agriculture news in marathi, groundnut harvesting machine | Agrowon

संजयभाई टिलवा यांनी तयार केले ट्रॅक्टरचलित भुईमूग काढणी यंत्र
अनामिका डे, अलजुबैर सय्यद
सोमवार, 23 एप्रिल 2018

भुईमुगाच्या शेंगा जमिनीतून काढणीसाठी मजूर मोठ्या प्रमाणात लागतात. एेन काढणीच्या हंगामात मजुरांची टंचाई असल्याने जादा मजुरी देऊन भुईमूग शेंगांची काढणी करावी लागते. त्यामुळे शेतकऱ्यांचा खर्च वाढतो. शेतकऱ्यांची ही अडचण लक्षात घेऊन गुजरात राज्यातील जाम्पोदड (ता. वंथली, जि. जुनागढ) येथील प्रयोगशील शेतकरी संजयभाई टिलवा यांनी ट्रॅक्टरचलित भुईमूग शेंगा काढणी यंत्र तयार केले आहे.

भुईमुगाच्या शेंगा जमिनीतून काढणीसाठी मजूर मोठ्या प्रमाणात लागतात. एेन काढणीच्या हंगामात मजुरांची टंचाई असल्याने जादा मजुरी देऊन भुईमूग शेंगांची काढणी करावी लागते. त्यामुळे शेतकऱ्यांचा खर्च वाढतो. शेतकऱ्यांची ही अडचण लक्षात घेऊन गुजरात राज्यातील जाम्पोदड (ता. वंथली, जि. जुनागढ) येथील प्रयोगशील शेतकरी संजयभाई टिलवा यांनी ट्रॅक्टरचलित भुईमूग शेंगा काढणी यंत्र तयार केले आहे.

जाम्पोदड गावात संजयभाई टिलवा यांची शेती आहे. ते स्वतः भुईमूग उत्पादक शेतकरी आहेत. त्यांच्या गाव शिवारात बहुतांश शेतकरी भुईमूग लागवड करतात. भुईमूग काढणीच्या वेळी मजूर टंचाई लक्षात घेऊन टिलवा यांनी भुईमूग उत्पादक शेतकऱ्यांशी चर्चा करून स्वतःच्या संकल्पनेतून सन २००७ मध्ये हातचलित भुईमूग शेंगा काढणी यंत्र विकसित केले. विविध शेतकऱ्यांच्या शेतामध्ये या यंत्राची चाचणी घेतल्यावर त्यांच्या लक्षात आले की हे यंत्र चालवण्यासाठी कौशल्य असलेल्या मजुरांवर अवलंबून राहावे लागते, तसेच यंत्राने अपेक्षित प्रमाणात आणि वेळेत भुईमूग शेंगांची काढणी करता येत नाही. त्यामुळे टिलवा यांनी उपलब्ध साधन सामग्री आणि स्व कल्पनेतून ट्रॅक्टरचलित भुईमूग शेंगा काढणी यंत्र विकसित केले.
यंत्र विकसित केल्यानंतर टिलवा यांनी स्वतःच्या शेतीमध्ये या यंत्राचे परीक्षण केले. यामध्ये त्यांच्या लक्षात आले की यंत्राने भुईमुगाची झाडे जमिनीतून काढताना काही वेळा तुटतात, शेंगा तशाच जमिनीत रहातात. या अडचमीवर अधिक संशोधन करून २००९ मध्ये त्यांनी यंत्रामध्ये महत्त्वपूर्ण बदल केले. या यंत्राचे पुन्हा विविध शेतकऱ्यांच्या शेतीमध्ये परीक्षण केले. या यंत्राला भुईमूग उत्पादकांनी पसंती दिली. संजयभाई टिलवा यांना यंत्राच्या निर्मितीसाठी ‘ग्यान` संस्थेने तांत्रिक मदत केलेली आहे. या यंत्राच्या बरोबरीने टिलवा यांनी मळणी यंत्र, ट्रॅक्टर ट्रॉली, कपाशीच्या पऱ्हाटी काढण्याचे अवजार, तव्याचा नांगर तयार केला आहे. सन २०१३ मध्ये नवी दिल्लीमधील राष्ट्रपती भवनामध्ये नॅशनल ग्रासरूट इनॉव्हेशन ॲवॉर्ड या पुरस्काराने गौरविण्यात आले.
  
