agriculture news in Marathi, crop loan support in drought, Maharashtra | Agrowon

दुष्काळात पीकविम्याचा आधार
टीम अॅग्रोवन
शनिवार, 16 फेब्रुवारी 2019

अनेकदा पीकविम्यातून भरपाई मिळत नाही किंवा मिळाली तर खूपच अल्प, अत्यल्प मदत मिळाल्याचे अनुभव आहेत. त्यामुळे सर्वसाधारणपणे शेतकरी पीकविमा उतरवणे सहसा टाळताना दिसतात. मात्र दुष्काळी परिस्थितीत शेतकऱ्यांना पीकविमा दिलासादायी ठरू शकतो. तेव्हा शेतकऱ्यांनी पीकविम्याच्या अल्प हप्त्याचा विचार करता गुंतवणूक म्हणून का असेना योजनेत सहभागी होणे आवश्यक आहे.
- किशोर पाटील, स्वाभिमानी शेतकरी संघटना, औरंगाबाद.

मुंबई ः यंदाच्या भीषण दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर पीकविमा योजनेकडे राज्यातील शेतकऱ्यांचा ओढा वाढल्याचे दिसून येत आहे. कृषी खात्याने दिलेल्या माहितीनुसार, खरीप २०१८-१९ मध्ये राज्यातील ९५ लाख ४९ हजार शेतकऱ्यांनी पंतप्रधान पीकविमा योजनेतअंतर्गत विमा उतरवला आहे. गेल्यावर्षी ८६ लाख ३९ हजार शेतकऱ्यांनी योजनेत सहभाग नोंदवला होता. गेल्यावर्षीच्या तुलनेत यंदा तब्बल दहा लाखांहून अधिक शेतकऱ्यांचा योजनेत सहभाग वाढला आहे. 

तसेच विमा संरक्षण घेतलेल्या शेती पिकांच्या क्षेत्रातही चार लाख हेक्टरने वाढ झाली आहे. खरीप २०१७-१८ मध्ये ५० लाख ३९ हजार क्षेत्र विम्याखाली होते. तर खरीप २०१८ मध्ये राज्यातील ५४ लाख ७० हजार हेक्टर क्षेत्राला विम्याचे कवच आहे. १७,२६६ कोटी रुपयांचे विमा संरक्षण आधीच्यावर्षी शेती पिकांना होते, यंदा ते १९,०९२ कोटींवर पोचले आहे. खरीप २०१८-१९ मध्ये ४८८ कोटी रुपये इतका विमा हप्ता शेतकऱ्यांनी भरला आहे. खरिपासाठी दोन टक्के हप्ता शेतकऱ्यांना भरावा लागतो. तर उर्वरित रक्कम केंद्र शासनाच्यावतीने अदा केली जाते. 

मंत्रालयातील कृषी विभागातील उच्चपदस्थांच्या मतानुसार यंदाची राज्यातील भीषण दुष्काळी स्थिती या एकमेव कारणामुळेच शेतकऱ्यांचा विमा योजनेतील सहभाग वाढला आहे. गेल्यावर्षी जुलै २०१८ महिन्यात मॉन्सूनने मोठी उघडीप दिली, पावसाने सुमारे महिनाभर राज्यातील बहुतेक भागाकडे पाठ फिरवली आणि दुष्काळसदृश स्थितीची चाहूल लागली. परिणामी जुलैनंतर शेतकऱ्यांचा पीकविम्याकडे ओढा वाढल्याचे दिसून आले आहे. यापूर्वीही दुष्काळी परिस्थितीत शेतकरी पीकविमा उतरवण्याकडे विशेष आग्रही राहिल्याचे आहेत, तर चांगला पाऊस झाल्यास विमा योजनेतील सहभागात घट झाल्याचेही दिसून आले आहे. यावर्षीसुद्धा शेतकऱ्यांनी पावसाची प्रतीक्षा केली; पण कमी पाऊसमान असल्याचे लक्षात येताच त्यांनी पीकविम्याचा आधार घेतला आहे. 

