agriculture news in marathi, Difference between IMD and AGRI Department Rain gauge recording | Agrowon

पावसाच्या वेगवेगळ्या नोंदीने शेतकरी चक्रावले !
टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 11 जून 2018

पुणे : राज्यात एकाच ठिकाणी पडलेल्या पावसाच्या दोन वेगवेगळ्या नाेंदी हाेत असल्याने शेतकरी चक्रावले आहेत. धक्कादायक म्हणजे या नोंदींमधील पावसाच्या प्रमाणात प्रचंड मोठी तफावत अाहे. त्यामुळे पाऊस नेमका खरा मानायचा कोणाचा, असा प्रश्‍न शेतकऱ्यांकडून उपस्थित केला जात आहे. हवामान आधारित फळपीक विम्याकरिता कृषी विभागातील नोंदी ग्राह्य धरण्यात येत असल्याने नोंदीतील चुकांमुळे शेतकऱ्यांचे नुकसान होण्याची भीती व्यक्त होत आहे.

पुणे : राज्यात एकाच ठिकाणी पडलेल्या पावसाच्या दोन वेगवेगळ्या नाेंदी हाेत असल्याने शेतकरी चक्रावले आहेत. धक्कादायक म्हणजे या नोंदींमधील पावसाच्या प्रमाणात प्रचंड मोठी तफावत अाहे. त्यामुळे पाऊस नेमका खरा मानायचा कोणाचा, असा प्रश्‍न शेतकऱ्यांकडून उपस्थित केला जात आहे. हवामान आधारित फळपीक विम्याकरिता कृषी विभागातील नोंदी ग्राह्य धरण्यात येत असल्याने नोंदीतील चुकांमुळे शेतकऱ्यांचे नुकसान होण्याची भीती व्यक्त होत आहे.

राज्यात पडणाऱ्या पावसाची भारतीय हवामान विभाग आणि राज्य सरकारचा कृषी विभाग यांच्याकडे स्वतंत्र नोंद होत असते. कृषी विभागाकडून राज्यातील २०६५ कृषी मंडळामध्ये दररोज २४ तासांत होत असलेल्या पावसाची घेतली जाते. कृषी विभागाकडून १९९८ पासून ही सेवा सुरू करण्यात आली असून, २०१३ पासून मंडळनिहाय २४ तासांत पडलेल्या पावसाची आकडेवारी दररोज अधिकृत संकेतस्थळावर प्रसिद्ध करण्यात येते. यापुढे जाऊन राज्य सरकारने मोबाईल अॅपद्वारे घरबसल्या त्यांच्या मंडळातील पावसाची आकडेवारी मिळण्याची सुविधाही उपलब्ध करून दिली आहे. शेतकरी या पावसाची नोंद त्यांच्याकडे संकलीत करून ठेवतात. त्यानुसार त्यांचे पीक नियाेजन आणि भविष्यात नुकसान झाल्यास या माहितीची मदत होत असते. 

केंद्र सरकारच्या भारतीय हवामान विभागातर्फे सरकारला पावसाच्या दीर्घकालीन अंदाज देण्याबरोबर अतिवृष्टी, गारपीट, तापमानातील वाढ, घट यांच्या नाेंदी घेतल्या जातात. बहुतांशी ठिकाणी महसूल विभागाच्या तहसील कार्यालयात असलेल्या पर्जन्यमापकात नोंदलेल्या पावसाची आकडेवारी हवामान विभागाकडे येते. त्यानुसार केंद्र सरकार आणि राज्य सरकारला धोरणे ठरविण्यात येतात. या दोन्ही सरकारी यंत्रणांकडून एकच ठिकाणी नोंदविलेल्या पावसाच्या प्रमाणात मोठी तफावत असल्याचे दिसून येत आहे. गेल्या काही दिवसांत पाऊसमानाच्या आकडेवारीची तफावत अधिक वाढली आहे. 

कृषी विभागाच्या नाेंदी म्हणजे तोंडावर बोट
शुक्रवारी सकाळपासून कोकणात पावसाने जोर धरला आहे. मॉन्सून दाखल झाल्यानंतर अनेक ठिकाणी धुव्वाधार पाऊस झाला आहे. तशी नोंद हवामान विभागाकडे झाली. मात्र कृषी विभागाकडील नोंदी पाहून तोंडावर बोट ठेवावे अशी स्थिती आहे. राज्यातील इतरही ठिकाणांच्या पावसात मोठी तफावत असल्याचे वेळोवेळी दिसून आले आहे. शनिवारी (ता. ९) सकाळपर्यंतच्या २४ तासांमध्ये नोंदला गेलेल्या पावसाची निवडक आकडेवारी पाहता, आम्ही केलेल्या तक्रारींचा पुरावा एक प्रकारे मिळाल्याचे शेतकऱ्यांनी सांगितले.   

