agriculture news in Marathi, Cotton use from stock bales due to shortage, Maharashtra | Agrowon

तुटवड्यामुळे शिलकी कापूस गाठींचा वापर वाढला
चंद्रकांत जाधव
मंगळवार, 9 जानेवारी 2018

जळगाव ः जगात दुसऱ्या क्रमांकाचा कापूस उत्पादक व मोठा निर्यातदार म्हणून ओळख असलेल्या भारतातील महाराष्ट्रासह काही दाक्षिणात्य राज्यांमध्ये बोंड अळीने कापसावर हल्ला केल्याने त्याचे जगभरातील कापूस व्यवसायावर प्रतिकूल परिणाम झाले आहेत.

जळगाव ः जगात दुसऱ्या क्रमांकाचा कापूस उत्पादक व मोठा निर्यातदार म्हणून ओळख असलेल्या भारतातील महाराष्ट्रासह काही दाक्षिणात्य राज्यांमध्ये बोंड अळीने कापसावर हल्ला केल्याने त्याचे जगभरातील कापूस व्यवसायावर प्रतिकूल परिणाम झाले आहेत.

अळीग्रस्त पिवळसर रुईची मागणी नसल्याने जगात दर्जेदार रुईची (८० टक्के शुभ्र) गरज भागविण्यासाठी चीन वगळता इतर सर्व राष्ट्रांनी आपल्या मागील कापूस हंगामातील गाठींची (कॅरी फॉरवर्ड) आंतरराष्ट्रीय बाजारात विक्री सुरू केली आहे. यातच चीननेही आपली स्थानिक गरज पूर्ण करण्यासाठी संरक्षित साठ्यातून (बफर स्टॉक) गाठींचा (एक गाठ १७० किलो रुई) पुरवठा केल्याची माहिती कापूस बाजारपेठ विश्‍लेषकांनी दिली आहे. 

चीन जगातील सर्वांत मोठा कापूस उत्पादक देश आहे. ५०० लाख गाठींचे उत्पादन चीन करतो. परंतु चीनमध्ये कापसाचे क्षेत्र २० टक्‍क्‍यांनी घटले आहे. यातच चीनने २०१४ पासून ४ कोटी गाठींचा संरक्षित साठा (बफर स्टॉक) करून ठेवला होता. कापसाची आयात न करता संरक्षित साठ्याचा उपयोग स्थानिक गरजेसंबंधी चीनने सुरूच ठेवला आहे.

दुसऱ्या बाजूला उत्पादन कमी झाल्याने चीनचा संरक्षित साठा एक कोटी गाठींपर्यंत राहिला असून, पुढील काळात चीनदेखील स्थानिक गरजेसंबंधी आशियाई किंवा आपल्याला सोयीस्कर असलेल्या देशांमधून कापसाची आयात करील. त्यामुळे बाजारातील तेजी टिकून राहील, असे संकेत आंतरराष्ट्रीय बाजारात असल्याची माहिती बाजारपेठेचे अभ्यासक संदीप पाटील (जळगाव) यांनी दिली. 

कॅरी फॉरवर्डचे प्रमाण घटले
रुईचा किंवा गाठींचा हंगाम ३० सप्टेंबरपर्यंत असतो. १ ऑक्‍टोबर ते ३० सप्टेंबर, असा रुईचा हंगाम असतो. ३० सप्टेंबरनंतर ज्या गाठी जगात शिल्लक राहतात त्यांना कॅरी फॉरवर्ड म्हटले जाते. जगात (चीन वगळता) कॅरी फॉरवर्ड गाठी सुमारे दीड कोटी होत्या.  त्यात भारतातील ३५ लाख गाठींचा समावेश आहे. यातच यंदा भारतात प्रमुख कापूस उत्पादक असलेल्या महाराष्ट्र व काही दाक्षिणात्य राज्यांमध्ये गुलाबी बोंड अळीचा कापसावर प्रादुर्भाव दिवाळीलाच झाला.

जगात ८० टक्के शुभ्र असलेल्या रुईचा उठाव असत, परंतु अशी रुई मिळणे किडक्‍या बोंडांमुळे दुरापास्त झाले. अशातच डिसेंबरच्या दुसऱ्या आठवड्यापासून रुईचे दर वाढले. बाजारातील तेजी कॅश करण्यासाठी मागील हंगामातील शिल्लक रुईचा वापर वाढला. परंतु यामुळे कॅरी फॉरवर्ड गाठींचा जगभरातील कापूस निर्यातदार देशांमध्ये वापर वाढला असून, परिणामी कॅरी फॉरवर्ड गाठींमधील ४० टक्के वापर आजघडीला झाला आहे. दीड कोटी गाठींमधून ८० ते ९० लाख गाठी शिल्लक असतील, असे सांगण्यात आले. 

