agriculture news in marathi, HT BT cotton seed distributed in Vidharbha? | Agrowon

विदर्भात पोचली ‘एचटी’ची पाकिटे?
विनोद इंगोले
मंगळवार, 20 मार्च 2018

विक्रेत्यांच्या संघटनांकडून करण्यात आला धक्‍कादायक दावा

नागपूर : गेल्या हंगामात पुरवठा झालेल्या अनधिकृत ‘एचटी’ कापूस बियाण्यांची पाळेमुळे शोधण्यासाठी ‘एसआयटी’ची स्थापना करण्यात आली असतानाच या वर्षीच्या हंगामासाठीची एचटी कापूस बियाण्यांची खेप विदर्भात पोचल्याचे वृत्त आहे. खुद्द विक्रेत्यांच्या काही संघटनांकडूनच हा दावा करण्यात आला असला तरी कृषी विभागाचा गुणवत्ता नियंत्रण विभाग मात्र या दाव्यात तथ्य नसल्याचे सांगत आहे. 

गेल्या वर्षीच्या हंगामात राज्यात सुमारे ३५ लाख एचटी कापूस बियाण्यांची पाकिटे विकली गेली होती. यवतमाळ, चंद्रपूर, वर्धा या जिल्ह्यांत सर्वाधिक पाकिटे पोचली होती. कपाशीतील तणनियंत्रणावरील मजुरांचा खर्च वाचत असल्याने शेतकऱ्यांची एचटी कापूस सिडला पसंती असल्याचा दावा केला जातो; परंतु तरीही या कपाशीमधील तणनियंत्रणाकरिता तणनाशकाची फवारणी करावीच लागत असल्याने तोदेखील उत्पादकता खर्चच ठरतो. परिणामी ‘एचटी’देखील फायदेशीर नसल्याचा दुसरा मतप्रवाह आहे. 

असे दोन मतप्रवाह असतानाच गेल्या वर्षीप्रमाणे या वर्षीदेखील विदर्भात हंगामाच्या सुरवातीला दीड लाखावर एचटी कापूस बियाण्यांची पाकिटे पोचल्याचा दावा केला जात आहे. नागपूर आणि वर्धा जिल्ह्यात हे अनधिकृत बियाणे पोचल्याचे विक्रेत्यांच्या काही संघटनांकडून सांगितले जात अाहे. सदर प्रकार काही अंशी खरा असण्याची शक्‍यता असल्याचे जाणकार सांगतात. काही बियाणे कंपन्यांचे ‘फिल्ड असिस्टंट’ या कामात गुंतल्याची शक्‍यता वर्तविण्यात आली आहे. बीजोत्पादन व त्यानंतर या बियाण्यांच्या विक्री साखळीत या असिस्टंटचा मोठा वाटा राहतो, असेही सांगण्यात आले. 

जोखीम कशाकरिता?
कृषी विभागाच्या गुणनियंत्रण विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी मात्र हा प्रकार एक टक्‍काही खरा नसल्याचे सांगितले. विदर्भात साधारणतः १५ मे नंतर हंगाम सुरू होतो. त्यामुळे अनधिकृत बियाणे हंगामाच्या दोन महिने आधीच आपल्याकडे ठेवण्याची जोखीम कोणी का आणि कशाकरिता घेईल, असा प्रश्‍न संबंधित अधिकाऱ्याने उपस्थित केला.

विदर्भाच्या सीमेलगत असलेल्या काही राज्यांतून एचटी सिडचा पुरवठा होण्याची शक्‍यता पाहता जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकाऱ्यांमार्फत सीमेलगतच्या पोलिसांना पत्र देत अधिकृत किंवा अनधिकृत बियाणे येत असल्यास कळविण्याच्या सूचना केल्या होत्या. पोलिस अधीक्षकांची भेट त्याकरिता घेण्यात आली; त्यांनीही सहकार्य करणार असल्याचे कळविले होते. या वर्षी हंगामच सुरू झाला नाही आणि अद्याप अनधिकृत बियाणे पोचल्याची एकही तक्रार किंवा माहिती खबऱ्यांमार्फत मिळाली नाही.
- श्री सावजी, विभागीय गुणवत्ता नियंत्रण अधिकारी, नागपूर