साटेलोटे?
अतिवृष्टी, अवेळी पाऊस, पावसात पडणारे खंड, गारपीट यांसारख्‍या आस्मानी संकटांमुळे शेतकऱ्याचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते. या नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना भरपाई देण्यासाठी या पावसाच्या नोंदी उपयुक्त ठरतात. शेतकऱ्यांना भरपाई देण्यासाठी ‘पीक विमा’ योजनेतून कवच दिले जाते. विमा कंपन्या लाभ देताना कृषी विभागाकडे नोंद झालेल्या पावसाच्या मंडलनिहाय आकडेवारीचा विचारात घेतात. त्यामुळे चुकीची आकडेवारी गोळा करून, पीकविमा कंपन्यांचे हित साधले जात असल्याचेच आणि साटेलोटे असल्याच्या तक्रारी शेतकऱ्यांनी बोलून दाखविल्या.
 

कोकणातील पावसातील तफावत (मिलिमीटरमध्ये)

ठिकाण हवामान विभाग कृषी विभाग
मालवण ४९१ २६.३
वेंगुर्ला २६६ ३७.८
भिवंडी २१० ५५.२
मुरूड १३४ २७.८
पनवेल १३१.६ २७.३
रत्नागिरी १०२.४ ५४.०
गुहागर ११० ५२.५
सावंतवाडी १३१ ४४.२
कुडाळ १७५ ५०.५
देवगड १९० ३२.०
नेरूळ १२५.८ ०.३
खेड १०५ ५.५
श्रीवर्धन ९५.२ ६.८
म्हसळा ९५.२ ५५.०
ठाणे ८४ ५८.३

 

इतर अॅग्रो विशेष
आरोग्यदायी ड्रॅगन फ्रूटशरीरातील कोलेस्ट्रॉल नियंत्रित ठेवण्यासाठी आणि...
वनस्पतीच्या ताण स्थितीतील संदेश यंत्रणा...वनस्पतीतील ताणाच्या स्थितीमध्ये कार्यरत होणाऱ्या...
आर्थिक, सामाजिक, कृषिसंपन्न राजुरीचा...आर्थिक, सामाजिक व सांस्कृतिकदृष्ट्या प्रगत व...
नाला खोलीकरणात गेलेे शेत; न्यायासाठी...अकोला ः उद्दिष्ट पूर्ण करण्यासाठी यंत्रणा...
पावणेतीन हजार कोटींची ‘वसुंधरा’त...पुणे : कृषिविस्तार व सल्ला देण्याचे काम सोडून...
कांदा संचालनालयाला राष्ट्रीय संस्थेचा...पुणे : राजगुरुनगर भागात असलेल्या कांदा, लसूण...
शेतकऱ्यांना मिळणार तालुकानिहाय हवामान...दिल्ली : देशातील सुमारे साडेनऊ कोटी शेतकऱ्यांना...
राज्यात उष्णतेची लाट येणारपुणे : सूर्य आग ओकायला लागल्याने विदर्भात उन्हाचा...
हमीभाव वाढीचा बागुलबुवा आणि वास्तवलोकसभा, विधानसभा निवडणुकांमध्ये शेतकऱ्यांच्या...
‘कॅप्सूल’ सुधारणार मातीचे आरोग्यमहाराष्ट्र राज्यासाठी या वर्षी रासायनिक खतांची...
नागपूर : रब्बीची पैसेवारी काढली खरीप...नागपूर : खरीप आणि रब्बी हंगामात वेगवेगळी पिके...
अॅग्रोवन समृद्ध शेती योजनेचे...नांदेड: `अॅग्रोवन’च्या माध्यमातून...
मराठवाड्यातील २९२ लघुप्रकल्प कोरडेऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील ७४९ लघुप्रकल्पांपैकी २९२...
दक्षिण आशियात यंदा सर्वसामान्य मॉन्सून...पुणे  : भारतासह दक्षिण आशियातील देशांच्या...
कृषिउद्योग महामंडळाकडून ‘बायोकॅप्सूल’चा...पुणे : सेंद्रिय शेतीकडे वळालेल्या शेतकऱ्यांच्या...
शासन दरबारी रब्बी हंगामात नागपूर...नागपूर  : खरिपानंतर पाण्याअभावी रब्बी...
बीटी बियाणे १५ मेपूर्वी विक्रीस मनाईपुणे : राज्यातील बियाणे उत्पादक कंपन्यांनी १५...
जमिनीचे जैविक पृथक्करणआजकाल शेतकऱ्यांना मातीचा पृथक्करण अहवाल करून...
सांगलीतून १२ टन द्राक्षे निर्यातसांगली ः यंदा प्रतिकूल परिस्थतीतही जिल्ह्यातील...
काळजी घ्या : उन्हाच्या झळा वाढल्यापुणे : उन्हाच्या झळा वाढल्याने विदर्भ,...