agriculture news in Marathi, discussion on agriculture in Delhi, Maharashtra | Agrowon

राजधानी दिल्लीत शेती क्षेत्रावर आज महामंथन
टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 19 फेब्रुवारी 2018

केंद्र सरकार देशातील शेती क्षेत्राच्या सर्वांगीण विकासासाठी प्रयत्नरत आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी स्वत: याविषयी आग्रही आहेत. मी गेली ४० वर्षे ज्याकरिता धडपडत होतो, अखेर त्या विषयात काम करण्याची मोठी संधी या निमित्ताने मला मिळाली. माझ्याकडे कृषी विपणन, दळणवळण आणि कृषी मूल्यवर्धन व्यवस्था या गटाचे नेतृत्व आहे. प्रमुख सात गटांचे दोन दिवस मंथन झाल्यानंतर दुसऱ्या दिवशी पंतप्रधान स्वत: दुपारनंतर या सर्वगटांचे मत जाणून घेणार आहेत. आजपर्यंतचे हे शेती क्षेत्रासाठीचे सर्वांत मोठे मंथन असेल.
- पाशा पटेल, अध्यक्ष, राज्य कृषी मूल्य आयोग

नवी दिल्ली : देशाला नवे कृषी धोरण देण्यासाठी दोनदिवसीय राष्ट्रीय मंथनास उद्या (ता. १९) पासून येथे प्रारंभ होत आहे. केंद्र सरकारकडून आयोजित या चर्चासत्रात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी दुसऱ्या दिवशी (ता. २०) सहभागी होणार असून, देशभरातून कृषी क्षेत्रातील शेतकरी, अभ्यासक, व्यापारी, उद्योजक या क्षेत्राच्या विकासाची दिशा ठरविण्यासाठी चर्चा करणार आहेत. 

पुसा येथील राष्ट्रीय कृषी विज्ञान भवनात ‘कृषी २०२२-नवी सुरवात’ ही राष्ट्रीय परिषद होत आहे. शेतकऱ्यांच्या कल्याणासाठी एक सर्वोेत्तम धोरणाचा आराखडा निश्‍चित करण्याकरिता या परिषदेत सात गटांच्या माध्यमातून मंथन होणार आहे. यापूर्वी केंद्र सरकारकडून सर्व्हे झाले आहेत, मात्र या कृषी आणि संगल्न क्षेत्रातील २५० तज्ज्ञ-अभ्यासक, शेतकरी, उद्योजक, व्यापारी, संघटना प्रतिनिधी यांच्याबरोबरच्या अभ्यासातून धोरणनिश्‍चितीसाठीची दिशा या परिषदेच्या माध्यमातून ठरविण्यात येणार आहे. 

चर्चासत्रातील सात गट आणि विषय
गट १ - कृषी धोरण, शेतकऱ्यांचे उच्च आणि शाश्‍वत उत्पन्नाकरिताच्या सुधारणा
१.१ - अ) संपत्तीचा अपव्यय 
- ब) धोरण, सुधारणा अाणि नियमन 
१.२ - शेती निविष्ठा आणि सेवा : कृषी व्यवसायाची गरज 
- निविष्ठा पुरवठ्याचे उदारीकरण (बियाणे, खते, कीटकनाशके) 
१.३ - वनशेती आणि उदारीकरण (वाहतूक आणि व्यापार धोरण) - साग/बांबू
अ) हरित क्षेत्राची शाश्‍वत वाढ
ब) अतिरिक्त उत्पन्न आणि अधिक रोजगार संधींचे निर्माण
क) मूल्यवर्धन 

गट २ - व्यापार धोरण आणि निर्यात प्राेत्साहन 
अ) निर्यात प्रोत्साहन अाणि आयात निर्धारीकरण
ब) शेतकऱ्यांचे हितरक्षण करणे
क) व्यापार क्षेत्राचे स्थिरीकरण
ड) निर्यात प्रोत्साहन

