Agriculture News in Marathi, Dams water level incresed in godavari river basin, Maharashtra | Agrowon

उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यातील धरणांमध्ये १७२ टीएमसी पाणी
ज्ञानेश उगले
बुधवार, 25 ऑक्टोबर 2017
नाशिक : उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यामध्ये या वर्षी सरासरीपेक्षाही खूप अधिक प्रमाणात पाऊस पडल्यामुळे या खोऱ्यातील धरणांमध्ये १७२ टीएमसी पाणीसाठा झाला आहे. 
 
उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यातील गोदावरी, कादवा, मुळा, प्रवरा या नद्यांच्या खोऱ्यांमधील सरासरी पावसाच्या आकडेवारीच्या अभ्यासानुसार तेथे १५७ टीएमसी पाणी उपलब्ध आहे. या वर्षी सरासरीपेक्षा खूप अधिक पाऊस झाल्यामुळे त्यापेक्षा १५ टीएमसी साठा अधिक होऊन जायकवाडीतूनही पाण्याचा विसर्ग झाला आहे.
 
नाशिक : उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यामध्ये या वर्षी सरासरीपेक्षाही खूप अधिक प्रमाणात पाऊस पडल्यामुळे या खोऱ्यातील धरणांमध्ये १७२ टीएमसी पाणीसाठा झाला आहे. 
 
उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यातील गोदावरी, कादवा, मुळा, प्रवरा या नद्यांच्या खोऱ्यांमधील सरासरी पावसाच्या आकडेवारीच्या अभ्यासानुसार तेथे १५७ टीएमसी पाणी उपलब्ध आहे. या वर्षी सरासरीपेक्षा खूप अधिक पाऊस झाल्यामुळे त्यापेक्षा १५ टीएमसी साठा अधिक होऊन जायकवाडीतूनही पाण्याचा विसर्ग झाला आहे.
 
 उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यात प्रामुख्याने गोदावरीसह कादवा, मुळा व प्रवरा या नद्यांच्या उपखोऱ्यांचा समावेश होतो. औरंगाबाद जिल्ह्यासह नाशिक व नगर जिल्ह्यातील गोदावरी व तिच्या उपनद्यांच्या खोऱ्यांचा समावेश असलेल्या या खोऱ्यात नाशिक जिल्ह्यात १७, नगर जिल्ह्यात ९ व औरंगाबाद जिल्ह्यात एकमेव जायकवाडी असे २७ मोठे व मध्यम प्रकल्प आहेत.
 
सर्व धरणांच्या पाणीसाठ्याची क्षमता १७५ टीएमसीच्या आसपास आहे. तरी या खोऱ्यात केवळ १५७ टीएमसी पाणी उपलब्ध असल्यामुळे हे तुटीचे खोरे म्हणून ओळखले जाते. आधीच या तुटीच्या खोऱ्यात पाणीवाटपावरून होणारे वाद व बिगर सिंचनासाठी पाण्याचा वाढत जाणारा वाटा यामुळे या खोऱ्यातील कृषी अर्थव्यवस्था संकटात सापडली आहे.
 
या वर्षी नगर व नाशिक या दोन्ही प्रमुख जिल्ह्यांमध्ये सरासरीपेक्षा अधिक पाऊस झाल्यामुळे १७२ टीएमसी पाणीसाठा झाला आहे. यामुळे या वर्षापुरते तरी पाण्याच्या वाटपावरून होणारे वाद थांबणार आहे.
 
गोदावरी उर्ध्व खोऱ्यात नाशिक, नगर व औरंगाबद या तीन जिल्ह्यांपैकी नाशिक जिल्ह्यातील नद्यांमध्ये ९७. ४ टीएमसी पाणी वाहत आले असून त्यातील ४०.१५ टीएमसी पाणी १७ धरणांमधून अडवले गेले आहे; तर उर्वरित ५७.२५ टीएमसी पाणी नांदूर मध्यमेश्‍वर धरणातून जायकवाडीसाठी सोडून दिले आहे.
 
नगर जिल्ह्यात साधारणपणे ६७ टीएमसी पाणी नद्यांमध्ये आले असून, त्यातील ५७ टीएमसी पाणी धरणांमध्ये अडविले असून उर्वरित साधारण १० टीएमसी पाणी जायकवाडीकडे वाहून गेले आहे. जायकवाडी धरणात या वर्षी ७८ टीएमसी पाणी आल्याचे जलसंपदा विभागाचे म्हणणे आहे.
 
