agriculture news in marathi, Ground water level decreases in Pune division | Agrowon

पुणे विभागात भूजलपातळी खालावली
टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 29 ऑक्टोबर 2018

पुणे ः पावसाळ्यात पडलेला पावसाच्या खंडाचा परिणाम भूजलपातळीवर झाला आहे. भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणेने नुकत्याच केलेल्या सर्वेक्षणातून येत्या उन्हाळ्यात पुणे विभागातील सातारा, सांगली, सोलापूर, पुणे, कोल्हापूर जिल्ह्यांतील दोन हजार २५८ गावांमध्ये पाणीटंचाई भासणार असल्याची धक्कादायक बाब समोर आली आहे. त्यापैकी २७ तालुक्यांतील ६६४ गावांमध्ये आॅक्टोबरपासून भीषण पाणीटंचाई भासण्याची शक्यता आहे. आत्तापासून सरकारला पाणी टंचाई कमी करण्यासाठी ठोस पाऊले उचलावी लागणार आहे.

पुणे ः पावसाळ्यात पडलेला पावसाच्या खंडाचा परिणाम भूजलपातळीवर झाला आहे. भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणेने नुकत्याच केलेल्या सर्वेक्षणातून येत्या उन्हाळ्यात पुणे विभागातील सातारा, सांगली, सोलापूर, पुणे, कोल्हापूर जिल्ह्यांतील दोन हजार २५८ गावांमध्ये पाणीटंचाई भासणार असल्याची धक्कादायक बाब समोर आली आहे. त्यापैकी २७ तालुक्यांतील ६६४ गावांमध्ये आॅक्टोबरपासून भीषण पाणीटंचाई भासण्याची शक्यता आहे. आत्तापासून सरकारला पाणी टंचाई कमी करण्यासाठी ठोस पाऊले उचलावी लागणार आहे.

पुणे विभागातील जून ते सप्टेंबर महिन्यातील पडलेल्या पावसाचा भूजल सर्वेक्षण विकास यंत्रणेने तुलनात्मक अभ्यास केला. त्यामध्ये विभागातील एकूण ५७ तालुक्यांपैकी दहा तालुक्यांत ०-२० टक्के घट आढळून आली असल्याचे दिसून आले. तर पाच तालुक्यांत २०-३० टक्के, १३ तालुक्यांत ३० ते ५० टक्के घट आढळून आली. तर १४ तालुक्यांत ५० टक्क्यांपेक्षा जास्त घट आढळून आली.

तसेच १५ तालुक्यांत पाऊस झाला नसल्याचे चित्र समोर आले आहे. भूजलपातळीत शून्य ते एक मीटरने घट आढळून आलेल्या गावात पाणीटंचाईची शक्यता कमी असून, ती नियंत्रित ठेवण्यासारखी असते. शासन निर्णयातील निकषानुसार पर्जन्यमानामध्ये वीस टक्क्यांपेक्षा कमी तूट असलेल्या गावांत पाणीटंचाई भासण्याची शक्यता नसते. मात्र, पडलेल्या पावसाचा अभ्यास केल्यास विभागातील बहुतांशी तालुक्यात पावसाने सरासरीही गाठली नसल्याचे आढळून येते.

विहिरींच्या नोंदी ठरल्या महत्त्वाच्या
जून ते सप्टेंबर या कालावधीत झालेल्या पावसामुळे भूजलपातळी किती वाढली यांचे सर्वेक्षण भूजल विकास यंत्रणा करते. यंदाही विभागातील स्थिर भूजलपातळीच्या पाणलोट क्षेत्रनिहाय निश्चित केलेल्या निरीक्षण विहिरीच्या नोंदी घेण्यात आल्या होत्या. त्या निरीक्षण विहिरीतील पाणीपातळीचा मागील पाच वर्षांतील आॅक्टोबर महिन्यातील सरासरी भूजलपातळीशी तुलनात्मक अभ्यास करण्यात आला आहे. त्यानुसार विभागातील एकूण ५७ तालुक्यांपैकी ४४ तालुक्यांतील दोन हजार २५८ गावांत भूजलपातळीमध्ये एक मीटरपेक्षा जास्त घट आढळून आली आहे. तर ७२२ गावांमध्ये तीन मीटरपेक्षा जास्त, ६३३ गावांमध्ये दोन ते तीन मीटर, ९०३ गावांमध्ये एक ते दोन मीटर एवढी घट आढळून आली असल्याचे दिसले.

