agriculture news in marathi, Cotton to cloth will be transform to sowing to sale phase | Agrowon

‘कापूस ते कापड’पासून आता ‘पिकणे ते विकणे’ शृंखला
महेंद्र महाजन ः सकाळ वृत्तसेवा
सोमवार, 19 फेब्रुवारी 2018

नाशिक : राज्यातील कापसावर प्रक्रिया होऊन मूल्यवर्धनाचा फायदा राज्याला व्हावा म्हणून ‘‘कापूस ते कापड’’ हे उद्दिष्ट डोळ्यांपुढे ठेवून सरकारने जानेवारी २०१२ मध्ये वस्त्रोद्योग धोरण जाहीर केले. त्याअंतर्गत २० हजार कोटींची गुंतवणूक आणि ३ लाख रोजगारनिर्मिती व ४५ लाख गाठींवर प्रक्रिया करणारे उद्योग स्थापन ही फलनिष्पत्ती झाली. आता सरकारने पुढचे पाऊल टाकत ‘पिकणे ते विकणे’ ही शृंखला मजबूत करण्यासाठी २०२३ पर्यंत वस्त्रोद्योग धोरणाला पुढे चाल दिलीय.

नाशिक : राज्यातील कापसावर प्रक्रिया होऊन मूल्यवर्धनाचा फायदा राज्याला व्हावा म्हणून ‘‘कापूस ते कापड’’ हे उद्दिष्ट डोळ्यांपुढे ठेवून सरकारने जानेवारी २०१२ मध्ये वस्त्रोद्योग धोरण जाहीर केले. त्याअंतर्गत २० हजार कोटींची गुंतवणूक आणि ३ लाख रोजगारनिर्मिती व ४५ लाख गाठींवर प्रक्रिया करणारे उद्योग स्थापन ही फलनिष्पत्ती झाली. आता सरकारने पुढचे पाऊल टाकत ‘पिकणे ते विकणे’ ही शृंखला मजबूत करण्यासाठी २०२३ पर्यंत वस्त्रोद्योग धोरणाला पुढे चाल दिलीय.

महाराष्ट्राच्या नवीन वस्त्रोद्योग धोरणाअंतर्गत ५ वर्षांत १० लाख रोजगारनिर्मिती आणि ३६ हजार कोटींची राज्यात गुंतवणूक अपेक्षित धरण्यात आली आहे. २०२२ पर्यंत शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. गुंतवणूकदारांना आकर्षित करणारी अनेक प्रोत्साहने (विशेषतः वीजदर अनुदान, अनुसूचित जाती-जमाती व अल्पसंख्याकांना भांडवली अनुदान) हे अपेक्षित गुंतवणुकीमागील सूत्र निश्‍चित करण्यात आले आहे. गारमेंट, निटिंग व होजिअरी क्षेत्रातील उद्योगांना सशक्त करण्यावर भर देण्यात आल्याने महिलांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील, असे सहकार-पणन व वस्त्रोद्योग विभागातर्फे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

राज्यात एकूण उत्पादित कापसाच्या २५ टक्के कापूस राज्यातील सूत गिरण्यांमधील प्रक्रियेसाठी जातो. उर्वरित कापूस इतर राज्यांत जातो. त्याचप्रमाणे रंग आणि प्रक्रियेसाठी कच्चे कापड इतर राज्यांत जाते. कापसाशिवाय राज्यात रेशीमनिर्मिती होते. रेशीम उद्योगात राज्यात प्रतिहेक्‍टरी ८ लाख रुपयांचे उत्पन्न मिळू शकते. रेशीम उत्पादक अपारंपरिक राज्यांमध्ये महाराष्ट्राचा प्रथम क्रमांक आहे. वन हक्क कायद्याच्या लाभार्थ्यांना दारिद्र्यरेषेच्यावर येण्यासाठी महारेशीम अभियान उपयुक्त ठरणार आहे, असे सरकारचे म्हणणे आहे.

याशिवाय राज्यात दख्खनी मेंढीपासून वर्षाला १ हजार ४०० मेट्रिक टन लोकरीचे उत्पादन होते. मात्र लोकरीवर प्रक्रिया करणाऱ्या सुविधा नसल्याने मूल्यवर्धनाच्या लाभापासून राज्यासह मेंढीपालन करणाऱ्या समूहास वंचित राहावे लागते. त्याचवेळी राज्यात मोठ्या प्रमाणे बांबू, केळी, अंबाडी, घायपात, नारळाचे उत्पादन घेतले जाते. अशा अपारंपरिक गोष्टींपासून तंतूनिर्मिती व त्या तंतूपासून विविध उत्पादननिर्मिती होऊ शकेल. या साऱ्या बाबी विचारात घेऊन राज्यात उत्पादित होणारा कापूस, रेशीम, लोकर, अन्य अपारंपरिक तंतू आणि मानव निर्मिती तंतूवर प्रक्रिया होऊन रोजगारनिर्मिती व्हावी ही भूमिका राज्याच्या नवीन वस्त्रोद्योग धोरणामागील आहे.

