Agriculture News in Marathi, Dams water level incresed in godavari river basin, Maharashtra | Agrowon

उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यातील धरणांमध्ये १७२ टीएमसी पाणी
ज्ञानेश उगले
बुधवार, 25 ऑक्टोबर 2017
नाशिक : उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यामध्ये या वर्षी सरासरीपेक्षाही खूप अधिक प्रमाणात पाऊस पडल्यामुळे या खोऱ्यातील धरणांमध्ये १७२ टीएमसी पाणीसाठा झाला आहे. 
 
उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यातील गोदावरी, कादवा, मुळा, प्रवरा या नद्यांच्या खोऱ्यांमधील सरासरी पावसाच्या आकडेवारीच्या अभ्यासानुसार तेथे १५७ टीएमसी पाणी उपलब्ध आहे. या वर्षी सरासरीपेक्षा खूप अधिक पाऊस झाल्यामुळे त्यापेक्षा १५ टीएमसी साठा अधिक होऊन जायकवाडीतूनही पाण्याचा विसर्ग झाला आहे.
 
नाशिक : उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यामध्ये या वर्षी सरासरीपेक्षाही खूप अधिक प्रमाणात पाऊस पडल्यामुळे या खोऱ्यातील धरणांमध्ये १७२ टीएमसी पाणीसाठा झाला आहे. 
 
उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यातील गोदावरी, कादवा, मुळा, प्रवरा या नद्यांच्या खोऱ्यांमधील सरासरी पावसाच्या आकडेवारीच्या अभ्यासानुसार तेथे १५७ टीएमसी पाणी उपलब्ध आहे. या वर्षी सरासरीपेक्षा खूप अधिक पाऊस झाल्यामुळे त्यापेक्षा १५ टीएमसी साठा अधिक होऊन जायकवाडीतूनही पाण्याचा विसर्ग झाला आहे.
 
 उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यात प्रामुख्याने गोदावरीसह कादवा, मुळा व प्रवरा या नद्यांच्या उपखोऱ्यांचा समावेश होतो. औरंगाबाद जिल्ह्यासह नाशिक व नगर जिल्ह्यातील गोदावरी व तिच्या उपनद्यांच्या खोऱ्यांचा समावेश असलेल्या या खोऱ्यात नाशिक जिल्ह्यात १७, नगर जिल्ह्यात ९ व औरंगाबाद जिल्ह्यात एकमेव जायकवाडी असे २७ मोठे व मध्यम प्रकल्प आहेत.
 
सर्व धरणांच्या पाणीसाठ्याची क्षमता १७५ टीएमसीच्या आसपास आहे. तरी या खोऱ्यात केवळ १५७ टीएमसी पाणी उपलब्ध असल्यामुळे हे तुटीचे खोरे म्हणून ओळखले जाते. आधीच या तुटीच्या खोऱ्यात पाणीवाटपावरून होणारे वाद व बिगर सिंचनासाठी पाण्याचा वाढत जाणारा वाटा यामुळे या खोऱ्यातील कृषी अर्थव्यवस्था संकटात सापडली आहे.
 
या वर्षी नगर व नाशिक या दोन्ही प्रमुख जिल्ह्यांमध्ये सरासरीपेक्षा अधिक पाऊस झाल्यामुळे १७२ टीएमसी पाणीसाठा झाला आहे. यामुळे या वर्षापुरते तरी पाण्याच्या वाटपावरून होणारे वाद थांबणार आहे.
 
गोदावरी उर्ध्व खोऱ्यात नाशिक, नगर व औरंगाबद या तीन जिल्ह्यांपैकी नाशिक जिल्ह्यातील नद्यांमध्ये ९७. ४ टीएमसी पाणी वाहत आले असून त्यातील ४०.१५ टीएमसी पाणी १७ धरणांमधून अडवले गेले आहे; तर उर्वरित ५७.२५ टीएमसी पाणी नांदूर मध्यमेश्‍वर धरणातून जायकवाडीसाठी सोडून दिले आहे.
 
नगर जिल्ह्यात साधारणपणे ६७ टीएमसी पाणी नद्यांमध्ये आले असून, त्यातील ५७ टीएमसी पाणी धरणांमध्ये अडविले असून उर्वरित साधारण १० टीएमसी पाणी जायकवाडीकडे वाहून गेले आहे. जायकवाडी धरणात या वर्षी ७८ टीएमसी पाणी आल्याचे जलसंपदा विभागाचे म्हणणे आहे.
 
