agriculture news in marathi, drip irrigation subsidy list to be published on website | Agrowon

सूक्ष्मसिंचन लाभार्थ्यांची १० वर्षांची यादी वेबसाइटवर
मारुती कंदले
शनिवार, 13 जानेवारी 2018

योजनेत पारदर्शकता आणण्यासाठी सचिवांचा आदेश

योजनेत पारदर्शकता आणण्यासाठी सचिवांचा आदेश
मुंबई : सूक्ष्मसिंचन अनुदान योजनेअंतर्गत गेल्या दहा वर्षांतील लाभधारक शेतकऱ्यांची यादी कृषी खात्याच्या वेबसाइटवर टाकण्यात येणार आहे. कृषी खात्याचे प्रधान सचिव विजयकुमार हे स्वतः त्यासाठी आग्रही असून, तसे आदेशही त्यांनी कृषी आयुक्तालयाला दिले आहेत. योजनेच्या अनुदानवाटपातील गैरव्यवहार आणि बोगसपणा टाळून योजना अधिक पारदर्शीपणे राबवता येईल, असा विचार त्यामागे आहे. राज्यात सध्या ठिबक घोटाळ्याचे प्रकरण गाजत आहे. यामुळे कृषी विभागातील काही अधिकारी आणि वितरकांचे धाबे दणाणले आहे.१० वर्षांतील लाभार्थ्यांच्या याद्या वेबसाइटवर पडल्यानंतर अनेक गोष्टी स्पष्ट होणार असून, शेतकऱ्यांना आपले नाव तपासता येणार आहे.

सततच्या दुष्काळी स्थितीवर मात करून पाण्याचा अतिरिक्त वापर टाळण्यासाठी शेतकऱ्यांनी सूक्ष्म सिंचनाचा वापर करावा यासाठी सरकार आग्रही आहे. पर ड्रॉप मोअर क्रॉप या उद्देशाने राज्यात ठिबक सिंचन योजना प्रभावीपणे राबविण्याचा कृषी खात्याचा प्रयत्न आहे. योजनेत सहभाग घेण्यासाठी शेतकऱ्यांना ऑनलाईन अर्ज करावे लागतात. प्रथम येईल त्याला प्रथम या तत्वावर सूक्ष्म सिंचन अनुदान दिले जाते. अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना अडीच हेक्टरपर्यंत आणि मोठ्या शेतकऱ्यांना पाच हेक्टरपर्यंत अनुदान दिले जाते. एकदा अनुदान घेतल्यानंतर संबंधित क्षेत्रासाठी दहा वर्षांत पुन्हा अनुदान दिले जात नाही. दरवर्षी राज्यातील सरासरी अडीच लाख शेतकरी सूक्ष्म सिंचन अनुदानासाठी अर्ज करीत असतात. मात्र, योजनेचे व्यवस्थापन नीट होत नसल्यामुळे लाखो शेतकरी अनुदानापासून वंचित राहतात. साधारणपणे वर्षाला सुमारे दीड लाख शेतकऱ्यांना योजनेतून अनुदान दिले जाते. योजनेतून वर्षाला सरासरी चारशे कोटी रुपयांचे अनुदान वितरित होते. 

ठिबकच्या अल्प आणि बेभरवशी अनुदानाचा मुद्दाही सातत्याने निदर्शनाला येतो. त्यासोबतच योजनेअंतर्गत अनुदानवाटपात वारंवार सावळा गोंधळ आढळून येतो. काही महिन्यांपूर्वी योजनेअंतर्गत माळशिरस तालुक्यात मोठा घोटाळा उघड झाला होता. अनुदान वितरणातील गैरव्यवहाराचे हे चित्र सार्वत्रिक आहे. कृषी अधिकारी, ठिबक संच विक्रेते यांच्यातील संगनमतामुळे योजनेचा लाभ योग्य शेतकऱ्यांपर्यंत पोचत नाहीत. त्याच त्या शेतकऱ्यांना अनेकदा अनुदानाचे वितरण होते. त्यासाठी योजनेच्या अंमलबजावणीतील त्रुटी दूर करून व्यवस्थापन अधिक प्रभावीपणे करण्यावर भर दिला जात आहे. अनुदानवाटपातील गैरवापर थांबवण्यासाठी ही योजना शेतकऱ्यांच्या आधार क्रमांकाशी यापूर्वीच जोडण्यात आली आहे. आता योजनेतून गेल्या दहा वर्षांत अनुदान मिळालेल्या शेतकऱ्यांची यादी कृषी खात्याच्या वेबसाइटवर टाकण्यात येणार आहे. 

