agriculture news in marathi, heat resistant banana variety developed, jalgaon | Agrowon

उष्णतेत तग धरणारे केळीचे वाण विकसित
चंद्रकांत जाधव
सोमवार, 2 ऑक्टोबर 2017

बीआरएस २०१३ हा केळीचा वाण अधिक उष्णतेत तग धरतो. उत्पादनही दर्जेदार व निर्यातक्षम आहे. या वाणाची लागवड अधिक तापमान असणाऱ्या विभागात शक्य असल्याचे निष्कर्ष मिळाले आहेत.
- प्रा. नाझीमोद्दीन शेख, प्रमुख, केळी संशोधन केंद्र, जळगाव

जळगाव : येथील केळी संशोधन केंद्राने उष्णता आणि वेगाने वहाणाऱ्या वाऱ्यामध्ये तग धरणारा बुटक्‍या प्रकारचा बीआरएस २०१३ हा केळीचा वाण विकसित केला आहे. याची उंची बसराई जातीच्या केळी वाणापेक्षा कमी आहे. या वाणाच्या धुळे, राहुरी आणि पुणे येथील संशोधन केंद्रांवर चाचण्या सुरू आहेत.

महात्मा फुले कृषी विद्यापीठांतर्गत कार्यरत येथील केळी संशोधन केंद्रातील तज्ज्ञांच्या चार वर्षांच्या संशोधनातून बीआरएस २०१३ हा वाण विकसित झाला आहे. इतर संस्थांनी या वाणाचे अनुकरण करून (कॉपी) त्यावर हक्क सांगायला नको यासाठी या वाणाची डीएनए तपासणी आणि फिंगरप्रींट ही प्रक्रिया केळी संशोधन केंद्राने सुरू केली आहे. राहुरी, पुणे आणि धुळे येथील कृषी संशोधन केंद्रांकडून चाचण्यांचे निष्कर्ष प्राप्त झाल्यानंतर हा वाण पुढील वर्षी प्रसारित होण्याची शक्यता आहे.

प्रक्षेत्रावरील चाचण्यांचे निष्कर्ष चांगले
जळगाव जिल्ह्यात उन्हाळ्यात अनेकदा ४७ अंश सेल्सिअसपर्यंत तापमान जाते. मार्च ते जून या काळात उष्ण वारे, तापमानामुळे केळीचे घड सटकणे, झाडे अर्ध्यातून मोडणे असे प्रकार होतात. काहीवेळा मे व जूनमध्ये येणाऱ्या वादळांमध्ये केळी बागा जमीनदोस्त होऊन मोठे नुकसान होत असते. या समस्या लक्षात घेऊन बीआरएस २०१३ हा नवा वाण विकसित केला आहे.

निमखेडी (जि. जळगाव) येथील केळी संशोधन केंद्राच्या प्रक्षेत्रावर या वाणाच्या चाचण्या घेण्यात आल्या. या चाचण्यांमधून चांगले निष्कर्ष प्राप्त झाले असून, हा वाण अधिक तापमान व वेगाच्या वाऱ्यात तग धरणारा असल्याचे सिद्ध झाल्याचे केळी संशोधन केंद्राचे प्रमुख प्रा. नाझीमोद्दीन शेख यांनी सांगितले.

अशी आहेत वैशिष्ट्ये

  • ग्रॅण्डनेन वाणांमधून निवड पद्धतीने विकसित
  • बुटक्‍या प्रकारचा वाण, झाडाची उंची कमाल १५८ सेंटिमीटर, घडाचे वजन सरासरी २२ किलो
  • साडेसात महिन्यांत निसवतो. केळीचा घेर १२ सेंटिमीटर, एका केळीची लांबी २१.५ सेंटिमीटर
  • करपा रोगास सहनशील, उष्ण व वेगवान वाऱ्यात तग धरतो.
  • वाऱ्यात पडझडीचे प्रमाण एक हजार झाडांमागे सात ते आठ झाडे
  • एका घडाला दहा फण्या ठेवल्या जातात. महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने यास मान्यता दिली आहे

 

 

 

इतर अॅग्रो विशेष
अवीट  गोडीच्या मेहरुणी बोरांनी दिला...खानदेशची अवीट गोडीची व आरोग्यवर्धक मेहरुणी बोरे...
महाराष्ट्राने सिंचनासाठी अर्थसंकल्पात...औरंगाबाद  : सिंचन क्षेत्रवाढीसाठी प्रयत्न...
राज्यस्तरीय तांत्रिक समिती मूग गिळून...पुणे   : केंद्र शासनाच्या मूळ योजनेतून...
सहकाराचा ऱ्हास घातकचसहकार क्षेत्राचे राजकीयीकरण झाल्याने सहकाराचा...
कांदा कोंडीवर उपाय काय?कांद्याचे कोठार असलेल्या नाशिक जिल्ह्यात सध्या...
`कार्यक्षम पाणी वापरात शेतकऱ्यांचे...औरंगाबाद  : नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर करून...
मुंबई बाजार समितीत सेवा शुल्कवसुली...मुंबई  : मुंबई बाजार समितीतील सेवा...
अल्पभूधारक शेतकऱ्यांचे ३८५ कोटींचे...मुंबई  : शेतकऱ्यांची कर्जमाफी करण्यासाठी...
राज्य सरकार दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना...मुंबई  : दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना मदत...
राज्यातील ७४ कारखान्यांनी पूर्ण एफआरपी...पुणे   : राज्यातील ७४ साखर कारखान्यांनी...
कांदा अनुदानाकरिता अर्ज दाखल करण्यासाठी...अकोला : या वर्षात कमी दराचा फटका बसलेल्या...
काळेवाडी झाली दर्जेदार फळांची वाडीकाही वर्षांपूर्वी पुणे जिल्ह्यातील काळेवाडी हे...
सेंद्रिय खत व्यवस्थापनासाठी...माझ्याप्रमाणे हरितक्रांतीमध्येही पहिली १५-२०...
बँकेच्या वसुली अधिकाऱ्यांना गावात...अकोला ः शेतकरी संघटनेच्या महिला अाघाडीचा मेेळावा...
कृषी स्वावलंबन योजनेत अल्पभूधारक शेतकरी...पुणे : डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन...
सांगलीची `शिवाजी मंडई' शेतकऱ्यांसाठी...सांगली शहराच्या मध्यवर्ती भागातील शिवाजी...
राजकीयीकरणामुळे सहकाराचा ऱ्हासपुणे : देशात आठ लाखांपेक्षा अधिक सहकारी संस्था...
थंडीत चढउतार; धुळे ७ अंशांवरपुणे : मध्य महाराष्ट्राच्या दक्षिण भागात दोन...
इराणकडून मागणी वाढल्याने सोयाबीन दरात...पुणे : राज्यात सोयाबीनच्या दरात सुधारणा होऊन...
आंतरराष्ट्रीय सूक्ष्म सिंचन परिषदेस आज...औरंगाबाद : येथे आंतरराष्ट्रीय सूक्ष्म सिंचन...