agriculture news in marathi, farmer different experiment for pest control, Maharashtra | Agrowon

कपाशीतील कीड नियंत्रणासाठी शेतकऱ्याचा आगळा प्रयोग
संतोष मुंढे
मंगळवार, 4 सप्टेंबर 2018

अशा प्रयोगामुळे रसशोषण करणाऱ्या किडींचे विशेषतः मावा, पांढरी माशी यांचे नियंत्रण शक्य आहे. या प्रयोगातून कोणती हानी नाही. हा प्रयोग केल्यानंतर सायंकाळच्या वेळी पिकात निंबोळी अर्काची फवारणी घ्यावी.
- डाॅ. पी. आर. झंवर, प्रमुख, कीटकशास्त्र विभाग, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ​

औरंगाबाद ः गुलाबी बोंड अळी असो की रसशोषक किडी असोत, त्यांच्या नियंत्रणासाठी तज्ज्ञांकडून उपाय सुचविले जात आहेत. शिवाय शेतकरीही आपलं डोकं लावून यापैकी काही किडींवर कल्पकतेतून नियंत्रण मिळविण्यासाठी काही करता येऊ शकतं का याचा शोध घेत आहेत. खुलताबाद तालुक्‍यातील घोडेगाव येथील सांडू पाटील जाधव त्यापैकीच एक. रासायनिक शेतीला कायमचा फाटा दिलेल्या पाटलांनी कल्पकतेतून मावा, पांढरी माशी आदी रसशोषक किडींच्या नियंत्रणासाठी एक  आगळा प्रयोग म्हणून बैलाच्या साहाय्याने प्रयोगाची शक्‍कल लढविली.

सांडू पाटील जाधव यांच्याकडे ९ एकर शेती. जवळपास दहा वर्षांपासून त्यांनी पूर्णत: सेंद्रिय शेतीची कास धरली आहे. यंदा नेहमीप्रमाणे आले (अद्रक), कपाशी, आंतरपीक मूग, उडीद, तूर आदी पिकं सांडू पाटलांनी घेतली आहेत. चार एकरावर त्यांची कपाशी आहे. जूनच्या पहिल्या व शेवटच्या आठवड्यात चार बाय चार अंतरावर लागवड केलेल्या कपाशीत मुगाचे आंतरपीक घेतले आहे.

Video..

कोणतीही रासायनिक कीटकनाशके वापरायचीच नाहीत याची खूणगाठ मनी बांधलेल्या सांडू पाटलांना इतर कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांप्रमाणेच रसशोषक किडी, गुलाबी बोंड अळी आदी किडींनी संकटात आणले. यावर उपाय योजताना त्यांनी किडींच्या प्रकारानुसार कामगंध सापळे, चिकट सापळ्यांचा वापर करून किडींवर नियंत्रण मिळविण्याचा प्रयत्न केला. आत्माचे प्रदीप पाठक यांच्यासोबत चर्चा केल्यानंतर पांढरी माशी, मावा यांच्या नियंत्रणासाठी एक शक्कल सुचली.

बैलाच्या पाठीवर झूल टाकून त्या झुलीला वरच्या बाजूने ग्रीस, तेल किंवा चिकट पदार्थ लावले. ते बैल औताला जुंपून कपाशीत आंतरमशागत करण्याचा सल्ला मिळाला. हा प्रयोग प्रत्यक्षात आणला. त्यातून मावा, तुडतुडे व पतंगरूपी किडींवर नियंत्रण मिळत असल्याचे निदर्शनास आले.

असा केला प्रयोग...

  • खताच्या गोण्यांपासून बैलाच्या पाठीवर मापाच्या झुल्या शिवल्या.
  • त्या झुल्यांवर वरच्या बाजूने ग्रीस व तेल लावले.
  • औताच्या दांडीलाही ग्रीस व तेल लावले.
  • औत हाकण्यासाठी असलेले गणेश जाधव यांनी घातलेल्या रेनकोटलाही बाहेरच्या बाजूने ग्रीस व तेल लावले.
  • सर्व तयारीनीशी कपाशीच्या पिकात आंतरमशागत केली असता दोन फेऱ्यातच मावा, पांढरी माशी आदी किडी त्याला चिकटलेल्या आढळल्या.