त्यामुळे लाभार्थी शेतकऱ्यांची माहिती अद्ययावत ठेवतानाच कोणत्या शेतकऱ्याला, कधी आणि किती वेळा ठिबकचे अनुदान मिळाले याची संपूर्ण माहिती विभागाकडे राहणार आहे. कृषी खात्याचे प्रधान सचिव विजयकुमार यांनी तसे आदेश आयुक्तालयाला दिले असून सध्या लाभार्थी शेतकऱ्यांची जुनी माहिती संकलित करण्याचे काम सुरू आहे. २०१२-१३ पासून योजनेचे कामकाज ऑनलाइन झाले आहे. त्याआधी योजना मॅन्युअली चालत होती. त्यामुळे १२-१३ सालापूर्वीची सर्व माहिती एकत्रित केली जात आहे. गेल्या दहा वर्षांत सुमारे पंधरा लाख शेतकऱ्यांना ठिबकचे अनुदान वितरित करण्यात आले आहे. त्यावर या काळात सरकारी तिजोरीतून सुमारे चार हजार कोटी रुपये खर्च झाले आहेत. 

योजनेची उद्दिष्टे

  •  आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून सूक्ष्म सिंचनाखालील क्षेत्रात वाढ करणे.
  •  पाणीवापराच्या कार्यक्षमतेत वाढ करणे.
  •  कृषी उत्पादन आणि पर्यायाने शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात वाढ करणे.

योजनेत अंतर्भूत घटक

  • ठिबक सिंचन : इनलाइन, ऑनलाइन, सबसरफेस, मायक्रोजेट, फॅनजेट्‌स.
  • तुषार सिंचन: मायक्रो स्प्रिंकलर, मिनी स्प्रिंकलर, पोर्टेबल स्प्रिंकलर व रेनगन.

अनुदान मर्यादा

  •  अवर्षणप्रवण क्षेत्रातील अल्प व अत्यल्प भूधारक शेतकरी- ६० टक्के
  •  अवर्षणप्रवण क्षेत्रातील सर्वसाधारण भूधारक शेतकरी- ४५ टक्के
  •  अवर्षणप्रवण क्षेत्राबाहेरील अल्प व अत्यल्प भूधारक शेतकरी- ४५ टक्के
  •  अवर्षणप्रवण क्षेत्राबाहेरील सर्वसाधारण भूधारक शेतकरी- ३५ टक्के

इतर अॅग्रो विशेष
कोल्हापुरी गुळाचा गोडवा यंदा वाढणारकोल्हापूर : यंदाच्या पावसाळ्यात गुजरात,...
कमी दरांवरून जिनर्सचा ‘सीसीआय’च्या...जळगाव ः भारतीय कापूस महामंडळाच्या (सीसीआय) कापूस...
होय, आम्ही बदलू शेतीचे चित्र... ‘शाळेत सुरू असलेल्या कृषी शिक्षण अभ्यासक्रमातून...
‘पंदेकृवि’च्या सुवर्णमहोत्सवी वर्षाचा...अकोला :  डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ...
शेतीपासून जितके दूर जाल तितके दुःख...पुणे : शेतीशी जोडलेली माणसं ही निसर्ग आणि मानवी...
नाबार्डच्या व्याजदरातच जिल्हा बँकांना...मुंबई : राज्य बँकेला नाबार्डकडून मिळणाऱ्या...
कोकण, पश्‍चिम महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...पुणे : कोकण अाणि पश्‍चिम महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...
अकोला, बुलडाणा जिल्ह्यांत कोरडवाहू...अकोला : अकोला आणि बुलडाणा जिल्ह्यात कोरडवाहू...
अठरा गावांनी केली कचऱ्यापासून गांडूळखत...गावे आणि वाडीवस्त्याही स्वच्छतेत अग्रभागी...
‘सीसीआय’च्या खरेदीला दिवाळीत मुहूर्तमुंबई : देशातील महत्त्वाच्या कापूस उत्पादक...
सिंचन योजनांचे अर्थसाह्य महामंडळाच्या...मुंबई : पंतप्रधान कृषी सिंचन योजनेतील...
मुरघास : चाराटंचाईवर उत्तम पर्यायउन्हाळ्यामध्ये किंवा चारा तुटीच्या काळात...
बाजारात टंचाईमुळे ‘पांढऱ्या सोन्या'च्या...जळगाव ः देशात कापसाची सर्वाधिक सुमारे ४० लाख हेक्...
दिवसा वीजपुरवठ्याचे स्वप्न प्रत्यक्षात...मुंबई : मुख्यमंत्री सौर कृषी पंप...
विजयादशमीनिमित्त फुलांना मागणी वाढलीपुणे ः गुरुवारी (ता. १८) साजऱ्या हाेणाऱ्या...
कोकण, पश्‍चिम महाराष्ट्रात पावसाची...पुणे: राज्याच्या कमाल तापमानात चढ-उतार सुरू...
मराठवाड्यात यंदा शेतकऱ्यांचे...औरंगाबाद : कमी पाऊस आणि मोठा खंड यामुळे...
ऊर्जा विभागाच्या योजनांचा शेतकऱ्यांना...मुंबई  : ऊर्जा विभागाने लोकहिताच्या व...
राज्यात २७ लाख हेक्टरवर होणार ज्वारी...पुणे : केंद्र सरकारच्या नव्या धोरणाप्रमाणे...
सणासुदीत अर्थकारण उंचावणारे पेरीडकरांचे...गणपती उत्सवापासून ते अगदी दसरा, दिवाळीस तुळशीच्या...