राज्य शासनाने यंदा १५१ तालुक्यात गंभीर आणि मध्यम दुष्काळ जाहीर केला आहे. दुष्काळ निवारणासाठी केंद्र शासनाने नुकतीच राज्याला ४,७१४ कोटी रुपयांची मदत मंजूर केली आहे. तसेच राज्य शासनाने सुद्धा स्वःनिधीतून २,९०० कोटी रुपये दुष्काळ निवारणासाठी वितरित केले आहेत. मंत्रालयातील उच्चपदस्थांच्या मते, दुष्काळी संकटात शेतकऱ्यांना   शेतीपिकांच्या नुकसानीपोटी मदतीचे दोन मार्ग आहेत. केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय आपत्कालीन मदत निधी आणि पंतप्रधान पीकविमा योजनेच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना मदत दिली जाते. 

दरम्यान, गेल्या काही काळापासून पीकविमा योजना टीकेच्यास्थानी आहे. योजनेतून शेतकऱ्यांचे नव्हे तर कंपन्यांचे भले होत असल्याचा आरोप होत आहे. गेल्यावर्षी राज्यातील ८६ लाख शेतकऱ्यांनी योजनेत सहभाग नोंदवला होता, त्यापैकी फक्त आठ टक्के म्हणजेच साडेतीन लाख शेतकऱ्यांनाच योजनेअंतर्गत भरपाई मिळाल्याचे कटू वास्तव आहे. 

इतर अॅग्रो विशेष
उद्योगाला साखर कडूचमहाराष्ट्रातील गळीत हंगामाची सांगता नुकतीच झाली...
‘एफआरपी'साठी शेतकरी संघटना पुन्हा...सोलापूर: सोलापूर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी यंदाच्या...
विदर्भात उत्कृष्ट व्यवस्थापन असलेली २३...वर्धा जिल्ह्यात केळी पिकाला पुन्हा गतवैभव प्राप्त...
भामा-आसखेड प्रकल्पग्रस्तांची पुनर्वसन...पुणे : भामा-आसखेड प्रकल्पग्रस्तांसाठी पुनर्वसनाची...
वर्षभरात पाच हंगामात दर्जेदार कोथिंबीरपाणी व हवामान यांचा विचार करून वर्षभरात सुमारे...
राज्यात आता पीकविमा शेतकरी सहभाग अभियानपुणे: दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांनी यंदा...
छावण्यातील जनावरांची आठवड्यातून एकदा...मुंबई ः दुष्काळी भागातील चारा छावण्यांमधील...
आंतरराष्ट्रीय बाजारात साखरेला मागणीकोल्हापूर: निर्यातीच्या बाबतीत पिछाडलेल्या...
शुक्रवारपर्यंत उष्ण लाटेचा इशारापुणे : राज्यात उन्हाचा ताप वाढल्याने चटका असह्य...
आखातात १८ हजार टन केळी निर्यातजळगाव ः मागील दोन महिन्यांत राज्यातून प्रतिदिन १५...
मॉन्सून एक्सप्रेसची गती मंदावली;...पुणे : नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांनी (मॉन्सून) शनिवारी (...
कृषी विभागाच्या बदल्या यंदाही...पुणे : कृषी विभागातील बदल्यांचा घोडेबाजार...
एकनाथ डवलेंकडे कृषी सचिवपदाचा पूर्णवेळ...मुंबई : मृद व जलसंधारण विभागाचे सचिव एकनाथ डवले...
परभणी : दुष्काळाच्या फेऱ्यात फळबागा...परभणी ः जिल्ह्यात उन्हाचा चटका वाढल्यामुळे...
पूरक धोरणानेच वाढेल निर्यातकें द्रातील मोदी सरकारच्या सुरवातीच्या काळात...
निवडणूक आयोगाला घरचा आहेर! सतरावी लोकसभा निवडण्यासाठीची मतदान प्रक्रिया कालच...
विरोधी पक्षनेता आज ठरणार; पृथ्वीराज...नागपूर ः राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्या...
कृषी निविष्ठांमध्ये हवी मधमाशीपुणे : पीक उत्पादनात अत्यंत मोठा हातभार असलेल्या...
विषबाधा नियंत्रणाची जबाबदारी आता...यवतमाळ : जिल्ह्यात फवारणीदरम्यान झालेल्या विषबाधा...
उन्हाचा चटका अन् उकाड्यातही वाढपुणे : विदर्भातील चंद्रपूर, ब्रह्मपुरीसह मध्य...