agriculture news in Marathi, Farmer Dharma Patil exploited on government level, Maharashtra | Agrowon

शासनाच्या बेदरकारीने धर्मा पाटील यांची कोंडी
टीम अॅग्रोवन
शुक्रवार, 26 जानेवारी 2018

आमचे वडील न्याय मिळावा म्हणून सतत धुळे, मुंबई येथे संबंधित अधिकारी, विभागांमध्ये चकरा मारत होते. पण कुणी जुमानत नसल्याने ते निराश झाले होते. आम्हाला न्याय मिळायला हवा. 
- नरेंद्र पाटील, धर्मा पाटील यांचे ज्येष्ठ पुत्र

धुळे : सर्व शेतजमीन शासनाच्या औष्णिक प्रकल्पात गेली... त्यातच मुलांना नोकरी, कामासाठी गावातून स्थलांतर करावे लागले... अशातच प्रकल्पात गेलेल्या जमिनींचा हवा तेवढा मोबदला धुळे जिल्हा प्रशासनातील प्रमुख कार्यालये व पुढे मंत्रालयात वारंवार खेटे घालूनही मिळत नसल्याने हतबल, निराश झालेल्या विखरण (देवाचे) (ता. शिंदखेडा, जि. धुळे) येथील ८० वर्षीय धर्मा मंगा पाटील यांना विष घेऊन जीवन संपविण्यापर्यंतचे टोकाचे पाऊल उचलावे लागले.

धर्मा मंगा पाटील यांनी दलालांची मदत घेऊन आपला मोबदला मिळवावा..., त्यातून आपलेही खिसे गरम होतील... या बेदरकार, खाबुगिरीच्या वृत्तीमुळे पाटील कुटुंब संकटात सापडले आहे. याच वेळी शिंदखेडा व संबंधित भागात प्रकल्पग्रस्तांना निम्मे हिस्सा घेऊन जमिनीचा मोबदला मिळवून देणारे रॅकेटही सक्रिय असल्याचा मुद्दा ऐरणीवर आला आहे.

प्रशासन व शासन यांच्या मस्तवालपणामुळे धर्मा पाटील यांना विष घ्यावे लागले, असा आरोप विखरणमधील ग्रामस्थ, शेतकरी करीत आहेत. धर्मा पाटील हे विष घेतल्याने मुंबईत एका हॉस्पिटलमध्ये दाखल असून, त्यांची प्रकृती अजूनही चिंताजनक आहे.

विखरण हे तसे चार हजार लोकसंख्येचे गाव असून, शिंदखेडा रस्त्यावर आहे. दोंडाईचा (ता. शिंदखेडा) विखरणपासून नजीक असून तेथेच या गावाचे महसुली व बाजाराचे व्यवहार होतात. २०१० मध्ये या गावानजीक तत्कालीन आघाडी सरकारने औष्णिक वीजनिर्मिती प्रकल्प आणला. महानिर्मितीच्या अखत्यारित हा प्रकल्प असून त्यासाठी २०१२-१३ पासून जमिनींचे भूमीअधीग्रहण कायद्याचा आधार न घेता सरळ खरेदी सुरू झाली.

हेक्‍टरी १० लाख कोरडवाहूसाठी, निमबागायतीसाठी हेक्‍टरी १५ लाख व बागायतीसाठी २० लाख हेक्‍टरी दर दिले जात होते. भूमीअधीग्रहण कायद्यातील तरतुदीनुसार गावातील जमिनीचे मूल्य एकरी ५२ हजारांपर्यंत येत होते. शेतकऱ्यांना अधिक दर मिळावेत, म्हणून सरळ पद्धतीने किंवा भूमीअधीग्रहण कायदा वगळून खरेदी सुरू केली. 

विखरणमधील ४५० शेतकरी बाधित असून त्यांची यादी, आधार क्रमांक, बॅंक खाते व इतर प्राथमिक माहिती शासनाने सुरवातीलाच घेतली. एकूण एक हजार हेक्‍टर जमीन या प्रकल्पासाठी हवी होती. यातील सुमारे ६०० हेक्‍टर जमीन एकट्या विखरण गावातील शेतकऱ्यांची असणार आहे. प्रकल्पासाठीचे संपादन पूर्ण होत आले असून, आता फक्त १८९ हेक्‍टर जमिनीचे संपादन राहिले आहे. 

