agriculture news in marathi, Ground water level decreases in Pune division | Agrowon

पुणे विभागात भूजलपातळी खालावली
टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 29 ऑक्टोबर 2018

पुणे ः पावसाळ्यात पडलेला पावसाच्या खंडाचा परिणाम भूजलपातळीवर झाला आहे. भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणेने नुकत्याच केलेल्या सर्वेक्षणातून येत्या उन्हाळ्यात पुणे विभागातील सातारा, सांगली, सोलापूर, पुणे, कोल्हापूर जिल्ह्यांतील दोन हजार २५८ गावांमध्ये पाणीटंचाई भासणार असल्याची धक्कादायक बाब समोर आली आहे. त्यापैकी २७ तालुक्यांतील ६६४ गावांमध्ये आॅक्टोबरपासून भीषण पाणीटंचाई भासण्याची शक्यता आहे. आत्तापासून सरकारला पाणी टंचाई कमी करण्यासाठी ठोस पाऊले उचलावी लागणार आहे.

पुणे ः पावसाळ्यात पडलेला पावसाच्या खंडाचा परिणाम भूजलपातळीवर झाला आहे. भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणेने नुकत्याच केलेल्या सर्वेक्षणातून येत्या उन्हाळ्यात पुणे विभागातील सातारा, सांगली, सोलापूर, पुणे, कोल्हापूर जिल्ह्यांतील दोन हजार २५८ गावांमध्ये पाणीटंचाई भासणार असल्याची धक्कादायक बाब समोर आली आहे. त्यापैकी २७ तालुक्यांतील ६६४ गावांमध्ये आॅक्टोबरपासून भीषण पाणीटंचाई भासण्याची शक्यता आहे. आत्तापासून सरकारला पाणी टंचाई कमी करण्यासाठी ठोस पाऊले उचलावी लागणार आहे.

पुणे विभागातील जून ते सप्टेंबर महिन्यातील पडलेल्या पावसाचा भूजल सर्वेक्षण विकास यंत्रणेने तुलनात्मक अभ्यास केला. त्यामध्ये विभागातील एकूण ५७ तालुक्यांपैकी दहा तालुक्यांत ०-२० टक्के घट आढळून आली असल्याचे दिसून आले. तर पाच तालुक्यांत २०-३० टक्के, १३ तालुक्यांत ३० ते ५० टक्के घट आढळून आली. तर १४ तालुक्यांत ५० टक्क्यांपेक्षा जास्त घट आढळून आली.

तसेच १५ तालुक्यांत पाऊस झाला नसल्याचे चित्र समोर आले आहे. भूजलपातळीत शून्य ते एक मीटरने घट आढळून आलेल्या गावात पाणीटंचाईची शक्यता कमी असून, ती नियंत्रित ठेवण्यासारखी असते. शासन निर्णयातील निकषानुसार पर्जन्यमानामध्ये वीस टक्क्यांपेक्षा कमी तूट असलेल्या गावांत पाणीटंचाई भासण्याची शक्यता नसते. मात्र, पडलेल्या पावसाचा अभ्यास केल्यास विभागातील बहुतांशी तालुक्यात पावसाने सरासरीही गाठली नसल्याचे आढळून येते.

विहिरींच्या नोंदी ठरल्या महत्त्वाच्या
जून ते सप्टेंबर या कालावधीत झालेल्या पावसामुळे भूजलपातळी किती वाढली यांचे सर्वेक्षण भूजल विकास यंत्रणा करते. यंदाही विभागातील स्थिर भूजलपातळीच्या पाणलोट क्षेत्रनिहाय निश्चित केलेल्या निरीक्षण विहिरीच्या नोंदी घेण्यात आल्या होत्या. त्या निरीक्षण विहिरीतील पाणीपातळीचा मागील पाच वर्षांतील आॅक्टोबर महिन्यातील सरासरी भूजलपातळीशी तुलनात्मक अभ्यास करण्यात आला आहे. त्यानुसार विभागातील एकूण ५७ तालुक्यांपैकी ४४ तालुक्यांतील दोन हजार २५८ गावांत भूजलपातळीमध्ये एक मीटरपेक्षा जास्त घट आढळून आली आहे. तर ७२२ गावांमध्ये तीन मीटरपेक्षा जास्त, ६३३ गावांमध्ये दोन ते तीन मीटर, ९०३ गावांमध्ये एक ते दोन मीटर एवढी घट आढळून आली असल्याचे दिसले.

