agriculture news in marathi, Horticulture crops faces water scarcity problems in Vidharbha | Agrowon

विदर्भात पाण्याअभावी फळपिके धोक्‍यात
वृत्तसेवा
मंगळवार, 8 मे 2018

नागपूर : विदर्भात सूर्य आग ओकू लागला आहे, त्यासोबतच भूजलस्तरही खालावत चालल्याने त्याचा थेट फटका संत्रा, डाळिंबासोबतच बहुतांश फळपिकांना बसला आहे. जलायशेदेखील तळ गाठू लागल्याने शेतकऱ्यांची चिंता अधिकच वाढीस लागली आहे. यावर्षी संत्र्याच्या आंबिया बहाराची उत्पादकता ५० टक्‍क्‍याने कमी होण्याची भीती वर्तविली जात आहे. 

नागपूर : विदर्भात सूर्य आग ओकू लागला आहे, त्यासोबतच भूजलस्तरही खालावत चालल्याने त्याचा थेट फटका संत्रा, डाळिंबासोबतच बहुतांश फळपिकांना बसला आहे. जलायशेदेखील तळ गाठू लागल्याने शेतकऱ्यांची चिंता अधिकच वाढीस लागली आहे. यावर्षी संत्र्याच्या आंबिया बहाराची उत्पादकता ५० टक्‍क्‍याने कमी होण्याची भीती वर्तविली जात आहे. 

विदर्भातील अकोला, अमरावती, यवतमाळ, बुलडाणा जिल्ह्यांतील जलाशयात गेल्यावर्षी या महिन्यात सरासरी २३ टक्‍के साठा होता. यावर्षी उन्हाची तीव्रता वाढल्याने हा साठा अवघ्या १५ टक्‍क्‍यांवर आला आहे. त्यासोबतच शेतकऱ्यांकडे असलेले संरक्षित सिंचनाचे पर्यायदेखील कोरडे पडू लागले आहेत. परिणामी फळपिकांना वाचविण्याचे आव्हान निर्माण झाले आहे. विदर्भात सरासरी दीड लाख हेक्‍टरवर संत्रा आहे. यातील एक लाख हेक्‍टरवरील संत्रा झाडे उत्पादनक्षम असल्याचे महाऑरेजचे कार्यकारी संचालक श्रीधर ठाकरे सांगतात. पूर्वी मृग बहार घेण्यावर शेतकऱ्यांचा भर होता. नजीकच्या काळात सिंचनाची सोय असलेले शेतकरी आंबिया बहार घेऊ लागले आहेत. त्यामुळे आंबिया बहाराखालील क्षेत्र ७० हजार हेक्‍टरच्या आसपास आहे. 

संत्र्याचा यावर्षीचा हंगाम चांगला राहून सीताफळ, डाळिंबाच्या तुलनेत उत्पादकता अधिक मिळेल, अशी अपेक्षा होती. परंतु, आता संत्रा बागा वाचविण्याचे मोठे आव्हान निर्माण झाले आहे. गेल्या अनेक उन्हाळ्यांपैकी यावर्षीच्या उन्हाळात पाणीटंचाईची तीव्रता ३० टक्‍के अधिक असल्याचे जाणकार सांगतात. बोअरवेल, विहिरी कोरड्या पडल्या आहेत. पाणीटंचाईसोबतच संत्रा उत्पादक फायटोप्थोरा, शेंडेमर, डिंक्‍या यासारख्या कीडरोगांमुळेदेखील हैराण आहेत. परंतु लिंबूवर्गीय संशोधन संस्था तसेच कृषी विद्यापीठ या दोघांकडून अडचणीच्या या काळात कोणतेच मार्गदर्शन संत्रा उत्पादकांना होत नसल्याचा आरोप अंजनगावसूर्जी (अमरावती) येथील ऋषीकेश सोनटक्‍के या संत्रा उत्पादकाने केला. संत्र्यासोबतच केळी, डाळिंब उत्पादकांमध्येदेखील पाणी समस्येमुळे अस्वस्थता वाढीस लागली आहे. बागा वाचविण्यासाठी शेतकरी ८०० फुटांपेक्षा अधिक खोल बोअरवेल घेत असून, त्याकरिता वीजपंप आणि पाईप यावर मोठा खर्च होत आहे. त्यातच बोअरवेल ड्राय गेल्यास हा खर्च निष्फळ ठरतो. 