हंगाम साधारणतः १५ मे नंतर सुरू होतो. तोवर अशाप्रकारचे अनधिकृत बियाणे हाताळण्याची जोखमी कोण पत्करणार? त्यामुळे हंगामापूर्वीच एचटी सिड पोचले, असा दावा खरा वाटत नाही. तरीसुद्धा आम्ही यासंदर्भात आमच्या पद्धतीने खातरजमा करून योग्य ती कारवाई करू. बाजारात अनधिकृत कोणतेही बियाणे पोचणार नाही, यासाठी आमचा प्रयत्न राहणार आहे.
- डॉ. पंकज चेडे, विभागीय गुणवत्ता नियंत्रण अधिकारी, अमरावती

इतर अॅग्रो विशेष
शेतकऱ्यांच्या विधवांचे २१ला मुंबईत...मुंबई : देशभरात विविध शेतकऱ्यांचे मोर्चे...
बा सरकार, प्रश्न जगण्याचा आहे!‘‘ज रा कुठे दुष्काळ पडला, गारपीट झाली,  पूर...
विना `सहकार` नाही उद्धारग्रामीण आणि शहरी भागांचा संतुलित विकास साधत...
राज्यातील धरणांमध्ये ५५ टक्के पाणीसाठापुणे   : राज्यात पाणीटंचाईची तीव्रता वाढू...
महाबळेश्र्वरमध्ये ३५०० एकरांवर...सातारा  ः महाबळेश्वरसह वाई, जावली, कोरेगाव...
दुष्काळात तीन श्रेणींत कामांचे नियोजन...पुणे : राज्यात आलेल्या दुष्काळात मदतीचा...
ओडिशात भाडोत्री ट्रॅक्टर योजनेस प्रारंभभुवनेश्‍वर ः राज्यातील शेतकऱ्यांना अद्ययावत...
सोयाबीन वधारण्याची चिन्हेपुणे: राज्यात सध्या सोयाबीनचे दर गडगडले असले...
राज्याच्या दक्षिण भागात पावसाची शक्यतापुणे : राज्यात थंडी वाढण्यास सुरुवात झाली आहे....
कापूस खरेदीला आजपासून प्रारंभनागपूर : पणन महासंघाव्दारे कापूस खरेदीला आजपासून...
चारा लागवडीसाठी शासकीय जमिनी देणारमुंबई : राज्यावरील दुष्काळाचे संकट लक्षात...
दुष्काळात २५ एकरांत शेवगा, रंगबिरंगी...मुंबई येथील ‘कोचिंग क्लास’चा व्यवसाय असलेले तपन...
प्रतिकूलतेतून प्रगती घडवत आले पिकात...वांगी (जि. सांगली) येथील एडके कुटुंबाने अत्यंत...
दूध का दूध... देशातील दूध न दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये ६८ टक्के...
पीककर्ज वितरणातील दोष व्हावे दूर पूर्वी जेमतेम तग धरून चालणाऱ्या शेती व्यवसायाने...
पाऊस बरा, मात्र दीर्घ खंड अन् कीडरोगाने...जिल्ह्यात सरासरीच्या जवळपास पाऊस पडला खरा; मात्र...
अन्न प्रक्रिया प्रकल्पांसाठी...औरंगाबाद : शेती उत्पादनात आघाडीवर असलेल्या आपल्या...
मराठवाडा, मध्य महाराष्ट्रात थंडी वाढलीपुणे ः गेल्या दोन ते तीन दिवसांपासून थंडीने...
साखर कारखान्यांनी सह-उत्पादनांवर सक्षम...मुंबई  ः देशांतर्गत साखर उद्योग संकटात आहे....
राज्यात ९१ कारखान्यांची धुराडी पेटली;...पुणे : राज्यात चालू गाळप हंगामात आतापर्यंत ९१...