जिल्हानिहाय भूजलपातळीत तूट असलेली गावांची संख्या
जिल्हा ३ मीटरहून अधिक
मीटरपर्यंत

मीटरपर्यंत
१ मीटरहून अधिक
पुणे १५२ १६३ २६२ ५७७
सोलापूर ३७१ २८१ २९७ ९४९
कोल्हापूर
सांगली १३६ ११४ १६२ ४१२
सातारा ६३ ७५ १७९ ३१७
पुणे ७२२ ६३३ ९०३ २२५८

कोकण आणि विदर्भाच्या पूर्व पट्ट्यात बऱ्यापैकी पाऊस झाला. त्यामुळे भूजलपातळीत वाढ झाली. मध्य महाराष्ट्र, खानदेश, मराठवाडा आणि विदर्भाचा पश्चिम पट्ट्यातील काही जिल्ह्यांत पावसाने पाठ फिरवल्यामुळे भूजलपातळी वाढली नसल्याचे अभ्यासाअंती दिसून आले. येत्या उन्हाळ्यात या भागात चांगलीच पाणीटंचाई जाणवेल. त्यासाठी या भागातील नागरिकांनी पाण्याचा कमी वापर करण्याची गरज आहे.
- शेखर गायकवाड, संचालक, भूजल सर्वेक्षण, विकास यंत्रणा, पुणे

इतर बातम्या
पुलवामातील हल्ल्यात बुलढाणा जिल्ह्याचे...बुलडाणा : पुलवामा येथे झालेल्या अतिरेकी ...
हल्ल्या मागे जे आहेत त्यांना शिक्षा...नवी दिल्ली : जम्मू-काश्‍मीरच्या पुलवामा...
आम्ही विसरणार नाही.. माफही करणार नाही...नवी दिल्ली- जम्मू-काश्‍मीरच्या पुलवामा जिल्ह्यात...
पाकच्या मुस्क्या आवळणार; विशेष राष्ट्र...नवी दिल्ली: पुलवामा हल्ल्याच्या निषेधार्थ...
काश्‍मीरमधील शेतकऱ्याला थकबाकीची रक्कम...पुणे : काश्‍मीरमधील शेतकऱ्याला सफरचंदाचे पैसे...
कृषी पथदर्शक राज्य साकारण्याची संधी :...पुणे : “शेतकऱ्यांपर्यंत आधुनिक शेती तंत्र...
बिबट्याच्या दहशतीखाली चोरट्यांकडून...आंबेठाण, जि. पुणे : शिंदे गाव (ता. खेड) येथे दोन...
‘डिंभे’चे पाणी जोड बोगद्याद्वारे ‘...मुंबई : डिंभे डाव्या तीर कालव्यातील गळती...
डिजिटल परवान्यासाठी लढा देणार : राजू...पुणे : कृषी आयुक्तालयाच्या गुणनियंत्रण विभागाकडून...
विदर्भात आज गारपीट, हलक्या पावसाचा अंदाजपुणे : पोषक हवामानामुळे आज (ता. १४) विदर्भात...
कापसासाठी ‘एमसीएक्‍स’कडून गोदामांची...मुंबई : कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांना समृद्ध...
कर्ज देण्याच्या नावाखाली ७३ शेतकऱ्यांची...गोंदिया : कर्ज देण्याच्या नावाखाली ७३...
`महानंद'मधील गैरव्यवहाराची चौकशी सुरूमुंबई : महाराष्ट्र राज्य सहकारी दूध संघ अर्थात...
सांगली, कोल्हापूर जिल्ह्यांतील काही...कोल्हापूर : उर्वरित एफआरपीबाबत साखरेची मागणी...
इतिवृत्तात शेतकरी प्रतिनिधींच्या...नांदेड : ऊसदर निश्चित करण्याच्या बाबतीत...
उसाला प्रतिटन २०० ते २२५ अनुदान मिळणार...नवी दिल्ली : साखर कारखान्यांन्या साखरेच्या...
पंतप्रधान दौऱ्याच्या दिनी मनसे वाटणार...यवतमाळ : निवडणुकीपूर्वी अच्छे दिनचे स्वप्न...
जमीन गैरव्यवहार चौकशी 'सक्तवसुली'मार्फत... पुणे : सोलापूरच्या जुनी मिल नावाने ओळखल्या...
संत्रा, मोसंबी नुकसानीचा अहवाल द्या ः...नागपूर ः संत्रा, मोसंबी पिकांचा बहुवार्षिक पिकात...
शाश्वत विजेचा पर्याय : मुख्यमंत्री सौर...सौर कृषिपंपामध्ये मुख्यतः सोलर पॅनल, वॉटर पंप संच...