साधारणतः १२ डिसेंबर ते जानेवारीअखेरपर्यंत आंबिया बहार घेण्याकरिता पाणी दिले जाते. त्यानंतर फुलधारणा झाल्यापासून उन्हाची तीव्रता पाहता पाण्याचे नियोजन करावे लागते. या वेळी परिस्थिती अत्यंत विदारक असून भूजलस्त्रोत संपू लागल्याने संत्रा उत्पादकांची चिंता वाढली आहे. आंबिया बहारातील फळांची गळ होत असून काही शेतकरी काडी कचरा व तत्सम आच्छादनाचा पर्याय वापरत आहेत. 
- श्रीधर ठाकरे, कार्यकारी संचालक, महाऑरेज

यावर्षी उन्हाचा चटका वाढल्याने सीताफळाची ५ ते दहा टक्‍के झाडे बाद होण्याची भीती आहे. सद्या झाडे विश्रांतीच्या अवस्थेत आहेत. त्यामुळे पाण्याची सुविधा असलेल्या शेतकऱ्यांनी पाणी न देणे चांगले राहिले. पाणी दिल्यामुळे झाडाला नवती फुटते. छाटणी देखील उशिरा करणे फायद्याचे राहणार आहे. उन्हामुळे फुटलेली नवतीदेखील वाळण्याची भीती राहते.
- शाम गट्टाणी,
सीताफळ महासंघ, पुणे

इतर अॅग्रो विशेष
अकोला कृषी विद्यापीठात ड्रोनद्वारे...नागपूर ः ड्रोनद्वारे फवारणीचा राज्यातील पहिला...
विदर्भात आज अतिवृष्टीचा इशारा पुणे ः बंगालच्या उपसागरात तयार झालेल्या कमी दाब...
राज्यातील १७ जिल्हे दुष्काळाच्या छायेतमुंबई ः राज्यात मॉन्सूनचे आगमन झाल्यानंतर अनेक...
प्रयत्नवादातून उभारलेला बेकर्स वेव्ह...वडगाव मावळ तालुक्यातील (जि. पुणे) दिवड येथील...
चीनसह बांगलादेशची कापूस आयात वाढणारजळगाव ः देशात आॅगस्टअखेर ११२ लाख हेक्‍टरवर...
भाजीपाला शेतीसह कापूस बीजोत्पादनातील...भाजीपाला पिके तसेच कापूस बीजोत्पादन या पद्धतीतून...
मिर्झापूर ः साखळी शेततळ्यांचे गाव‘मागेल त्याला शेततळे` योजनेअंतर्गत मिर्झापूर (ता...
इजा झाल्यानंतर वनस्पती पाठवतात धोक्याचा...जेव्हा वनस्पतींना इजा होते, त्या वेळी वनस्पतीच्या...
ठिबक नोंदणीवरील विक्रेत्यांच्या...नागपूर  ः ठिबक नोंदणीवरील विक्रेत्यांच्या...
कमी दाब क्षेत्राचे निर्माण; पावसाच्या...पुणे   : बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे...
पावसाने ताण दिल्यामुळे खरीप धोक्यातपुणे ः राज्यात काही ठिकाणी परतीच्या पावसाने हजेरी...
चांदक-गुळूंब अोढा जोडप्रकल्पाने साधली...सातारा जिल्ह्यातील चांदक-गुळुंब (ता. वाई) हा ओढा...
सोयाबीनवरील पाने खाणाऱ्या अळ्या व...सध्या सोयाबीन पीक काही ठिकाणी शेंगा लागण्याच्या व...
साखरेच्या गोळ्याही करतील वेदना कमीवाढत्या स्थौल्यत्वासारख्या व त्या अनुषंगाने...
राज्यातील विकास सोसायट्यांना रिक्त...सांगली ः राज्यातील विकास सोसायट्यांची संख्या २१...
पावसाच्या तुरळक हजेरीने हलका दिलासापुणे: पावसाच्या दीर्घ खंडानंतर राज्यात दोन...
पुण्यात एक ऑक्टोबरला ‘कृषी कल्चर’ ज्ञान...पुणे ः शेतीमधील बदलत्या तंत्रावर प्रकाश टाकणारा...
पोटॅशचा मोठा तुटवडाजळगाव  ः रेल्वेकडून खत पुरवठादार किंवा खत...
नोकरी गमावली पण रेशीम शेतीतून पत कमावलीसातपुड्याच्या पायथ्याशी वसलेल्या संग्रामपूर...
राज्यात उद्यापासून पावसाचे संकेतपुणे: बंगालच्या उपसागरात तयार होत असलेल्या कमी...