  असे आहे यंत्र ः

  • भुईमूग शेंगा काढणी यंत्र ३५ अश्वशक्ती किंवा त्यापेक्षा अधिक शक्ती असलेल्या ट्रॅक्टरच्या पीटीओ शाफ्टला जोडता येते.
  • यंत्राला ‘व्ही` आकाराचे ब्लेड लावलेले आहेत. त्यामुळे भुईमुगाची झाडे शेंगेसह जमिनीवर येतात. शेंगा जमिनीत शिल्लक राहात नाहीत.
  • हे यंत्र कोणत्याही प्रकारच्या जमिनीत वापरता येते.
  • जमिनीचा प्रकार आणि लागवडीच्या ओळीनुसार यंत्राला लावलेले ब्लेडचे अंतर बदलता येते.
  • यंत्राला असलेल्या ब्लेडच्या साहाय्याने भुईमुगाचे झाड शेंगासह जमिनीवर येते. त्यानंतर यंत्राला असलेल्या ‘कन्व्हेअर बेल्ट`च्या साहाय्याने शेंडाचे झाड उचलले जाते. कन्व्हेअर बेल्टच्या कंपनांमुळे शेंगांना असलेली माती शेतात पडते. त्यानंतर शेतामध्येच एका ओळीत भुईमुगाची शेंगासह झाडे ठेवत यंत्र पुढे जाते.
  • साधारणपणे जमिनीच्या प्रकारानुसार एका तासामध्ये एक ते दिड एकर क्षेत्रातील भुईमुगाच्या शेंगांची काढणी केली जाते.
  • जुनागडमधील कृषी अभियांत्रिकी महाविद्यालामध्ये परिक्षण करण्यात आले आहे.

संपर्क ः ०७९-२६७६९६८६
(ग्यान संस्था, अहमदाबाद, गुजरात)

फोटो गॅलरी

इतर टेक्नोवन
पाणी बचत, दर्जेदार उत्पादनासाठी मल्चिंग...पॉलिथिन कागद आच्छादनासाठी वापरल्याने पिकासोबत...
शाश्वत सिंचनासाठी जलपुनर्भरणाच्या...पुनर्भरण न करता भूजलाचा उपसा करत राहिल्यास फार...
पीकपद्धतीनूसार बहुविध यंत्रांचा...हंगामी व वार्षिक नगदी पिके व फळपिके अशा बहुविध...
बटाटा स्टार्चपासून विघटनशील प्लॅस्टिकची...प्लॅस्टिकचा वापर सातत्याने वाढत असून, त्यातून...
केळी खोडापासून धागानिर्मिती तंत्रकेळी झाडाचे खोड, पानांचा उपयोग धागा...
शेततळ्यातील बाष्पीभवन रोखण्याचे विविध...सध्या सर्वत्र दुष्काळाची स्थिती आहे. पिके...
हरितगृहातील प्रकाशाचे नियंत्रण...हरितगृहातील प्रकाशाच्या कार्यक्षम व्यवस्थापनासाठी...
गूळ प्रक्रियेच्या आधुनिक पद्धतीआरोग्यासाठी गूळ उत्तम असून, त्याची लोकप्रियता...
जलनियंत्रण बॉक्सद्वारे कमी करता येईल...अधिक काळ पाण्याखाली राहत असलेल्या जमिनीतून...
योग्य पद्धतीनेच वापरा पॉवर टिलर पॉवर टिलर चालू करीत असताना डेप्थ रेग्युलेटर चालू...
शेतात केले पेरणी ते मळणी यांत्रिकीकरणनंदुरबार जिल्ह्यातील आडगाव (ता. शहादा) येथील...
बॅटरीरहित उपकरणांचे स्वप्न येईल...सध्या विविध स्मार्ट उपकरणे बाजारात येत आहेत....
छोट्या यंत्रांनी होतील कामे सुलभया वर्षी दापोली येथे पार पडलेल्या संयुक्त कृषी...
पेरणी यंत्राचा वापर फायदेशीर ठरतो...बियाण्यांच्या लहान मोठ्या अाकरावरून पेरणीचा...
कमी वेळेत चांगल्या मशागतीसाठी रोटाव्हेटर१९३०च्या दशकात रोटरी कल्टिव्हेटर (रोटा + व्हेटर)...
पाच मिनिटांत एका एकरवर फवारणी !...शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञान आले पाहिजे, असे जो तो...
रोपांच्या मुळांची गुंडाळी टाळण्यासाठी...ट्रे किंवा प्लॅस्टिक पिशव्यांमध्ये रोपांची...
आरोग्यदायी कडधान्य चिप्सतेलकट बटाटा चिप्सचे प्रमाण बाजारपेठेमध्ये वेगाने...
सुधारित अवजारे करतात कष्ट कमीवैभव विळा : १) गहू, ज्वारी, गवत कापणी जमिनीलगत...
सुधारित ट्रेलरमुळे कमी होईल अपघाताचे...ट्रॅक्टर व उसाने भरलेला ट्रेलर हे ग्रामीण...