यावरून औरंगाबाद जिल्ह्यातील पाणलोट क्षेत्रातून जायकवाडीत ११ टीएमसी पाणी आले आहे. उर्ध्व गोदावरी खोऱ्यातील तीन जिल्ह्यांपैकी नाशिक जिल्ह्यात सर्वाधिक ९७.४ टीएमसी (५६ टक्के) पाणी उपलब्ध असूनही नाशिक जिल्ह्यासाठी त्यातील केवळ २६ टीएमसी (१५ टक्के) वापर होतो. 
 
या असमान वितरणामुळे गोदावरी खोऱ्यातील नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड, येवला, सिन्नर ही कायमस्वरूपी तालुके पाण्यापासून वंचित राहिले आहेत.
 
उर्ध्व गोदावरी खोरे पाणीसाठा (टीएमसी)
 
जिल्हा जमा झालेले पाणी पाणीसाठा पाणी वापर
नाशिक ९७ ४० २६
नगर ६७ ५७ ७१
औरंगाबाद ११ ७६ ७६

(दारणा खोऱ्यातील १४ टीएमसी पाणी नगरमधील कोपरगाव व राहता तालुक्‍यासाठी वापरले जाते)

इतर अॅग्रो विशेष
वेतन आयोगाने वाढते गरीब-श्रीमंतांतील दरीमाजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहनसिंग यांनी ४ ...
दूध दरवाढीसाठीही दाखवा तत्परताआंतरराष्ट्रीय बाजारात दूध भुकटीचे (पावडर) दर...
मक्यातील लाग रंग येण्यामागील गूढ उलगडलेमक्यामध्ये काहीवेळा दिसणाऱ्या लाल रंगाच्या...
एफआरपी तुकड्यात घेणार नाही : खासदार...सांगली : राज्यातील साखर कारखाने सुरू होऊन ८० दिवस...
राज्यात १७८६ टॅंकरव्दारे पाणीपुरवठापुणे  : सलग दोन वर्षे पावसाने ओढ दिल्यानंतर...
केळी पट्ट्याला १५० कोटींचा फटकाजळगाव ः डिसेंबर व जानेवारी महिन्यातील थंडीचा...
सुगंधी वनस्पतींची शेती, तेलनिर्मितीही...नगर जिल्ह्यात आंभोळ या दुर्गम भागात मच्छिंद्र...
शेषरावांनी सुनियोजितपणे जपलेली संत्रा...टेंभूरखेडा (ता. वरुड, जि. अमरावती) येथील शेषराव...
निर्यात कोट्यावरून साखर उद्योगात घमासानपुणे : देशात साखरेचा अफाट साठा तयार होत असताना...
शेतकऱ्यांचा जीवनसंघर्ष २०१८ मध्येही...मुंबई : गेल्या चार वर्षांत सिंचन सोडून कृषीच्या...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भात...पुणे : पूर्व आणि पश्चिमेकडून वाहणाऱ्या...
हवामान बदलांमुळे दारिद्र्य वाढण्याचा...नवी दिल्ली : हवामानबदलांचा प्रश्न अतिशय गंभीर आहे...
हिमवृष्टीमुळे काश्‍मीर, हिमाचल गारठले;...नवी दिल्ली : हिमवृष्टीमुळे काश्‍मिरसह हिमाचल...
‘रेसिड्यू फ्री’ शेतीतून गुणवत्ताप्राप्त...स्थावर मालमत्ता व्यावसायिक उद्योगातील दोन...
प्रतिष्ठा जपण्यासाठी शेतकऱ्यांच्या...नाशिक : यवतमाळमधील साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन...
शेतकऱ्यांच्या परदेश अभ्यास दौऱ्यास अखेर...पुणे  ः गेल्या तीन वर्षांपासून बंद...
संत्रा निर्यातीला कृषी विभाग देणार...नागपूर : अपेडाने संत्रा क्‍लस्टरला पहिल्यांदाच...
विदर्भात गुरुवारपासून तुरळक पावसाचा...पुणे   : राज्यातील गारठा कमी झाल्यांनतर...
चढ्या दराचा फायदा कोणाला?मागील दोन दिवसांपासून सोयाबीनचे दर वाढत आहेत....
अतिखोल भूजलाचा उपसा घातकचपर्यावरणाचा नाश कोणी केला? या एका प्रश्नाला अनेक...