केळीवरील करपा रोगाचे करा नियंत्रण
आर. व्ही. देशमुख
शुक्रवार, 1 सप्टेंबर 2017

 

केळी पीक सल्ला
---------------------
सध्याच्या वातावरणात केळीवर करपा रोगाचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. रोग नियंत्रणाकरिता खालील उपाय करावेत

लक्षणे ः

 

केळी पीक सल्ला
---------------------
सध्याच्या वातावरणात केळीवर करपा रोगाचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. रोग नियंत्रणाकरिता खालील उपाय करावेत

लक्षणे ः

  •  खालील पानांवर सुरवातीला लक्षणे दिसतात. पानांवर लहान पिवळसर लंबगोलाकार ठिपके कालांतराने ते मोठे होऊन आतील भाग तपकिरी काळपट रंगाचा होतो. ठिपक्‍याभोवती पिवळ्या रंगाचे वण दिसतात. 
  •  झाडावर कार्यक्षम पानांची संख्या कमी होते. त्यामुळे घडांचे पोषण व्यवस्थित होऊ शकत नाही. परिणामी घडावरील फळे आकाराने लहान राहतात. फळातील गर अकाली पिकतो.

प्रसार ः

  • कंद, रोप, हवेतून. 
  • विषाणूचा प्रसार पानांवरील दवबिंदूद्वारे.  
  • उष्णतामान २१ ते २५ अंश से. तसेच कमाल सापेक्ष आर्द्रता ८० ते ९० टक्क्यांपर्यंत असेल तर रोगाचा प्रादुर्भाव होतो.

रोगास अनुकूल बाबी 

  • रोगग्रस्त बागेतील कंदांचा वापर.
  • शिफारशीत बेणेप्रक्रियेचा अभाव.
  • पीक फेरपालटीचा अभाव.
  • शिफारशीपेक्षा कमी अंतरावर लागवड.
  • पावसाच्या पाण्याचा अयोग्य निचरा.
  • बागेमध्ये व सभोवताली सर्वसाधारण स्वच्छतेचा अभाव.
  • नियंत्रण ः

अ) प्रतिबंधात्मक

  • लागवड, ओढे, नदीकाठावरील चिबड जमिनीत करु नये.
  • कंदापासून लागवड करताना वापरण्यात येणाऱ्या मुनव्याचे वय ३ ते ४ महिन्यांचे असावे. त्याची पाने तलवारीच्या पात्यासारखी अरुंद असावीत. तसेच त्यापासून काढलेल्या कंदाचे वजन ५०० ते ७५० ग्रॅम असावे. कंद रोगमुक्त मुनव्यापासून काढलेला असावा.
  • लागवड शिफारशीत अंतरावर (१.५ मी.x १.५ मी.) किंवा जमिनीच्या मगदुराप्रमाणे करावी.
  • लागवडीपूर्वी कंद प्रक्रियाः १०० ग्रॅम कार्बेन्डाझिम अधिक १५० ग्रॅम ॲसिफेट प्रति १०० लिटर पाण्यात द्रावण करुन त्यात कंद किमान अर्धा तास बुडवून ठेवावेत. 
  • शिफारशीत खत मात्रांचा अवलंब ः  २०० ग्रॅम नत्र, १६० ग्रॅम स्फुरद, २०० ग्रॅम पालाश प्रतिझाड अशी खतमात्रा वेळापत्रकानुसार द्यावी. रासायनिक खतांबरोबरच प्रति झाड १० किलो शेणखत, १५ ग्रॅम अझोस्पिरीलम आणि २५ ग्रॅम स्फुरद विरघळविणारे जीवाणू संवर्धक जमिनीत मिसळून द्यावे.
  • बागेतील वाळलेली, पिवळी, रोगग्रस्त पाने तसेच झाडालगतची पिले नियमित कापावीत. त्यांची बागेबाहेर विल्हेवाट लावून बाग स्वच्छ ठेवावी.
  • बागेमधील अतिरिक्त पाण्याचा निचरा होण्यासाठी चर काढावा. बाग नेहमी वाफसा स्थितीत राहील याची काळजी घ्यावी.
  • ठिबक सिंचनाचा वापर करावा.
  • बागेत खेळती हवा राहील अशी व्यवस्था करावी.