धर्मा पाटील यांच्याबाबत अन्याय
या प्रकल्पात धर्मा मंगा पाटील यांची पाच एकर जमिन गेली आहे. ती प्रकल्पाच्या मधोमध असून, तिचे संपादन अनिवार्य होते. धर्मा पाटील हे जमीन देण्यास तयार नव्हते. कारण त्यात त्यांची ६०० आंब्याची झाडे होती. या जमिनीला दीर्घ फळबागायती म्हणून अधीग्रहण कर्त्या महानिर्मितीने मोबदला द्यावा, अशी त्यांची मागील तीन वर्षांपासूणची मागणी होती. पण त्यांच्या जमिनीला बागायती धरून तिचे मूल्यांकन व्हावे, यासंबंधी अधीग्रहणकर्त्यांनी कृषी विभागाला प्रस्ताव दिला नाही. नंतर २०१५-१६ मध्ये थेट त्यांची जमीन भूमीअधीग्रहण कायद्याचा आधार घेऊन ताब्यात घेतली. या जमिनीचा एकूण सुमारे चार लाख ६५ हजार रुपये मोबदला त्यांच्या बॅंक खात्यात जमा केला. 

दखल नाहीच
धर्मा पाटील यांच्यासह इतर पाच फळबागायतदार शेतकरी असून, यातील पद्मसिंग गिरासे यांना त्यांच्या ७२ आर. जमिनीचा मोबदला एक कोटी ७७ लाख रुपये एवढा मिळाला आहे. पद्मसिंग यांची डाळिंब शेती असल्याचे मूल्यांकन होते. तर उर्वरित चार फळ बागायतदारांमध्ये अंबालाल रामसिंग गिरासे, जयपाल रामसिंग गिरासे (दोघे डाळिंब उत्पादक) आणि अशोक भीमसिंग गिरासे व दीपक भीमसिंग गिरासे (दोघे आंबा उत्पादक) हे आहेत. जसा पद्मसिंग गिरासे यांना मोबदला मिळाला, तसा आपल्यालाही मिळावा म्हणून हे चौघे शेतकरी व धर्मा पाटील यांचे प्रयत्न सुरू आहेत. त्यासाठी त्यांनी जिल्हाधिकारी, पालकमंत्री (धुळे), पर्यटनमंत्री यांच्याकडेही मागण्यांचे निवेदन वारंवार दिले. पण त्याची दखल घेतली नाही.

निम्म्या हिस्स्याने रॅकेट सक्रिय
या भागात प्रकल्पग्रस्तांना निम्मी हिस्सा पद्धतीने जमिनीचा मोबदला मिळवून देणारे रॅकेट असून त्यांची मदत जे घेतील त्यांना लवकर मदत मिळेल, वरपर्यंत सेटिंग करण्याचे काम हे रॅकेट करते. कामे पटापट होतात. यांची मदत घेण्यासाठीच धर्मा पाटील यांना जणू काही मंडळी प्रवृत्त करीत होती. पण धर्मा पाटील यांनी त्यांची मदत न घेता आपल्याला न्याय मिळण्यासाठी विखरण ते मुंबई, अशी पायपीट सुरूच ठेवली असेही यानिमित्त चर्चिले जात आहे. 

तीन महिने मुंबईला पायपीट
जिल्ह्यात कुणी दाद घेत नाही म्हणून धर्मा पाटील हे उतारवयात मुंबईचे खेटे मागील तीन महिने घालत आहे. अशातच २३ जानेवारीला प्रकल्पग्रस्तांची बैठक मुख्यमंत्र्यांकडे घेण्याचे ठरले होते. त्यासाठी धर्मा पाटील हे मुंबई पोचले. पण मुख्यमंत्री एका कार्यक्रमासंबंधी परदेशात गेल्याने ही बैठक रद्द झाली. त्याची कोणतीही पूर्वसूचना त्यांना मंत्रालयातून आली नव्हती. त्यात धर्मा पाटील निराश व हतबल झाले आणि त्यांनी विष घेतल्याचा दावा ग्रामस्थ करीत आहेत. 

पूर्ण शेतजमीन गेली
धर्मा पाटील यांची पूर्ण पाच एकर जमीन या प्रकल्पात गेली आहे. त्यांचे ज्येष्ठ चिरंजीव नरेंद्र पाटील हे नोकरीनिमित्त सुरत (गुजरात) येथे दोन वर्षांपूर्वी गेले आहे. तर कनिष्ठ चिरंजीव महेंद्र हे अमळनेरात एका संस्थेत कंत्राटी शिक्षक म्हणून काम करतात. धर्मा पाटील यांना तीन मुलीही आहेत. ते एकटेच पत्नी सखुबाई पाटील (वय ७५) यांच्यासोबत विखरणमध्ये राहतात. विखरणचा सौर प्रकल्प तीन गावांची जमीन संपादीत करून पूर्ण करायचा आहे. त्याचे काम सुरू झालेले नाही. सध्या दोन तीन सुरक्षा रक्षक असतात. याची जमीन प्रतिबंधित क्षेत्र म्हणून मागील वर्षी घोषीत झाली. पण त्याला दोंडाईचा सौर प्रकल्प नाव दिले असून, त्यासाठी सरकारमधील काही राज्यकर्त्यांनी श्रेयवाद सुरू केला. पण शेतकऱ्यांच्या प्रश्‍नांकडे सोईस्कर दुर्लक्ष झाल्याचा आरोप ग्रामस्थ करीत आहेत. 

