agriculture news in Marathi, India is biggest seed hub in Asia, Maharashtra | Agrowon

सीड हब म्हणून भारताचा उदय
वृत्तसेवा
बुधवार, 14 नोव्हेंबर 2018

अनेक आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांची गुंतवणूक आणि देशातील बियाणे कंपन्यांची चांगली कामगिरी यामुळे भारत चांगल्या गुणवत्तेच्या बियाणे उत्पादन आणि पुरवठ्यासाठी एक पॉवरहाऊस बनले आहे. 
- इडो व्हेर्हागेन, संचालक, ॲक्सेस टू सीड इंडेक्स

नवी दिल्ली ः आशिया खंडात भारत देश ‘सीड हब’ म्हणून उदयास आला आहे. जगातील बिजोत्पादनातील मोठ्या आणि महत्त्वाच्या २४ कंपन्यांपैकी १८ कंपन्या भारतात पैदास आणि उत्पादन करतात. राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय बिजोत्पादक कंपन्या मोठ्या प्रमाणात भारतात गुंतवणूक करीत असून, त्याचा लाभ अल्प भूधारक शेतकऱ्यांना होत आहे, असे वर्ल्ड बेंचमार्कींग अलायंसने (डब्ल्यूबीए) प्रकाशित केलेल्या ॲक्सेस टू सीड इंडेक्समध्ये (एएसआय) म्हटले आहे. 

भारतात जमिनीचे तुकडीकरण मोठ्या प्रमाणात झाले असून, त्याचा परिणाम भू-धारणेवर झाला आहे. देशात सध्या जवळपास १० कोटी अल्पभूधारक शेतकरी आहेत. हे शेतकरी देशातील ८० टक्के अन्नधान्याचा पुरवठा करतात. या शेतकऱ्यांना अधिकाअधिक उत्पादनासाठी बियाणे कंपन्या बिजोत्पादनासाठी गुंतवणूक करून मदत करत असतात. ‘‘आशिया खंडातील महत्त्वाच्या आणि मोठ्या २४ बियाणे कंपन्यांचे मूल्यांकन केल्यानंतर असे निदर्शनास आले, की यापैकी २१ कंपन्या भारतात बियाणे विक्री करतात आणि १८ कंपन्या बिजोत्पादनासाठी गुंतवणूक करतात,’’ असेही ‘एएसआय’मध्ये म्हटले आहे. 

भारतानंतर आशियातील थायलंड देशात ११, तर इंडोनेशियात आठ कंपन्या बिजोत्पादन करतात. तसेच निर्देशांकानुसार दक्षिण आशियातील मोठ्या १० कंपन्यांमध्ये पहिल्यांदा भारताच्या अदवेंता, अक्सेन हायवेज, नामधारी आणि नुजिविडू या चार कंपन्यांचा समावेश झाला आहे. 

बौद्धिक संपदा अधिकाराबाबत (आयपी) इंडेक्समध्ये म्हटले आहे, की इस्ट-वेस्ट सीड आणि सिजेंटा या कंपन्या ‘आयपी’संदर्भात तोलामोलाच्या आणि छान काम करणाऱ्या आहेत. तरीही या कंपन्यांना अल्पभूधारक शेतकऱ्यांच्या गरजा विचारात घ्याव्या लागतील आणि त्यांच्या कामगिरीबाबत पारदर्शक असावे लागेल. मोन्सॅन्टो ही ‘आयपी’बाबत अधिक पारदर्शक अशी कंपनी आहे. परंतु, या कंपनीची भूमिका ही अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना प्रतिकूल अशी आहे, असे ‘एएसआय’मध्ये म्हटले आहे.
 
देशातील नामधारी सीड्स आणि नुजिवीडू सीड्स या कंपन्यांना अल्पभूधारक शेतकऱ्यांच्या गरजेनुसार पैदास कार्यक्रम राबविल्यामुळे इंडेक्समध्ये जास्त गुणांक देण्यात आला आहे. सध्या भारातील ८३ टक्के कंपन्या या सर्व्हिस एक्सटेंशनचे काम करीत आहेत. 
 

इतर अॅग्रो विशेष
बीड, उस्मानाबाद जिल्ह्यांत चारा...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील बीड व...
वर्षावनातील विविधतेसाठी किडी,...संशोधकांना उष्ण कटिबंधीय वर्षावनातील विविधतेने...
पशुधन सहायकांच्या पदोन्नतीप्रकरणात...नागपूर : निकष डावलून राज्यातील पशुधन सहायकांना...
तमिळनाडूतील १११ शेतकऱ्यांचे मोदींना...तिरुचिरापल्ली, तमिळनाडू : विविध मागण्यांकडे...
शेतीला मिळाली बीजोत्पादनाची साथबोरी (ता. जिंतूर, जि. परभणी) गावशिवारात चंद्रशेखर...
भर दुष्काळात राज्यातील शेळ्या-मेंढ्या...नगर ः दुष्काळी भागातील जनावरे जगवण्यासाठी छावण्या...
पपईच्या बनावट बियाणेप्रकरणी चौघांना अटककोल्हापूर : नामवंत कंपनीच्या पपई बियाण्यांच्या...
उन्हाचा चटका वाढणार; नांदेडला तुरळक...पुणे : विदर्भ, मराठवाड्यात वादळी पावसाने...
वऱ्हाडात फळबागांवर चालू लागल्या कुऱ्हाडीअकोला : दुष्काळी परिस्थितीने शेतकऱ्यांचे जगणे...
'जलवर्धिनी' करतेय लोकशिक्षणातून जल...जलवर्धिनी प्रतिष्ठानतर्फे पाण्याचे संधारण आणि...
आज शिवजयंती : शिवनेरीवर पारंपारिक...पुणे : फाल्गुन वद्य तृतीया या तिथीनुसार आज (ता....
अतितीव्र हवामानस्थितीला कर्बाचे वाढते...पुणे : वातावरणातील कार्बनडाय ऑक्साईडचे (कर्ब)...
कमतरतेनुसार सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा वापर...अलीकडे सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता अधिक...
पिंप्री गावाने कमावले लसूणघास शेतीत नाव पिंप्री (वळण) (ता. राहुरी, जि. नगर) हे गाव मुळा...
दुष्काळातही सुरती हुरड्याची  चवच काही...औरंगाबाद जिल्ह्यातील सारंगपूर येथील अरुण कडूबाळ...
। तुका म्हणे कान्हा । भूक लागली नयनां ।।देहू : तुकाराम तुकाराम...असा नामघोष आणि...
नांदेड जिल्ह्यात कापूस उत्पादकता...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात २०१८-१९ च्या खरीप...
नगरची लढत राहणार लक्षवेधीनगर : राज्याच्या सर्वाधिक लक्ष असलेल्या नगर (...
रब्बी पीकविम्याला बोगस प्रकरणांचे ग्रहणमुंबई ः २०१८-१९ च्या रब्बी हंगामात पंतप्रधान...
सहा कारखान्यांची धुराडी थंडावलीऔरंगाबाद  : मराठवाडा व खानदेशातील पाच...