जिल्हानिहाय भूजलपातळीत तूट असलेली गावांची संख्या
जिल्हा ३ मीटरहून अधिक
मीटरपर्यंत

मीटरपर्यंत
१ मीटरहून अधिक
पुणे १५२ १६३ २६२ ५७७
सोलापूर ३७१ २८१ २९७ ९४९
कोल्हापूर
सांगली १३६ ११४ १६२ ४१२
सातारा ६३ ७५ १७९ ३१७
पुणे ७२२ ६३३ ९०३ २२५८

कोकण आणि विदर्भाच्या पूर्व पट्ट्यात बऱ्यापैकी पाऊस झाला. त्यामुळे भूजलपातळीत वाढ झाली. मध्य महाराष्ट्र, खानदेश, मराठवाडा आणि विदर्भाचा पश्चिम पट्ट्यातील काही जिल्ह्यांत पावसाने पाठ फिरवल्यामुळे भूजलपातळी वाढली नसल्याचे अभ्यासाअंती दिसून आले. येत्या उन्हाळ्यात या भागात चांगलीच पाणीटंचाई जाणवेल. त्यासाठी या भागातील नागरिकांनी पाण्याचा कमी वापर करण्याची गरज आहे.
- शेखर गायकवाड, संचालक, भूजल सर्वेक्षण, विकास यंत्रणा, पुणे

इतर बातम्या
हतबलतेतून फळबागांवर कुऱ्हाड अन्‌...जालना : जीवापाड जपलेली बाग वाचविण्यासाठी रानोमाळ...
विषाणूंद्वारे खोल मातीतही पोचविता येतील...मातीमध्ये खोलवर पिकाच्या मुळावर एखाद्या बुरशी...
मराठवाड्यात महायुतीचा करिष्मा कायमनांदेड : मराठवाड्यातील आठ लोकसभा मतदारसंघांतील...
पुण्यात गिरीश बापट, बारामतीत सुप्रिया...पुणे  : देशभर मोदी लाट असतानाही राष्ट्रवादी...
राजू शेट्टी यांचा धक्कादायक पराभवकोल्हापूर : गेल्या दहा वर्षांपासून...
नगरमध्ये डॉ. सुजय विखे, शिर्डीत...नगर  : विसाव्या फेरीअखेर नगर लोकसभा...
साताऱ्यात उदयनराजे यांची हॅटट्रिक सातारा : सातारा लोकसभा मतदारसंघात राष्ट्रवादीचे...
जळगाव : शिवारात पाणीबाणी, शेतकरीराजा...जळगाव ः गावात तीन वर्षांपासून पावसाच्या लहरीपणाने...
राज्यात महायुतीची त्सुनामी...मुंबई  ः सतराव्या लोकसभेच्या निवडणुकीत देशभर...
उन्हाचा चटका ‘ताप’दायकपुणे : सूर्य चांगलाच तळपल्याने उन्हाचा चटका...
राजू शेट्टींच्या पराभवाने शेतकरी...कोल्हापूर ः शेतीविषयक विविध प्रश्‍नांबाबत देश...
मोदीच आजच्या महाविजयाचे महानायक : अमित...नवी दिल्ली : देशभरात पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या...
पुन्हा मोदी लाट, काँग्रेस भुईसपाट नवी दिल्ली ः पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या...
ये नया हिंदुस्थान है' : पंतप्रधानआज देशातील नागरिकांनी आम्हाला कौल दिला. मी...
...आवाज कुणाचा? लोकसभा २०१९चा आज निकालनवी दिल्ली : संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून असलेल्या...
कृषी विद्यापीठांना नकोय शिक्षण परिषदेचे...नागपूर : भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने तयार...
कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात...पुणे : उन्हाचा चटका वाढल्याने राज्यातील...
राज्यात कृत्रिम पावसाची तयारी सुरूमुंबई : राज्यातील यंदाच्या भीषण दुष्काळाची...
फळबाग लागवड योजनेवर ग्रामसेवकांचा...चिपळूण, जि. रत्नागिरी ः महाराष्ट्र ग्रामसेवक...
‘रिसॅट-२ बी'चे उपग्रहाचे यशस्वी...श्रीहरीकोट : भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने (इस्रो...