agriculture news in marathi, illegal planting of Bt on 20 percent of Vidarbha area | Agrowon

विदर्भात २० टक्‍के क्षेत्रावर अवैध बीटीची लागवड
टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 27 नोव्हेंबर 2017

नागपूर : तणाला प्रतिकारक जनुक असलेल्या नव्या बीटी तंत्रज्ञानपूरक वाणाची विदर्भात सुमारे २० टक्के क्षेत्रावर अवैधरीत्या लागवड झाली आहे. यवतमाळ जिल्ह्यात हे क्षेत्र सर्वाधिक असल्याचा दावा केंद्रीय कापूस संशोधन संस्थेचे तज्ज्ञ खासगीत बोलताना व्यक्‍त करतात. या तंत्रज्ञानाच्या प्रसारासाठीच हा प्रकार करण्यात आल्याचेही सांगितले जात आहे.

नागपूर : तणाला प्रतिकारक जनुक असलेल्या नव्या बीटी तंत्रज्ञानपूरक वाणाची विदर्भात सुमारे २० टक्के क्षेत्रावर अवैधरीत्या लागवड झाली आहे. यवतमाळ जिल्ह्यात हे क्षेत्र सर्वाधिक असल्याचा दावा केंद्रीय कापूस संशोधन संस्थेचे तज्ज्ञ खासगीत बोलताना व्यक्‍त करतात. या तंत्रज्ञानाच्या प्रसारासाठीच हा प्रकार करण्यात आल्याचेही सांगितले जात आहे.

विदर्भात सर्वदूर या वर्षी कापसावर बोंडअळीचा प्रादुर्भाव झाल्याने एकूणच बीटी तंत्रज्ञानाच्या उपलब्धतेवरच प्रश्‍नचिन्ह निर्माण झाले. भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने मात्र सद्या कापसात इतर कोणतेच पर्यायी तंत्रज्ञान नसल्याचे सांगत बीजी-२ तंत्रज्ञानाच्या वापरावरच शिक्‍कामोर्तब केले. मोन्सॅटो कंपनीकडून तणाला प्रतिकारक बीजी-३ तंत्रज्ञानाच्या चाचण्या तीन वर्षांआधी घेण्यात आल्या होत्या. केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था तसेच जालना परिसरात या चाचण्या घेण्यात आल्या. या तंत्रज्ञानाला विरोध होत गेल्याने हे तंत्रज्ञान भारतात न देण्याचा निर्णय होत चाचण्यादेखील थांबविण्यात आल्या. परंतु या वर्षी मोठ्या प्रमाणावर तणप्रतिरक जनुक असलेल्या वाणाची लागवड विदर्भात झाली आहे. त्यामध्ये वर्धा, यवतमाळ हे जिल्हे आघाडीवर आहेत.

अशा प्रकारच्या तंत्रज्ञानाचा समावेश असलेली ३५ लाख पाकिटे एकट्या यवतमाळ जिल्ह्यात विकल्या गेल्याची भीती वर्तविली जात आहे. चोरट्या मार्गाने या वाणांचा पुरवठा झाल्याचा दावा होत असला तरी बीजी-३ या तंत्रज्ञानाचा अंतर्भाव असलेल्या वाणाकरिता बीजोत्पादन कसे, कोणी आणि कोठे केले गेले हादेखील संशोधनाचा विषय ठरत आहे. उर्वरित विदर्भात सुमारे २० टक्‍के क्षेत्रावर बीजी-३ या तंत्रज्ञानाचा अंतर्भाव असलेल्या कपाशीची लागवड झाली. हा प्रकार गुणवत्ता नियंत्रण विभागाच्या अधिकाऱ्यांच्या संगनमतानेच झाल्याचा आरोपही या क्षेत्रातील तज्ज्ञ वर्तवित आहेत. कापसावर या वर्षी अनेक कारणांमुळे बोंडअळीचा प्रादुर्भाव झाला. त्याच्या नियंत्रणासाठी कराव्या लागणाऱ्या फवारणीमुळे अनेकांचे बळी गेले. त्यानंतर अवैध बीटी वाणांची विक्री झाल्याची बाब सर्वांसमोर आली. फवारणीमुळे विषबाधा प्रकरण पुढे आले नसते तर हा प्रकार बिनबोभाट सुरू राहिला असता, असेही तज्ज्ञ सांगतात.

इतर अॅग्रो विशेष
‘रेसिड्यू फ्री’ शेतीतून गुणवत्ताप्राप्त...स्थावर मालमत्ता व्यावसायिक उद्योगातील दोन...
प्रतिष्ठा जपण्यासाठी शेतकऱ्यांच्या...नाशिक : यवतमाळमधील साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन...
शेतकऱ्यांच्या परदेश अभ्यास दौऱ्यास अखेर...पुणे  ः गेल्या तीन वर्षांपासून बंद...
संत्रा निर्यातीला कृषी विभाग देणार...नागपूर : अपेडाने संत्रा क्‍लस्टरला पहिल्यांदाच...
विदर्भात गुरुवारपासून तुरळक पावसाचा...पुणे   : राज्यातील गारठा कमी झाल्यांनतर...
चढ्या दराचा फायदा कोणाला?मागील दोन दिवसांपासून सोयाबीनचे दर वाढत आहेत....
अतिखोल भूजलाचा उपसा घातकचपर्यावरणाचा नाश कोणी केला? या एका प्रश्नाला अनेक...
निफाड तालुक्‍यात द्राक्ष काढणीला सुरवातनिफाड, जि. नाशिक  ः तालुक्‍यातील उगाव,...
पशुगणनेकरिता आता महिनाअखेरपर्यंत मुदतनागपूर   ः पशुगणनेसाठी पूरक साहित्याचा...
ट्रायकोकार्ड निर्मिती प्रशिक्षण प्रकल्प...नागपूर ः कृषी विभाग आणि कृषी विद्यापीठातील...
राज्य वित्त आयोगाच्या अध्यक्षांनी जाणून...औरंगाबाद :  राज्य वित्त आयोगाचे अध्यक्ष व्ही...
दराअभावी कांदापट्टा सुन्ननाशिक : कांद्याला अगदी मोड फुटेस्तोवर वाट...
वनशेतीसह आंतरपिके ठरतोय फायद्याचा सौदाशाश्वत उत्पादनासाठी पारंपरिक पिकांसोबत वनशेतीचा...
अर्थसंकल्पीय कृषी कर्ज तरतूदीत १० टक्के...नवी दिल्ली : आगामी २०१९-२०च्या अर्थसंकल्पात शेती...
राज्यात शुक्रवारपासून पावसाचा अंदाजपुणे : वायव्य भारतातील पश्चिमी चक्रावाताची...
औरंगाबाद येथील आंतरराष्ट्रीय सुक्ष्म...औरंगाबाद : औरंगाबाद येथे आयोजित नवव्या...
शेतीपूरक उद्योगातून बचत गट झाले सक्षमचिखली (जि. बुलडाणा) येथील हिरकणी महिला उत्कर्ष...
गोरक्षणासोबतच जपला व्यसनमुक्‍तीचा वसालाठी (ता. मंगरुळपीर, जि. वाशीम) येथील दिलीप बाबा...
अप्रमाणित रोपांमुळे ‘फेल' बागांवर...पुणे : दुष्काळात जीवापाड जपलेल्या बागा अप्रमाणित...
सोयाबीन दराचा आलेख चढताच; लातूरला ३८११...लातूर : येथील उच्चत्तम कृषी उत्पन्न बाजार...