डॉलर कमकुवत, निर्यातीवर परिणाम शक्‍य
सध्या रुपया डॉलरच्या तुलनेत मजबूत होत आहे. ६३.२२ पैसे ते ६३.४९ पैसे असे डॉलरचे मूल्य आहे. यामुळे भारतातील कापूस निर्यातीवर परिणाम शक्‍य आहे. परंतु असे असले तरी स्थानिक सूतगिरण्यांमध्ये सुताची तीन ते साडेतीन टक्के मागणी वाढली आहे. स्थानिक गरज भागविण्यासाठी देशात पावणेतीनशे लाख गाठींची गरज असेल. त्यात पुढे संरक्षित साठाही ४० ते ४२ लाख गाठींचा करावा लागेल. यंदा देशात गाठींचे उत्पादन घटणार असून, ३१५ लाख गाठींचे उत्पादन शक्‍य आहे. गाठींचे दर टिकून राहतील, असे महाराष्ट्र सहकारी सूतगिरणी कार्यकारी संचालक असोसिएशनचे सदस्य राजाराम पाटील (शहादा, जि. नंदुरबार) ‘ॲग्रोवन’शी बोलताना म्हणाले.

कापूस दृष्टिक्षेपात

  • दर्जेदार कापसाची गरज भागविण्यासाठी जगभरात शिलकी गाठींचा वापर
  • जगभारात कॅरी फॉरवर्ड गाठींमधील ४० टक्के वापर 
  • चीनचा कापसाचा संरक्षित साठाही २० टक्क्यांवर
  • भारतात बोंड अळीच्या प्रादुर्भावामुळे उत्पादनाला फटका
  • रुपया मजबूत झाल्याने निर्यातीवर परिणाम
  • देशात स्थानिक गरज भागविण्यासाठी पावणेतेनशे गाठींची आवश्यकता
  • कापूस बाजारात आणखी तेजी येण्याची शक्यता
     

इतर अॅग्रो विशेष
गोकुळानं ‘गणित’ नाही मांडलंपशुपालनातून दूध व्यवसाय म्हणजे मुळातच उद्योग आहे...
ब्राझीलचा धडा घेणार कधी?सातत्याने दोन वर्षांच्या चांगल्या पाऊसमानानंतर...
उत्तर प्रदेशातील कारखान्यांची अतिरिक्त...नवी दिल्ली ः बाजारात साखरेचे पडलेले दर आणि...
भारतात गोड्या पाण्याची उपलब्धता घटलीवॉशिंग्टन ः भारतात उपलब्ध पाण्याचा आणि पाणी...
कापसाच्या ३७० वाणांच्या विक्रीला...नगर  ः बोंड अळीच्या नियंत्रणासाठी कमी आणि...
अधिकाऱ्यांनी कोंडून दिली खुनाची धमकीपुणे  : कृषी खात्यातील पाणलोट व मृद्संधारण...
उन्हाचा चटका कायम राहणारपुणे : राज्यात उन्हाचा ताप वाढल्याने विदर्भ, मध्य...
वादळाने बाष्प खेचून नेले; अरबी समुद्रात...पुणे : अरबी समुद्रात मंगळवारी कमी तीव्रतेचे वादळ...
हिरापूरच्या बैल बाजारात चार कोटींवर...बीड : हिरापूर (ता. गेवराई) येथे बैलांचा आठवडे...
दापोलीत उद्यापासून जॉइंट ॲग्रेस्कोपुणे ः यंदा ४६ वी संयुक्त कृषी संशोधन व विकास...
बफर स्टॉकच्या शक्‍यतेने साखर १००...कोल्हापूर : गेल्या अनेक दिवसांपासून मंदीच्या...
कापूस बियाणे सत्यता पडताळण्यासाठी ‘क्‍...जळगाव ः बोगस कापूस बियाण्याला आळा घालण्यासह...
फळपिकांसह एकत्रित क्रॉपसॅप योजना...मुंबई : राज्यातील प्रमुख फळ पिके व इतर पिकांवरील...
‘महावेध’ देणार शेतकऱ्यांना अचूक...मुंबई : लहरी हवामानामुळे नेहमीच नुकसान सहन करीत...
‘वनामकृवि’ कुलगुरू पदासाठी उद्या मुलाखतीपरभणी : वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी...
सिंचनक्षमता बळकट करून फळबागशेती केली...केळीचे मुख्य पीक, त्याचे निर्यातक्षम उत्पादन,...
‘त्या’ कृषी पर्यवेक्षकांच्या ‘डिमोशन’ला...अकोला ः सन २०११ मध्ये कृषी पर्यवेक्षक पदावर...
फळबाग शेती, रायपनिंग चेंबर, थेट विक्रीडोंगरकडा (जि. हिंगोली) येथील वयाच्या पासष्टीमध्ये...
अकोला जिल्हा प्रशासन शेतकऱ्यांना देणार...अकोला ः देशात राबवल्या जात असलेल्या प्रधानमंत्री...
दक्षिण महाराष्ट्रातील कारखान्यांत ८०...सांगली/कोल्हापूर ः साखरेला दर नसल्याने निराश...