agriculture news in marathi, drought situation Regardless due to change norms | Agrowon

पैसेवारी कमी येऊनही उपयोग नाही
टीम अॅग्रोवन
बुधवार, 20 डिसेंबर 2017

परभणी : यंदाच्या खरीप हंगामात परभणी, नांदेड जिल्ह्यांतील २०१७ गावांची अंतिम पैसेवारी ५० पैशांपेक्षा कमी आली आहे. परंतु शासनाने यावर्षीपासून दुष्काळ जाहीर करण्यासाठी सुधारित निकष आणि कार्यपद्धती अमलात आणल्यामुळे पैसेवारी ही बाब गौण ठरली आहे.

सुधारित निकषदेखील सदोष असल्यामुळे त्यामध्ये बदल करण्याची गरज आहे. आजवरच्या प्रचलित पद्धतीनुसार दुष्काळ जाहीर करण्यासाठी उत्पादनातील घटीशी संबंधित असलेली पैसेवारी हा निकष होता.

परभणी : यंदाच्या खरीप हंगामात परभणी, नांदेड जिल्ह्यांतील २०१७ गावांची अंतिम पैसेवारी ५० पैशांपेक्षा कमी आली आहे. परंतु शासनाने यावर्षीपासून दुष्काळ जाहीर करण्यासाठी सुधारित निकष आणि कार्यपद्धती अमलात आणल्यामुळे पैसेवारी ही बाब गौण ठरली आहे.

सुधारित निकषदेखील सदोष असल्यामुळे त्यामध्ये बदल करण्याची गरज आहे. आजवरच्या प्रचलित पद्धतीनुसार दुष्काळ जाहीर करण्यासाठी उत्पादनातील घटीशी संबंधित असलेली पैसेवारी हा निकष होता.

यंदाच्या खरीप हंगामात परभणी, नांदेड, हिंगोली जिल्ह्यातील जुलै-आॅगस्ट महिन्यात ३८ ते ५५ दिवसांचा पावसाचा प्रदीर्घ खंड आला होता. वार्षिक सरासरीच्या ५० टक्के पेक्षा अधिक पाऊस झाला आहे. परंतु वाढीच्या, परिपक्वतेच्या काळात पुरेसा पाऊस न झाल्यामुळे मूग, उडिद, सोयाबीन, कापूस आदी खरीप पिकांच्या उत्पादनात मोठी घट आली आहे.

पीक कापणीच्या प्रयोगावरून गतवर्षीच्या तुलनेत यंदा खरीप पिकांच्या उत्पादनात घट आल्याचे स्पष्ट झाले आहे. उत्पादनातील घटीमुळे परभणी जिल्ह्यातील सर्व ८४९ आणि नांदेड जिल्ह्यातील १ हजार १६८ गावांची खरिपाची अंतिम पैसेवारी ५० पैशांपेक्षा कमी आली आहे.

अंतिम पैसेवारी ५० पेक्षा कमी आल्यामुळे शासन दुष्काळग्रस्तांसाठी असलेल्या शेतसारा माफी, कृषी पंपाच्या वीजबिलात सूट, विद्यार्थ्यांचे परीक्षा शुल्क माफी आदी सवलती जाहीर करील अशी शेतकऱ्यांना अपेक्षा होती. परंतु यंदापासून दुष्काळ जाहीर करण्यासाठी सुधारित निकष व कार्यपद्धती लागू केली आहे.

यामध्ये पर्जन्यमानाशी निगडित निर्देशांक, वनस्पती निर्देशांक, लागवड क्षेत्र, मृदा आर्द्रता, जलविषयक निर्देशांक, भूजल पातळी निर्देशांक आदी निकषांचा समावेश करण्यात आला आहे. त्यामुळे प्रचलित पैसेवारी या निकषाला फारसे महत्त्व राहिले नाही. त्यामुळे आजवर पैसेवारी ५० पेक्षा कमी आल्यानंतर जाहीर केल्या जाणाऱ्या दुष्काळग्रस्ताच्या सवलती जाहीर होण्याची शक्यता नाही. कमी पावसामुळे भूजल पातळी देखील घटली आहे.