ब) बुरशीनाशकांचा वापर

  •  उती संवर्धित रोपे ः  लागवडीनंतर एक ते सव्वा महिन्याने
  • १०० ग्रॅम कार्बेन्डाझिम प्रति १०० लिटर पाणी याप्रमाणात द्रावण तयार करून प्रतिझाड २०० मि. लि. याप्रमाणे आळवणी 
  • रोगग्रस्त पाने कापून बागेबाहेर विल्हेवाट लावावी. 
  • फवारणी ः कार्बेन्डाझिम १ ग्रॅम अधिक मिनरल ऑईल १० मि.लि. अधिक सर्फेक्टंट १ मि. लि. प्रतिलिटर पाणी. 
  • दुसरी फवारणी १५ दिवसांनी ः प्रोपीकोनॅझोल १ मि.लि. अधिक मिनरल ऑईल १० मि.लि. अधिक सर्फेक्टंट १ मि.लि. प्रतिलिटर पाणी 
  • पुढील फवारण्या गरजेनुसार. बुरशीनाशकांचा आलटून पालटून वापर करावा.
  • फवारणी ः नॅपसॅक पंपाद्वारे करावी.  

 : आर. व्ही. देशमुख, ९४२१५६८६७४ (केळी संशोधन केंद्र, नांदेड)
 

फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रोगाईड
ज्वारी पीक संरक्षण किडींचा एकात्मिक कीड नियंत्रण पद्धतीचा अवलंब करून...
​ज्वारीवर आधारित प्रक्रिया पदार्थ ज्वारीचा उपयोग प्रामुख्याने भाकरीसाठी होतो....
जीआय मानांकनाने मणिपूरचे कचई लिंबूला...अन्नाला खास चव आणणारा घटक म्हणजे लिंबू....
उन्हाळी ज्वारी लागवड तंत्रज्ञान उन्हाळी हंगामातसुद्धा मराठवाड्यामध्ये विशेषतः...
भेंडी पीक सल्लासद्यस्थितीत भेंडी या पिकावर तुडतुडे, पांढरी माशी...
रब्बी ज्वारी वाण आणि लागवड तंत्रज्ञानरब्बी ज्वारी वाण मध्यम ते भारी जमीन आणि मध्यम...
उच्च प्रतीच्या वंशावळीसाठी शेळीपालनात...उच्च प्रतीच्या वंशावळीसाठी पैदासकेंद्राची गरज...
खरीप ज्वारी लागवड तंत्रज्ञानज्वारी हे उष्ण तसेच अर्थशुष्क उष्ण कटीबंधीय...
अॅझोला ः एक उत्तम पशुखाद्यजनावरांच्या खुराकाचा खर्च कमी करण्यासाठी घरच्या...
तेलबिया प्रक्रिया उद्योगात आहेत संधीखाद्यतेलाच्या गरजा भागवण्यासाठी तेलबिया प्रक्रिया...
शेडनेटच्या विविध पिकांतील जिद्दी मास्टर...न कळण्याच्या वयात आईचे छत्र हरविले. पण वडिलांचे व...
कृषी सल्ला : खरीप कपाशी, रब्बी ज्वारी,...हवामानाचा संक्षिप्त अंदाज ः पुढील पाच दिवस...
कोरडवाहूसाठी जवसाचे ‘लातूर -९३’ वाण...कमी कालावधीचे, कमी खर्चामध्ये उत्पादन शक्य असलेले...
हरभरा कीड - रोग नियंत्रण घाटेअळी : ही अळी अमेरीकन बोंड अळी, हिरवी...
हरभरा लागवड तंत्रज्ञान जमिनीची निवड : मध्यम ते भारी जमीन पाण्याचा...
जागतिक मानांकनामुळे मंगळवेढ्याच्या...प्रसिद्ध आहार विशेषज्ञ ऋजुता दिवेकर यांनी आपल्या...
तापमानाद्वारे चिकनमधील जंतुसंसर्गास...जिवाणूंची वाढ होऊन चिकन व चिकनजन्य पदार्थ खाण्यास...
भूमिगत निचरा पाइपची योग्य खोली आवश्‍यकक्षारपड व पाणथळ जमिनीतून पाण्याचा निचरा...
गहू लागवड तंत्रज्ञानजमीन : पाण्याचा चांगला निचरा होणारी, मध्यम ते...
शेळीपालन संघटना स्थापनेपूर्वी...शेळीपालन संघटना स्थापन केल्यामुळे व्यवसायाला...