आकडे बोलतात

  • वस्त्रोद्योगाचा देशातील औद्योगिक उत्पादनात १४, राष्ट्रीय सकल उत्पादनातील ४, देशाच्या एकूण निर्यातीतील १३ टक्के हिस्सा
  • देशातील वस्त्रोद्योगात ५ कोटी लोकांना मिळतोय प्रत्यक्ष रोजगार
  • जगातील वस्त्रोद्योग क्षमतेमध्ये भारत दुसऱ्या क्रमांकावर
  • देशातील २०१६-१७ मधील तयार कपड्यांची बाजारपेठ अंदाजे ६ लाख कोटींची
  • तयार कपड्यासाठी घरगुती, औद्योगिक वापर आणि निर्यात अशी तीन क्षेत्रे
  • घरगुती वापर ६०, संस्थात्मक वापर २१ आणि तयार कपड्यांची निर्यात १९ टक्के

इतर अॅग्रो विशेष
लातूरच्या अडत बाजारात २१४७ कोटींची...लातूर : जिल्ह्यात सतत दोन वर्ष पडलेला पाऊस,...
जळगावात बुधवारी जमीन सुपीकतेविषयी...जळगाव  ः शेतीचे ज्ञान, तंत्रज्ञान, बाजारातील...
विकास यात्रेत प्रत्येक भारतीयाचे योगदान...नवी दिल्ली ः चार वर्षांपूर्वी भारतात बदल...
मॉन्सून आज अरबी समुद्रातपुणे ः मॉन्सून शुक्रवारी (ता. २५) अंदमानात दाखल...
विदर्भात उष्णतेची लाट; चंद्रपूर ४६.३...पुणे ः विदर्भात उष्णतेची लाट टिकून राहण्याबरोबरच...
कृषी तंत्रनिकेतन अभ्यासक्रम सुरू ठेवणार...पुणे ः तीन वर्षांचा कृषी तंत्रनिकेतनचा अभ्यासक्रम...
‘अॅग्रोस्को’मध्ये १५६ शिफारशींना मंजुरीदापोली, जि. रत्नागिरी : राज्यातील चारही कृषी...
कृषी शिक्षण घेताना दुग्ध व्यवसायाचा...सातारा जिल्ह्यातील जांभगाव येथील नीता शंकर जांभळे...
‘दिलासा`ने दिली शाश्वत ग्रामविकासाची...औरंगाबाद येथील दिलासा जनविकास प्रतिष्ठान ही...
मोदी सरकार पास की नापास? बघा रिपोर्ट...मोदी सरकारचा चार वर्षांचा प्रवास, पुढच्या...
भारत शेतीमध्ये जागतिक महासत्ता :...बारामती ः भारत हा शेतीच्या बाबतीत जगातील महासत्ता...
माॅन्सून अंदमानात; मंगळवारपर्यंत केरळातपुणे : नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांनी (मॉन्सून) बंगालच्या...
जॉईंट अॅग्रेस्को : ‘कृषी’च्या मंथनाकडे...दापोली, जि. रत्नागिरी : शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या...
मध्य महाराष्ट्रात पावसाचा अंदाजपुणे ः पावसाला पोषक हवामान असल्याने कोकण,...
गोष्ट अश्‍वमेधाच्या डिजिटल घोड्यांचीनरेंद्र मोदी देशाच्या राजकारणात उतरले तेच मुळी...
छत्तीसगडच्या शेतकऱ्यांना सीताफळाने...सीताफळ शेतीत देशात अाघाडीवर महाराष्ट्राची भुरळ...
चला आटपाडीला देशी शेळी, माडग्याळी मेंढी...आटपाडी (जि. सांगली) येथील अोढा पात्रात दर शनिवारी...
विशेष संपादकीय : देशाच्या 'फिटनेस'चे...नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील भारतीय जनता...
मोदी सरकार चार वर्ष : अपेक्षा...गेल्या चार वर्षांत नरेंद्र मोदी सरकारला अनेक चढ-...
विवेकबुद्धी, स्वयंप्रेरणाच बनली धूसरमोदी सरकारच्या काळात हिंदुत्व आणि नरम हिंदुत्व...