agriculture news in marathi, groundnut harvesting machine | Agrowon

संजयभाई टिलवा यांनी तयार केले ट्रॅक्टरचलित भुईमूग काढणी यंत्र
अनामिका डे, अलजुबैर सय्यद
सोमवार, 23 एप्रिल 2018

भुईमुगाच्या शेंगा जमिनीतून काढणीसाठी मजूर मोठ्या प्रमाणात लागतात. एेन काढणीच्या हंगामात मजुरांची टंचाई असल्याने जादा मजुरी देऊन भुईमूग शेंगांची काढणी करावी लागते. त्यामुळे शेतकऱ्यांचा खर्च वाढतो. शेतकऱ्यांची ही अडचण लक्षात घेऊन गुजरात राज्यातील जाम्पोदड (ता. वंथली, जि. जुनागढ) येथील प्रयोगशील शेतकरी संजयभाई टिलवा यांनी ट्रॅक्टरचलित भुईमूग शेंगा काढणी यंत्र तयार केले आहे.

भुईमुगाच्या शेंगा जमिनीतून काढणीसाठी मजूर मोठ्या प्रमाणात लागतात. एेन काढणीच्या हंगामात मजुरांची टंचाई असल्याने जादा मजुरी देऊन भुईमूग शेंगांची काढणी करावी लागते. त्यामुळे शेतकऱ्यांचा खर्च वाढतो. शेतकऱ्यांची ही अडचण लक्षात घेऊन गुजरात राज्यातील जाम्पोदड (ता. वंथली, जि. जुनागढ) येथील प्रयोगशील शेतकरी संजयभाई टिलवा यांनी ट्रॅक्टरचलित भुईमूग शेंगा काढणी यंत्र तयार केले आहे.

जाम्पोदड गावात संजयभाई टिलवा यांची शेती आहे. ते स्वतः भुईमूग उत्पादक शेतकरी आहेत. त्यांच्या गाव शिवारात बहुतांश शेतकरी भुईमूग लागवड करतात. भुईमूग काढणीच्या वेळी मजूर टंचाई लक्षात घेऊन टिलवा यांनी भुईमूग उत्पादक शेतकऱ्यांशी चर्चा करून स्वतःच्या संकल्पनेतून सन २००७ मध्ये हातचलित भुईमूग शेंगा काढणी यंत्र विकसित केले. विविध शेतकऱ्यांच्या शेतामध्ये या यंत्राची चाचणी घेतल्यावर त्यांच्या लक्षात आले की हे यंत्र चालवण्यासाठी कौशल्य असलेल्या मजुरांवर अवलंबून राहावे लागते, तसेच यंत्राने अपेक्षित प्रमाणात आणि वेळेत भुईमूग शेंगांची काढणी करता येत नाही. त्यामुळे टिलवा यांनी उपलब्ध साधन सामग्री आणि स्व कल्पनेतून ट्रॅक्टरचलित भुईमूग शेंगा काढणी यंत्र विकसित केले.
यंत्र विकसित केल्यानंतर टिलवा यांनी स्वतःच्या शेतीमध्ये या यंत्राचे परीक्षण केले. यामध्ये त्यांच्या लक्षात आले की यंत्राने भुईमुगाची झाडे जमिनीतून काढताना काही वेळा तुटतात, शेंगा तशाच जमिनीत रहातात. या अडचमीवर अधिक संशोधन करून २००९ मध्ये त्यांनी यंत्रामध्ये महत्त्वपूर्ण बदल केले. या यंत्राचे पुन्हा विविध शेतकऱ्यांच्या शेतीमध्ये परीक्षण केले. या यंत्राला भुईमूग उत्पादकांनी पसंती दिली. संजयभाई टिलवा यांना यंत्राच्या निर्मितीसाठी ‘ग्यान` संस्थेने तांत्रिक मदत केलेली आहे. या यंत्राच्या बरोबरीने टिलवा यांनी मळणी यंत्र, ट्रॅक्टर ट्रॉली, कपाशीच्या पऱ्हाटी काढण्याचे अवजार, तव्याचा नांगर तयार केला आहे. सन २०१३ मध्ये नवी दिल्लीमधील राष्ट्रपती भवनामध्ये नॅशनल ग्रासरूट इनॉव्हेशन ॲवॉर्ड या पुरस्काराने गौरविण्यात आले.
  
