agriculture news in marathi, Gujarat Pattern for bollworm control | Agrowon

बोंड अळी नियंत्रणासाठी `गुजरात पॅटर्न` उपयुक्त
डॉ. विजय वाघमारे
बुधवार, 20 जून 2018

बोंडअळी निर्मूलनासाठी गुजरात राज्यात कापूस उत्पादक शेतकरी, कृषी विभाग, कृषी विद्यापीठ, बियाणे कंपन्या, कीडनाशक कंपन्या, जिनिंग प्रेसिंग व्यवसायिक यांनी सामूहिक प्रयत्न केले. कापूस उत्पादन होते त्या ठिकाणी कामगंध सापळे (फेरोमॅन ट्रॅप) लावले गेले. रिफ्युजी बियाणे लावण्याची गरज का आहे, याविषयी शेतकऱ्यांमध्ये व्यापक जागृती करण्यात आली.

बोंडअळी निर्मूलनासाठी गुजरात राज्यात कापूस उत्पादक शेतकरी, कृषी विभाग, कृषी विद्यापीठ, बियाणे कंपन्या, कीडनाशक कंपन्या, जिनिंग प्रेसिंग व्यवसायिक यांनी सामूहिक प्रयत्न केले. कापूस उत्पादन होते त्या ठिकाणी कामगंध सापळे (फेरोमॅन ट्रॅप) लावले गेले. रिफ्युजी बियाणे लावण्याची गरज का आहे, याविषयी शेतकऱ्यांमध्ये व्यापक जागृती करण्यात आली.

जिनिंगच्या ठिकाणी कापसाची साठवणूक आणि प्रक्रिया होते. या ठिकाणीदेखील फेरोमॅन ट्रॅपचा वापर केला गेला. त्यातून बोंड अळीचा प्रादुर्भाव टप्प्याटप्प्याने कमी करण्यात गुजरातमध्ये यश आले. या साऱ्या शिफारसी २०१४-१५ मध्ये केंद्रीय कापूस संशोधन संस्थेने गुजरातसाठी केल्या होत्या. हाच पॅटर्न आता गुजरात पॅटर्न म्हणून ओळखला जात आहे. यापूर्वी पंजाब, हरियानामध्ये पांढऱ्या माशीचा प्रादुर्भाव झाला होता. त्या वेळी पंजाब कृषी विद्यापीठ, कृषी विभागाने सार्वत्रिक प्रयत्न करून त्यावर नियंत्रण मिळविले. 

महाराष्ट्रातदेखील बोंड अळी निर्मूलनासाठी जागृती करण्याकरिता कृषी विभाग प्रयत्नरत आहे. कृषी खात्याचे अतिरिक्त मुख्य सचिव विजयकुमार त्यासाठी आग्रही आहेत. केंद्रीय कापूस संशोधन संस्थेनेदेखील बोंड अळीचा सर्वाधिक प्रादुर्भाव झालेल्या अकोला, यवतमाळ, वर्धा जिल्ह्यांत मेळाव्यांचे आयोजन करून शेतकऱ्यांपर्यंत तांत्रिक माहिती पोचविली. त्याचा परिणाम म्हणून अनेक शेतकऱ्यांनी फरदड (खोडवा) न घेता कपाशीची झाडे काढून शेत स्वच्छ केले. या वर्षीच्या खरीप हंगामात पूर्वहंगामी कापूस लागवडीवर नियंत्रण मिळविता यावे, याकरिता कृषी विभागाने बाजारात बियाणे उशिरा आणण्याचा निर्णय घेतला. हे सारे प्रयत्न बोंड अळीच्या नियंत्रणासाठी पूरक ठरतील. गेल्या हंगामात अनधिकृतरीत्या एचटी बियाणे लागवड काही भागात झाली. एचटीबीटी बियाणे नुकसानकारक असून, त्याचा अनधिकृत साठा व लागवड गुन्हाच आहे.

संचालक, केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था (सीआयसीआर)

इतर अॅग्रो विशेष
महाराष्ट्राची सिंचनक्षमता आता 40 लाख...मुंबई - शेतीयोग्य जमिनीतील केवळ 18 टक्‍के...
देशात ऊस लागवड 51.9 लाख हेक्टरवरनवी दिल्ली ः मागील वर्षी अतिरिक्त साखर...
देशातील कृषी संशोधन व्यवस्था खिळखिळी...पुणे: केंद्र सरकारने देशातील १०३ पैकी ६१...
मराठवाड्यात ३५ टक्के खरिप पीककर्ज वाटपऔरंगाबाद : मराठवाड्यात खरीप पीककर्ज वाटप...
सुधारित तंत्राद्वारे केली केळी शेती...ब्राह्मणपुरी (ता. शहादा, जि. नंदुरबार) येथील...
पाणी अडवले, पाणी जिरवले पाण्याचे संकट...नांदेड जिल्ह्यातील तालुक्याचे ठिकाण असलेल्या...
राज्यात पाच कीटकनाशके विक्रीला दोन...अकोलाः राज्यात कीटकनाशक फवारणीद्वारे विषबाधा...
उत्तर महाराष्ट्र, उत्तर कोकणात...पुणे : बंगालच्या उपसागरातील ‘दाये’ चक्रीवादळाने...
अकोला कृषी विद्यापीठात ड्रोनद्वारे...नागपूर ः ड्रोनद्वारे फवारणीचा राज्यातील पहिला...
विदर्भात आज अतिवृष्टीचा इशारा पुणे ः बंगालच्या उपसागरात तयार झालेल्या कमी दाब...
राज्यातील १७ जिल्हे दुष्काळाच्या छायेतमुंबई ः राज्यात मॉन्सूनचे आगमन झाल्यानंतर अनेक...
प्रयत्नवादातून उभारलेला बेकर्स वेव्ह...वडगाव मावळ तालुक्यातील (जि. पुणे) दिवड येथील...
चीनसह बांगलादेशची कापूस आयात वाढणारजळगाव ः देशात आॅगस्टअखेर ११२ लाख हेक्‍टरवर...
भाजीपाला शेतीसह कापूस बीजोत्पादनातील...भाजीपाला पिके तसेच कापूस बीजोत्पादन या पद्धतीतून...
मिर्झापूर ः साखळी शेततळ्यांचे गाव‘मागेल त्याला शेततळे` योजनेअंतर्गत मिर्झापूर (ता...
इजा झाल्यानंतर वनस्पती पाठवतात धोक्याचा...जेव्हा वनस्पतींना इजा होते, त्या वेळी वनस्पतीच्या...
ठिबक नोंदणीवरील विक्रेत्यांच्या...नागपूर  ः ठिबक नोंदणीवरील विक्रेत्यांच्या...
कमी दाब क्षेत्राचे निर्माण; पावसाच्या...पुणे   : बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे...
पावसाने ताण दिल्यामुळे खरीप धोक्यातपुणे ः राज्यात काही ठिकाणी परतीच्या पावसाने हजेरी...
चांदक-गुळूंब अोढा जोडप्रकल्पाने साधली...सातारा जिल्ह्यातील चांदक-गुळुंब (ता. वाई) हा ओढा...