प्रतिक्रिया
सेंद्रिय शेती करीत असल्याने रासायनिक पदार्थांचा वापर करण्याचे मन होत नाही. बैलाच्या पाठीवरील झुल्यांना ग्रीस, तेल लावून केलेल्या प्रयोगामुळे रसशोषक किडींवर नियंत्रण मिळविण्यासह मन मानत नसलेल्या विषयालाही पर्याय मिळाला.
- सांडू पाटील जाधव, प्रयोगशील शेतकरी, घोडेगाव, ता. खुलताबाद, जि. औरंगाबाद

सांडू पाटील सेंद्रिय शेती करणारे व प्रयोगशील. त्यांनी सुचविलेल्या प्रयोगाला हो भरली आणि कीड नियंत्रणासाठीच्या सहज करता येऊ शकणाऱ्या प्रयोगाचे परिणाम दिसून आले.
- प्रदीप पाठक, आत्मा, खुलताबाद, जि. औरंगाबाद
 

इतर अॅग्रो विशेष
मका भुशाला तीन हजारांचा भावजायखेडा, जि. नाशिक : यंदा तालुक्‍यात अत्यल्प...
ऐन दुष्काळात राज्याला सहकार आयुक्त नाही पुणे  : तीव्र दुष्काळाकडे राज्याची सुरू...
कात्रज मिठाईसाठी वापरणार नायट्रोजन...पुणे  : पुणे जिल्हा दूध उत्पादक संघ अर्थात...
कुलगुरू निवड प्रक्रियेतील विलंब ...मुंबई : राज्यातील कृषी विद्यापीठांच्या...
जपला एकीचा वसा, उमटवला प्रगतीचा ठसा,...रावळगुंडवडी (ता. जत, जि. सांगली) येथील...
`डॉ. स्वामीनाथन आयोगाच्या शिफारशी ...शिर्डी, जि. नगर ः डॉ. स्वामीनाथन आयोगाच्या...
खरिपात झाला केवळ ५२ टक्के कर्जपुरवठापुणे : पीक पतपुरवठा आराखड्याच्या शेतकऱ्यांना कर्ज...
हुडहुडी वाढलीपुणे : उत्तरेकडून येणाऱ्या थंड वाऱ्यांच्या...
दूध पावडर निर्यात योजनेचाही फज्जापुणे : राज्य सरकारवर विश्‍वास ठेवून कमी भावात दूध...
महाराष्ट्रात सर्वाधिक पीक विम्याची नोंदनवी दिल्ली : पंतप्रधान पीकविमा योजनेअंतर्गत दोन...
पंधरा हजार धरण, तलावांतील गाळ काढणार :...मुंबई : राज्यातील छोटी धरणे, तलाव यांमधील...
‘माफसू’ उभारणार पशुविज्ञान संग्रहालयनागपूर ः मुलांना प्राणीशास्त्र कळावे त्यासोबतच...
राज्यात शनिवारपासून महारेशीम अभियाननागपूर   ः रेशीमशेतीला प्रोत्साहन मिळावे, या...
बदलत्या वातावरणामुळे केळी निसवणीवर...जळगाव ः थंड, विषम वातावरणामुळे खानदेशात केळीच्या...
सारंगखेड्याचा ‘चेतक महोत्सव’ आजपासून मुंबई : नंदूरबार जिल्ह्यातील सारंगखेडा येथे...
दूध पिशव्यांसंदर्भात दोन महिन्यांची...मुंबई: दुधाच्या पॉलिथीन पिशव्यांच्याबाबतीत राज्य...
सिंचन प्रकल्पांना नाबार्डकडून सात हजार...मुंबई : प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजनेंतर्गत...
‘सेमीफायनल’मध्ये भाजपला झटकानवी दिल्ली ः लोकसभेची दिशा ठरविणाऱ्या आणि अतिशय...
नगरला हंगामातील नीचांकी ९.२ अंश...पुणे : उत्तरेकडील वाऱ्यांचे प्रवाह सुरळीत...
मराठवाड्यातील सोयगाव तालुक्यात रुजतोय...औरंगाबाद जिल्ह्यातील सोयगाव तालुक्यातील शेतकरी...