गट ३ - विपणन, दळणवळण, मूल्यवर्धन व्यवस्था 
३.१ - अ) बाजार संरचना आणि विपणन क्षमता
 ब) किंमत अस्थिरता आणि बाजार स्थिरीकरण
क) दर आणि मागणी अंदाज, इशारा
उपविषय  

  • राज्यातील बाजार समित्या अाणि आधुनिकीकरण
  • थेट शेतातील काढणीपश्‍चात मूल्यवर्धन 
  • साठवणूक, वखारपालन आणि प्रक्रिया
  • मूलभूत सुविधा आणि मूल्यवर्धन साखळी उभारणीकरिता खासगी क्षेत्राला आकर्षित करणे
  • मार्केट इंटिलिजन्स आणि दर आणि मागणी अंदाज यंत्रणा 
  • राष्ट्रीय कृषी बाजार - ई-नाम

३.२ - मूल्यवर्धन आणि पुरवठा साखळी व्यवस्थापन
अ) कृषी दळणवळण आणि एकात्मिक शीतसाखळी
ब) काढणीपश्‍चात नुकसान आणि व्यवस्थापन
क) शेतकरी उत्पादक कंपन्यांची भूमिका, करार शेती आदी.
ड) देशातील कृषी मूल्य व्यवस्थांकरिता राष्ट्रीय व्यासपीठाचे निर्माण

गट ४ - अ) विज्ञान आणि तंत्रज्ञान 

  •  रोग अाणि कीड प्रतिकारक वाण
  •  हवामान बदल आणि मृदा आव्हान प्रतिकारक वाण
  •  अधिक उत्पादनाकरिता कृषी आणि पीक प्रणाली
  •  स्रोतांच्या क्षमता वृद्धीसाठी सेंसर तंत्रज्ञानाचा वापर
  •  भविष्यातील शेती, जनुकीय सुधारित, जनुक संपादन इ.
  •  सुरक्षित पिके

ब) कृषी क्षेत्रातील ‘स्टार्टअप्स’

  • कृषी क्षेत्रातील संचालन प्रक्रिया क्षमता वृद्धीसाठी माहिती अाणि तंत्रज्ञानाचा वापर 
  • शेती क्षेत्रात रोजगार अाणि सेवा सुविधांच्या विकासासाठी ‘स्टार्टअप्स्‌’ला प्रोत्साहन

गट ५ -  शाश्‍वत आणि समान विकास, 
सर्वोत्तम सेवा पुरवठा
अ) शाश्‍वत आणि समान विकास    
५.१ - पूर्वेकडील राज्य आणि डोंगराळ भाग विकासातील समस्या
-  शाश्‍वत आणि समान विकास संधी
उपविषय 

  • कृषी-हवामान विभागाधारित पीक नियोजन
  • अतिपर्जन्य भागात शाश्‍वत उत्पादन आणि उत्पन्नाकरिता व्यवस्था निर्माण 
  • हवामान बदल परिणाम आणि लहान व अल्पभूधारकांसाठी बदल व्यवस्थापन
  • पाणी आणि इतर निविष्ठांचा न्यायिक वापर
  • जमीन सुपीकता व्यवस्थापन आणि कार्डचा वापर
  • पंतप्रधान कृषी सिंचन योजना
  • परंपरागत कृषी विकास योजना

ब) सर्वोत्तम सेवा पुरवठा

  •  स्रोत आणि मनुष्यबळाचे एकात्मिकीकरण
  •  शेतकरीकेंद्रित माहिती आणि तंत्रज्ञानाची व्यवस्था
  •  देखरेख आणि नियंत्रणाकरिता संस्थात्मक व्यवस्थेचे निर्माण
  •  माहिती तंत्रज्ञान आधारित व्यवस्थापन माहिती व्यवस्था  