खरीप पिकांच्या उत्पादनातील घटीमुळे शेतकरी अडचणीत सापडले आहेत. या परिस्थिती शासनाकडून सवलती जाहीर करणे अपेक्षित असते. दुष्काळ जाहीर करण्याचे सुधारित निकष शास्त्रीय असल्याचे सांगितले जात असले तरी ते सदोष आहेत. त्यामध्ये बदल करण्याची गरज आहे.
-राजन क्षीरसागर, जिल्हा सरचिटणीस, भाकप, परभणी

 

प्रत्यक्षात दुष्काळी परिस्थिती आहे. परंतु जाणीवपूर्वक एवढे किचकट निकष लावल्यामुळे शेतकऱ्यांवर अन्याय झाला आहे. या सरकारला नैसर्गिक आपत्तीमध्ये सापडलेल्या शेतकऱ्यांना कोणतीही मदत करायची नाही हे यावरून स्पष्ट होत आहे.
-शंकर अण्णा धोंडगे, माजी आमदार तथा
प्रदेशाध्यक्ष, राष्ट्रवादी किसान सभा

 

इतर बातम्या
ऊस गाळपात इंदापूर कारखान्याची आघाडी पुणे  : जिल्ह्यात सर्व १७ साखर कारखान्यांनी...
निवडणुकीमुळे चाराटंचाईकडे दुर्लक्ष;...पुणे  : निवडणुकीची रणधुमाळी सुरू असताना...
नाशिक जिल्ह्यात चारा छावण्यांसाठी...नाशिक  : जिल्ह्यातील टंचाईच्या झळा तीव्र होत...
सभा मोदींची; प्रशासनाने घेतली...नाशिक : लोकसभा उमेदवारांच्या प्रचारार्थ २२ एप्रिल...
कापूस उत्पादकतेत भारताची पीछेहाटजळगाव ः जगात कापूस लागवडीत पहिल्या क्रमांकावर...
नगर : पशुधन वाचविण्यासाठी इतर...नगर : जिल्ह्यात २८ लाख लहान-मोठे जनावरे आहेत....
अडीच कोटींचे अनुदान ‘हरवले’पुणे : राज्यातील शेतकऱ्यांना वाटण्यासाठी केंद्र...
उन्हाचा चटका काहीसा कमी पुणे ः गेल्या दोन दिवसांपासून उन्हाच्या चटक्यात...
सौर कृषिपंप योजना खोळंबलीजळगाव : सौर कृषिपंपासाठी खानदेशातून ८ हजार ९५०...
मराठवाड्यात पाणीपुरवठ्यासाठी २३५९ टँकरऔरंगाबाद : मराठवाड्यात दुष्काळामुळे होणारी...
नत्र ऱ्हास रोखण्यासोबत वाढवता येईल...शेतकरी आपल्या मक्याच्या उत्पादनांचा अंदाज...
नांदेड, परभणी, हिंगोली, लातूरमध्ये आज...नांदेड : लोकसभेच्या नांदेड, परभणी, हिंगोली...
खानदेशात पाणंद रस्त्यांची कामे ठप्पजळगाव : खानदेशात जानेवारीत मंजुरी मिळालेल्या,...
‘महाबीज’तर्फे बीजोत्पादनासाठी आगाऊ...जळगाव : आगामी खरिपासाठी सोयाबीन, उडीद, मूग, ताग,...
म्हैसाळची विस्तारित योजना पूर्ण करणार...जत, जि. सांगली : ‘‘जत तालुक्याच्या पूर्व भागाला...
अवकाळी पावसाने नाशिक जिल्ह्यावर संकटनाशिक : जिल्ह्यात सलग तिसऱ्या दिवशी वादळी...
पुणे विभागात रब्बी कांद्याचे ३६ लाख टन...पुणे   ः रब्बी हंगामात शेतकऱ्यांनी...
पेमेंट न मिळाल्याने वसाकाच्या ऊस...नाशिक : देवळा तालुक्यातील वसंतदादा सहकारी साखर...
गारपीट, वादळी पावसाने पुणे जिल्ह्याला...पुणे  : जिल्ह्याच्या उत्तर भागात असलेल्या...
अवकाळी पावसाने वऱ्हाडात दाणादाणअकोला   ः वऱ्हाडातील अनेक भागात...