agriculture news in Marathi, dr. nimbalkar says, research institution not recommended to BT, Maharashtra | Agrowon

बीटीची संशोधक संस्थांकडून शिफारस नाही : डॉ. शरद निंबाळकर
टीम अॅग्रोवन
शनिवार, 11 ऑगस्ट 2018

यवतमाळ ः बीटी तंत्रज्ञान आणताना उत्पादकता वाढेल, असे स्वप्न रंगविण्यात आले. कंपनीकडून लाभ पोचलेल्या शेतकऱ्यांच्या माध्यमातून बीटी तंत्रज्ञानाचा प्रसार केला गेला. त्याकरिता मोठ्या शेतकऱ्यांच्या शेतात आधी लागवड करुन त्याच्या शेतातील मोठ्या आकाराची बोंड दाखविण्यात आली. या तंत्रज्ञानाची राज्यातील कृषी संशोधक संस्थांनी कधीच शिफारस केली नाही; त्यामुळेच बोंड अळीसारखे आजचे गंभीर प्रश्‍न निर्माण झाले, असा आरोप डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू डॉ. शरद निंबाळकर यांनी केला. 

यवतमाळ ः बीटी तंत्रज्ञान आणताना उत्पादकता वाढेल, असे स्वप्न रंगविण्यात आले. कंपनीकडून लाभ पोचलेल्या शेतकऱ्यांच्या माध्यमातून बीटी तंत्रज्ञानाचा प्रसार केला गेला. त्याकरिता मोठ्या शेतकऱ्यांच्या शेतात आधी लागवड करुन त्याच्या शेतातील मोठ्या आकाराची बोंड दाखविण्यात आली. या तंत्रज्ञानाची राज्यातील कृषी संशोधक संस्थांनी कधीच शिफारस केली नाही; त्यामुळेच बोंड अळीसारखे आजचे गंभीर प्रश्‍न निर्माण झाले, असा आरोप डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू डॉ. शरद निंबाळकर यांनी केला. 

बीटी बियाणे, गुलाबी बोंड अळी, फवारणी दरम्यान झालेल्या विषबाधा यावर विचारमंथनासाठी आयोजित ‘कपाशीचा चक्रव्यूह’ या विषयावरील कार्यशाळेत ते बोलत होते. केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था, शेतकरी न्यायहक्‍क आंदोलन समिती यांच्या संयुक्‍त सहकार्याने शुक्रवारी (ता.१० ) येथील कोल्हे सभागृहात ही कार्यशाळा आयोजीत करण्यात आली होती.

माजी खासदार व कॉंग्रेस उपाध्यक्ष नाना पटोले, प्रगतीशील शेतकरी वामनराव कासावार, केंद्रीय कापूस संशोधन संस्थेचे संचालक डॉ. विजय वाघमारे, पॅन इंडियाचे संचालक डॉ. डी. नरसिम्हा रेड्डी, शेतकरी नेते गजानन अमदाबादकर, कृषी अभ्यासक प्रा. मिलिंद राऊत, डॉ. व्ही.एस. नगरारे, जिल्हा बॅंकेचे माजी अध्यक्ष मनीष पाटील, केंद्रीय कापूस संशोधन संस्थेचे माजी संचालक डॉ. कॅरो, डॉ. शरद पवार, ज्येष्ठ पत्रकार प्रकाश पोहरे, शेतकरी न्याय हक्‍क आंदोलन समितीचे देवानंद पवार, अमृतराव देशमुख, सकाळ विदर्भ आवृत्तीचे संपादक शैलेश पांडे यांची या वेळी उपस्थिती होती. 

डॉ. विजय वाघमारे म्हणाले, की बीटी तंत्रज्ञान आल्यामुळे फवारणीची गरज नाही, असा गोड गैरसमज कंपन्यांच्या माध्यमातून पसरविण्यात आला; परंतु बीटी तंत्रज्ञानाचे उत्पादकता वाढीत कोणतेच योगदान नाही. त्यासोबतच अशाप्रकारचे तंत्रज्ञान हे केवळ ठरावीक किडीच्या नियंत्रणासाठी उपयोगी ठरते. त्यामुळे उर्वरित किडीच्या नियंत्रणासाठी कीडनाशकाची फवारणी करावीच लागते; परंतु कंपन्यांच्या फसव्या आश्‍वासनाला फसलेल्या शेतकऱ्यांमुळे बोंड अळीकडे दुर्लक्ष झाले आणि या किडीचा उद्रेक वाढला.

