
जळगावला ‘हीट’चा चटका ः पारा ३८ अंशांवरपुणे : राज्यात ऑक्टोबर हीटच्या चटक्यात जळगाव...
संकटातील सूतगिरण्यांना वीज दरवाढीचा...कोल्हापूर : महावितरणने वीज दरवाढीचा बडगा...
उसाच्या जनुकीय संरचनेतून उलगडली अनेक...गेल्या अनेक शतकांपासून ऊस हे पीक साखरेसोबतच...
दुर्गम सातपुड्यात नवतंत्रज्ञानाचा...नंदुरबार जिल्ह्यात सातपुडा पर्वतातील दुर्गम धनाजे...
‘ब्रॉयलर’ संगोपनासोबत भक्कम विक्री...नांदेड जिल्ह्यातील झरी (ता. लोहा) येथील मारुतीराव...
चक्रीवादळाची तीव्रता कमी होण्यास सुरवातपुणे : बंगालच्या उपसागरात तयार झालेले तितली...
टेंभू योजनेचे पाणी घाटमाथ्यावर कधी येणारसांगली ः टेंभू उपसा सिंचन योजनेचे पाणी...