प्रतिक्रिया
आघाडी सरकारने औष्णिक वीजनिर्मिती प्रकल्प म्हणून विखरणनजीक शेतजमिनीचे संपादन सुरू केले. आता भाजप सरकारने हा प्रकल्प सौर प्रकल्प म्हणून हाती घेतला. ज्या जमिनींचे संपादन केले, त्याच्या सातबाऱ्यावर महानिर्मितीचे नाव लागले. त्यांनी या जमिनीचा महसूलही भरलेला नाही. परिणामी ग्रामपंचायतींना २५ टक्के महसुली निधीही मिळाला नाही. विखरणसह मेथी व वरझडी या ग्रामपंचायतींची फसवणूक शासनाने केली आहे. हा प्रकल्प म्हणजे फक्त स्वप्नच ठरला आहे. 
- विकास पाटील, माहिती अधिकार कार्यकर्ता, विखरण (जि. धुळे)

 

इतर अॅग्रो विशेष
फेरवाटपातून वाढतोय जलसंघर्षमहाराष्ट्र देशी जलसंघर्षांच्या संख्येत व तीव्रतेत...
शेतकरी सक्षमतेचा ‘करार’भारतीय शेतकऱ्यांसमोर आजची सर्वांत मोठी अडचण कोणती...
शेतकरी आत्महत्या थांबविण्यासाठी...दापोली, जि. रत्नागिरी : शेतकऱ्यांच्या...
‘त्या’ कृषी पर्यवेक्षकांना ‘मॅट’चा...अकोला ः अमरावती विभागीय कृषी सहसंचालकाकडून सन...
भुईमुगालाही हमीभाव मिळेनाअकोला ः या हंगामात लागवड झालेल्या भुईमुगाची काढणी...
जैन इरिगेशनला विदर्भातील सूक्ष्म सिंचन...जळगाव : जगातील अग्रगण्य सिंचन कंपनी जैन इरिगेशन...
कडधान्याचा पेरा वाढण्याची शक्यतानवी दिल्ली ः भारतीय हवामान खत्याने यंदा मॉन्सून...
माॅन्सून उद्या अंदमानातपुणे : माॅन्सूनसाठी अंदमानाच्या दक्षिण भागात...
ढगाळ हवामानामुळे पारा घसरला पुणे : मध्य महाराष्ट्राच्या उत्तर भागात व परिसरात...
‘राष्ट्रीय गोकूळ मिशन’मध्ये पश्चिम...मुंबई :  केंद्र पुरस्कृत‘राष्ट्रीय...
राज्यात कांदा १०० ते ९०० रुपये...नाशिकला ३०० ते ९०० रुपये प्रतिक्विंटल नाशिक...
धुळे जिल्ह्यात तृणधान्यासह कापूस...धुळे : जिल्ह्यात सुमारे चार लाख ४० हजार हेक्‍टरवर...
पीक लागवडीची अचूक वेळ साधणे महत्त्वाचेअशोक बारहाते यांची ९ एकर शेती. मात्र खरीपात...
तूर, उडीद लागवडीवर सर्वाधिक भरआमच्या भागात खरिपात सहसा पिके घेत नाहीत, रब्बी हा...
बियाणे, लागवड तंत्रात केला बदलसातारा जिल्ह्यातील उडतरे (ता. वाई) येथील सुनील...
‘पोस्ट ग्रॅज्युएट डिप्लोमा इन अॅग्री...पुणे ः ॲग्रिकल्चर सेक्टरमधील खते, बी - बियाणे,...
उत्पादकांना मिळावा उत्पादनवाढीचा लाभदेशातील काही भागांत विशेषत: कर्नाटक, तमिळनाडू व...
सेसवसुली नव्हे; सर्रास लूटजळगाव कृषी उत्पन्न बाजार समितीद्वारे आवाराबाहेर...
कर्नाटकच्या मुख्यमंत्रिपदी कुमारस्वामी...बंगळूर : जेडीएसचे नेते एच. डी. कुमारस्वामी यांनी...
पाणलोट गैरव्यवहार; चौघांचे निलंबन शक्यपुणे : पाणलोट खात्यातील भ्रष्टाचारप्रकरणी कृषी...