गट ६ - भांडवली गुंतवणूक आणि 
शेतकऱ्यांना संस्थात्मक पतपुरवठा

  • सरकारी आणि खासगी स्रोतांचे एकात्मिकीकरण
  • खासगी क्षेत्र गुंतवणुकीसाठी विशेष प्रोत्साहन
  • संस्थात्मक पतपुरठा लक्ष्य निर्धारीकरण - मध्यम व दीर्घ कालावधीचे कर्ज

गट ७ - पशुधन प्रोत्साहन, डेअरी, 
पोल्ट्री आणि मत्स्यपालन विकास

  • पशुधन, डेअरी, पोल्ट्री आणि संलग्न उपक्रमांचे अधिक उत्पादन आणि उत्पादकता वाढीचे लक्ष्य
  • डेअरीतील पायाभूत सुविधांचा पुनर्विकास आणि संघटित क्षेत्राचा विकास 
  • अनुत्पादक जनावरांचा आर्थिक उपयुक्ता वाढ

इतर अॅग्रो विशेष
फलोत्पादन अनुदान अर्जासाठी शेवटचे चार...पुणे : एकात्मिक फलोत्पादन अभियानातून (एमआयडीएच)...
वीज पडून जाणारे जीव वाचवामागील जूनपासून सुरू झालेला नैसर्गिक आपत्तींचा कहर...
जल व्यवस्थापनाच्या रम्य आठवणीजलव्यवस्थापनाचे धडे घेण्यासाठी कुठलेही पुस्तक...
कापूस उत्पादकतेत भारताची पीछेहाटजळगाव ः जगात कापूस लागवडीत पहिल्या क्रमांकावर...
अडीच कोटींचे अनुदान ‘हरवले’पुणे : राज्यातील शेतकऱ्यांना वाटण्यासाठी केंद्र...
उन्हाचा चटका काहीसा कमी पुणे ः गेल्या दोन दिवसांपासून उन्हाच्या चटक्यात...
ऊस पट्ट्यात द्राक्ष शेतीतून साधली...लातूर जिल्ह्यातील आनंदवाडी (ता. चाकूर) हे गाव ऊस...
खारपाणपट्ट्यात कृषी विद्यापीठाने दिला...खारपाणपट्ट्यात विविध हंगामात पिके घेण्यावर...
शेतीमाल दरवाढीचे लाभार्थी सधन शेतकरीचमिलिंद मुरुगकर यांनी अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या...
व्यवस्था परिवर्तन कधी?सतराव्या लोकसभेची निवडणूक सध्या सुरू आहे. एक...
राज्यातील दहा मतदारसंघांत आज मतदानपुणे ः लोकसभा निवडणुकीच्या दुसऱ्या टप्प्यात...
मराठवाड्यात सव्वाचार लाख जनावरे चारा...औरंगाबाद : गत आठवड्याच्या तुलनेत औरंगाबाद, बीड व...
नुकसानीचे पंचनामे होणार केव्हा?जळगाव  ः खानदेशात सलग तिसऱ्या दिवशी म्हणजेच...
जीपीएसद्वारे टँकर्सचे नियंत्रण करा ः...मुंबई : राज्यातील धरण व तलावांमध्ये उपलब्ध...
राज्यात कोरड्या हवामानाचा अंदाजपुणे : पूर्वमोसमी पावसाच्या सर्वच भागात हजेरी...
चीनची दारे भारतीय केळीसाठी बंदच जळगाव ः अतिथंडी व फी जारियम विल्ट या रोगामुळे...
वादळी पावसाने दाणादाणपुणे  : सोसाट्याचा वारा, मेघगर्जना, विजा,...
उत्पादन वाढले; पण उठाव ठप्पशेतकऱ्यांच्या दृष्टीने चालू ऊस हंगाम फारसा ठीक...
शुभवार्तांकनावर शिक्कामोर्तबअर्धा देश दुष्काळाने आपल्या कवेत घेतला आहे....
'कोरडवाहू'साठी एक तरी शाश्‍वत पीक...माझ्याकडे उत्तम बागायतीची सुविधा असून, गेल्या २०-...