  असे आहे यंत्र ः

  • भुईमूग शेंगा काढणी यंत्र ३५ अश्वशक्ती किंवा त्यापेक्षा अधिक शक्ती असलेल्या ट्रॅक्टरच्या पीटीओ शाफ्टला जोडता येते.
  • यंत्राला ‘व्ही` आकाराचे ब्लेड लावलेले आहेत. त्यामुळे भुईमुगाची झाडे शेंगेसह जमिनीवर येतात. शेंगा जमिनीत शिल्लक राहात नाहीत.
  • हे यंत्र कोणत्याही प्रकारच्या जमिनीत वापरता येते.
  • जमिनीचा प्रकार आणि लागवडीच्या ओळीनुसार यंत्राला लावलेले ब्लेडचे अंतर बदलता येते.
  • यंत्राला असलेल्या ब्लेडच्या साहाय्याने भुईमुगाचे झाड शेंगासह जमिनीवर येते. त्यानंतर यंत्राला असलेल्या ‘कन्व्हेअर बेल्ट`च्या साहाय्याने शेंडाचे झाड उचलले जाते. कन्व्हेअर बेल्टच्या कंपनांमुळे शेंगांना असलेली माती शेतात पडते. त्यानंतर शेतामध्येच एका ओळीत भुईमुगाची शेंगासह झाडे ठेवत यंत्र पुढे जाते.
  • साधारणपणे जमिनीच्या प्रकारानुसार एका तासामध्ये एक ते दिड एकर क्षेत्रातील भुईमुगाच्या शेंगांची काढणी केली जाते.
  • जुनागडमधील कृषी अभियांत्रिकी महाविद्यालामध्ये परिक्षण करण्यात आले आहे.

संपर्क ः ०७९-२६७६९६८६
(ग्यान संस्था, अहमदाबाद, गुजरात)

फोटो गॅलरी

इतर टेक्नोवन
जमीन सपाटीकरणासाठी लेझर लॅंड लेव्हलरलेझर लॅंड लेव्हलर हे एक आधुनिक व अचूक यंत्र आहे,...
महिलांचे श्रम कमी करणारी अवजारे रोटरी टोकण यंत्र हे उभ्याने ढकला पद्धतीने...
ट्रॅक्टरचलित न्युमॅटिक प्लॅंन्टरउच्च गुणवत्तेच्या बियाण्यांचा वापर केल्याने...
दर्जेदार शेती अवजारे निर्मितीत उंद्री...बुलडाणा जिल्ह्यातील उंद्री गावाने शेती उपयोगी...
पुनर्भरणाद्वारे साधली पाण्याच्या...हरियाना येथील कैठाल जिल्ह्यातील मुंद्री, गियोंग,...
अवजारांच्या वापरांमुळे महिलांचे कष्ट...महिलांचा शेती कामातील वाटा लक्षात घेता,...
बंधाऱ्यांची परिस्थिती अन् परिणामसध्या जलसंधारण म्हटले की आपल्या डोळ्यांसमोर...
शेतीची कृत्रिम बुद्धिमत्तेकडे वाटचाल...इतिहासाच्या अभ्यासातून भविष्याचा अंदाज घेत...
योग्य प्रकारे ट्रॅक्‍टर चालवा, दुर्घटना...शेतमाल वाहतुकीचा मुख्य स्त्रोत ट्रॅक्‍टर आहे....
कडधान्यांपासून पोषक बेकरी उत्पादनेभारतीय आहारामध्ये प्रथिनाच्या पूर्ततेचे कार्य हे...
ट्रॅक्टर, ट्रॅक्टरचालकाची कार्यक्षमता...ट्रॅक्टरसाठी उपग्रह मार्गदर्शक आणि प्रकाश कांडी...
तण नियंत्रणासाठी स्वयंचलित यंत्रणातणे पिकांसोबत पाणी, अन्नद्रव्ये आणि...
फळे, भाजीपाला वाळवणीसाठी ‘डोम ड्रायर’बाजारपेठेतील गुणवत्तापूर्ण उत्पादनांची मागणी...
गहू बीजोत्पादनातून साधली उद्योजकताशिक्षण कमी असतानाही सातत्यपूर्ण कष्ट आणि...
जमीन सुधारणेसाठी मोल नांगरभारी काळ्या जमिनीमधून प्रभावी निचरा होण्यासाठी...
टोमॅटोमध्ये आणता येईल तिखटपणामिरचीचा तिखटपणा त्यातील कॅपासिसीन या घटकांमुळे...
हळद शिजविण्यासाठी वापरा बॉयलरकाढणीनंतर हळदीवर ४ ते ५ दिवसांमध्येच शिजविण्याची...
धान्यांच्या तात्पुरत्या साठवणीचे...अन्नधान्यांचे उत्पादन हे हंगामी होऊन साधारणपणे...
शून्य मशागत... नव्हे, निरंतर मशागतीची...कोणत्याही पिकापूर्वी मशागत झालीच पाहिजे, हा...
शेतकऱ्यांचे श्रम, वेळ आणि पैशाची बचत...औरंगाबाद : आपल्या कल्पकतेचा वापर करून देवगिरी...