गुजरातमध्ये ३० ते ४० टक्‍के बोंड अळीचा प्रादुर्भाव होता. सिआयसीआरच्या शिफारसीनंतर हा प्रादुर्भाव आता ८ ते १० टक्‍क्‍यांवर आला आहे. नॉर्थ इंडियामध्ये नोव्हेंबर, डिसेंबरमध्ये कापूस काढून गहू, मक्यासारखे दुबार पीक घेतात तर राजस्थानमध्ये आजही देशी किंवा सरळ वाणांची लागवड होते. त्यामुळे या दोन्ही प्रदेशात बोंडअळीचा प्रादुर्भाव झालाच नाही. महाराष्ट्रात देखील कापसाची काढणी नोव्हेंबर, डिसेंबरमध्ये करीत दुबार पीक घेणे गरजेचे आहे. त्यानंतरच अशा प्रकारचा प्रादुर्भाव रोखणे शक्‍य होणार आहे. डॉ. कॅरो यांनीही या वेळी मार्गदर्शन केले.

कीडनाशकाची खरेदी ३ ते ४ हजार रुपयांत होते. त्याऐवजी मजुरांमार्फत तणनियंत्रण आणि निरीक्षणाची कामे केल्यास संबंधितांना रोजगार मिळून कीड नियंत्रणाचे काम कमी खर्चात होईल. त्याकरिता पूर्वीप्रमाणे सरळ वाणांवर भर दिला पाहिजे, असेही डॉ. शरद निंबाळकर यांनी सांगितले. त्यासोबतच कापसाचे मूल्यवर्धन झाल्याशिवाय शेतकरी कापसाच्या चक्रव्यूहातून बाहेर पडणे शक्‍य नाही, असेही ते म्हणाले

इतर ताज्या घडामोडी
फुलोरा अवस्थेतील द्राक्ष बागेचे...द्राक्ष लागवड विभागात पाऊस झाल्याने बागेच्या...
साताऱ्यात शेवगा प्रतिक्विंटल ५००० ते...सातारा ः येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मंगळवारी...
`दुष्काळाबाबत उपाययोजनांसाठी स्वतंत्र...पुणे  ः दुष्काळ आणि योजनांच्या माध्यमातून...
वऱ्हाडात काही ठिकाणी अवकाळी पाऊसअकोला : वऱ्हाडात मंगळवारी (ता.२०) सकाळ पर्यंतच्या...
साताऱ्यातील प्रमुख धरणांत ७१ टक्क्यांवर...सातारा  ः जिल्ह्यातील सर्वत्र प्रमुख...
अमरावती जिल्ह्यात रब्बीचे ५० टक्‍के...अमरावती : जिल्ह्यात सरासरीच्या तुलनेत कमी पाऊस...
मालावी देशातील हापूस पुण्यात दाखलपुणे ः दक्षिण अफ्रिका खंडातील मालावी देशातील...
सोलापुरात सलग दुसऱ्या दिवशी पाऊससोलापूर : सोलापूर जिल्ह्यात ठिकठिकाणी सोमवारी...
नव्या सहकारी संस्थांना भागभांडवल :...नाशिक : सहकार खात्याने नावीन्यपूर्ण सहकारी संस्था...
पुणे जिल्ह्यातील चार तालुक्यांत काही...पुणे ः पुणे जिल्ह्यात दोन दिवसांपासून ढगाळ हवामान...
हिरज येथे रेशीम कोषाची बाजारपेठसोलापूर : राज्यातील रेशीम कोष उत्पादक शेतकरी व...
संगमनेरच्या पश्‍चिम भागाला पाऊस,...संगमनेर, जि. नगर ः तालुक्‍याच्या पश्‍चिम भागात...
कोल्हापुरात ऐन हंगामातच गुऱ्हाळघरे शांतकोल्हापूर  : यंदा गूळ दरात काहीशी वाढ...
दुष्काळ, आरक्षणाच्या मुद्द्यांवर विधान...मुंबई : दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना तातडीने मदत...
परिषदेत पहिल्याच दिवशी राज्य सरकारची...मुंबई : विधान परिषदेचे पहिले विरोधी पक्षनेते...
जुन्नर तालुक्यात द्राक्ष बागांवर...नारायणगाव, जि. पुणे : जुन्नर तालुक्‍यातील द्राक्ष...
कर्जमुक्तीसह विविध मागण्यांसाठी...परभणी  : मानवत तालुक्यासह जिल्ह्यातील...
नाशिक जिल्ह्यात ३५०० द्राक्षप्लॉटची...नाशिक  : युरोपियन राष्ट्रांसह रशिया आणि अन्य...
शेतकऱ्यांनो, आत्महत्या करू नका ः आदित्य...बुलडाणा   ः तुम्ही संकटात असताना...
काकडी, दोडका, कारल्याच्या दरात सुधारणापुणे : गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...