बनावट कीटकनाशकांचा गोरखधंदा

कमी दर्जाचा व कमी किमतीचे कीटकनाशक पॅकिंग करून राष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांच्या लेबलखाली विक्री केली जात आहे. असे काम करणारी साखळीच तयार झाली आहे. अनेकांबाबत माहिती असूनही शासकीय यंत्रणांकडून कारवाई टाळली जाते, असेही बोलले जाते.
बनावट कीटकनाशकांचा गोरखधंदा
बनावट कीटकनाशकांचा गोरखधंदा

अकोला : कीटकनाशकाच्या फवारणीमुळे विदर्भात आतापर्यंत 23 जणांचा मृत्यू झाला असून यात अकोला जिल्ह्यातील एका शेतमजुराचाही समावेश आहे. या घटनांमुळे कीटकनाशकांचा विषय ऐरणीवर आला असून शासकीय यंत्रणा खडबडून जागी झाली आहे.

पश्‍चिम विदर्भात अकोला ही कीडनाशकांची प्रमुख बाजारपेठ असून या ठिकाणी बनावट कीटकनाशक निर्मिती तसेच परवाना नसतानाही औषधांची विक्री करण्याच्या घटना वारंवार होत आहेत. हे प्रकार थांबविण्यात शासनाची यंत्रणा अत्यंत तोकडी ठरत आलेली आहे. खरिपात प्रामुख्याने तणनाशकासह हिरवी अळी, उंट अळी, गुलाबी बोंड अळी आदी किडींना प्रतिबंध घालण्यासाठी प्रत्येक शेतकरी दोन ते चार फवारण्या करीत असतो.

कापूस उत्पादकांच्या फवारण्यांची संख्या तर सहा ते सात राहते. हजारो हेक्‍टरवरील फवारण्यांमुळे कीटकनाशकांची ही बाजारपेठ कोट्यवधींवर पोचली आहे. यावर्षी कमी पावसामुळे या बाजाराला फटका बसला तरी उलाढाल मात्र झाली आहे. असंख्य शेतकरी आजही कृषी विक्रेता सांगेल व देईल ती औषधी फवारणी करीत असतात. यामुळे गेल्या काही वर्षांत कीटकनाशकांमध्ये फसवणुकीचे प्रकार वाढले आहेत.

ब्रॅंडेड कंपन्यांच्या लेबलखाली विक्री काहींनी मागणी असलेल्या कीडनाशकांची "सेम-टू-सेम" पॅकिंग करून विक्री करीत असल्याचा गोरखधंदा सुरू आहे. यावर्षात अकोल्यात असे दोन ते तीन प्रकार चर्चेत आले. तर काही ठिकाणी झालेल्या कारवायांमध्ये विक्रेत्यांकडे परवानगी नसतानाही विशिष्ट कीटकनाशकांचा साठा केल्याचा प्रकार उघडकीस आला.

कमी दर्जाचा व कमी किमतीचे कीटकनाशक पॅकिंग करून राष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांच्या लेबलखाली विक्री केली जात आहे. असे काम करणारी साखळीच तयार झाली आहे. अनेकांबाबत माहिती असूनही शासकीय यंत्रणांकडून कारवाई टाळली जाते, असेही बोलले जाते.

यंत्रणा सुस्तच कीटकनाशकांच्या फवारणीतून झालेल्या विषबाधेमुळे शेतकरी, शेतमजुरांचा मृत्यू ओढवत असताना शासकीय यंत्रणा अद्यापही जाग्या झालेल्या नाहीत. या घटनांमुळे बदनामी होत असल्याने आता जनजागृतीचे पत्रक प्रसिद्धीला पाठवून, सोशल मीडियावर वितरीत केले जात आहे. प्रत्यक्षात फारशी कारवाई होत नसल्याची वस्तुस्थिती आहे.

Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.

ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.

Related Stories

No stories found.
Agrowon
agrowon.esakal.com