यावरून औरंगाबाद जिल्ह्यातील पाणलोट क्षेत्रातून जायकवाडीत ११ टीएमसी पाणी आले आहे. उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यातील तीन जिल्ह्यांपैकी नाशिक जिल्ह्यात सर्वाधिक ९७.४ टीएमसी (५६ टक्के) पाणी उपलब्ध असूनही नाशिक जिल्ह्यासाठी त्यातील केवळ २६ टीएमसी (१५ टक्के) वापर होतो. 
 
या असमान वितरणामुळे गोदावरी खोऱ्यातील नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड, येवला, सिन्नर ही कायमस्वरूपी तालुके पाण्यापासून वंचित राहिले आहेत.
 
उर्ध्व गोदावरी खोरे पाणीसाठा (टीएमसी)
 
जिल्हा जमा झालेले पाणी पाणीसाठा पाणी वापर
नाशिक ९७ ४० २६
नगर ६७ ५७ ७१
औरंगाबाद ११ ७६ ७६

(दारणा खोऱ्यातील १४ टीएमसी पाणी नगरमधील कोपरगाव व राहता तालुक्‍यासाठी वापरले जाते)

इतर अॅग्रो विशेष
अर्थकारण सुधारणारी तरुणाची एकात्मिक...एकात्मिक शेती पद्धतीचा अंगीकार केल्यानेच सराफवाडी...
कृषी आयुक्तालयातील दक्षता पथक प्रमुखाची...पुणे : राज्याच्या कृषी आयुक्तालयातील दक्षता...
थेट विक्री, प्रक्रियेतून फायदेशीर...दुग्ध व्यवसाय अत्यंत खर्चिक झाला आहे. केवळ...
धान, बोंड अळीग्रस्तांना मदत : पांडूरंग...नागपूर ः गुलाबी बोंड अळीमुळे २० जिल्ह्यांतील...
राज्यात वटाणा प्रतिक्विंटल २००० ते ४५००...पुणे ः राज्यातील वटाण्याचा हंगाम सध्या सुरू झाला...
विनाअनुदानित कृषी महाविद्यालयांचे...पुणे : राज्यातील विनाअनुदानित कृषी...
नाशिकमध्ये ८३ आत्महत्याग्रस्त कुटुंबे...नाशिक : शेतकरी आत्महत्येच्या घटनांना...
शेतीमालाची प्रतवारी, चाळणी सामग्री...पुणे : शेतीमालाची प्रतवारी व चाळणी सामग्री...
बोंड अळीला शासन, बियाणे कंपन्याच...जळगाव ः कपाशीचे बॅसीलस थुरीलेंझीस (बीटी) बियाणे...
शेतमाल खरेदीतील चुका शोधून एक महिन्यात...पुणे: दर्जा असूनही हमीभावाने शेतमालाच्या खरेदीत...
कृषिपंपांची काहींना चुकीची वीजबिले :...नागपूर ः सरकारने कृषिपंपांचे आठ हजार कोटींचे दंड...
`क्रॉपसॅप`मधील चार वर्षांच्या 'पीएफ'...पुणे : राज्यातील कीडरोग सर्वेक्षण व सल्ला प्रकल्प...
किमान तापमानात चढ-उतारपुणे : राज्यात कोरडे हवामान असून हळूहळू थंडी...
शेतीत फुलताहेत उद्यमशीलतेची बेटं गेल्या वर्षी ''महाएफपीसी'' आणि शेतकरी कंपन्यांनी...
सुस्त प्रशासन, स्वस्थ शासनराज्यात बीटी कापूस व सोयाबीन पिकांवर कीटकनाशकांची...
दूध संघांच्या प्रश्नांवर विरोधक आक्रमकनागपूर : राज्यात सध्या अडचणीत आलेल्या सहकारी दूध...
मुंबई बाजार समिती घोटाळ्यातील दोषींवर...नागपूर : मुंबई कृषी उत्पन्न बाजार समितीतील...
मलकापूरला कापसाचे दर पाच हजारांपर्यंतअकोला : बोंड अळीने या हंगामात पिकाचे एकीकडे...
महाराष्ट्रात हुडहुडी वाढणारपुणे : मध्य महाराष्ट्राच्या काही भागांत कमी...
देशभरातील शेतकरी संघटनांचा स्वतंत्र...राष्ट्रीय किसान परिषदेच्या समारोपप्रसंगी...