agriculture news in marathi, Internationally cotton rate to be up | Agrowon

आंतरराष्ट्रीय कापूस बाजारात तेजीची चिन्हे
मनीष डागा
सोमवार, 5 मार्च 2018

गेल्या आठवडाभरात देशात आणि परदेशात इतकी उलथापालथ झाली की, त्यामुळे सामान्य व्यापारी आणि उद्योगपती अचंबित झाले. कापसाच्या बाजारातील घडामोडींमुळे कापूस, रूई आणि कापड व्यापाऱ्यांना दोन नवीन धडे शिकवले आहेत- १. सांख्यिकीय माहितीसाठी (स्टॅटिस्टिकल डेटा) आजची महाशक्ती आहे. २. केवळ मागणी आणि पुरवठा हे दोन घटक नव्हे तर अटकळी (स्पेक्युलेशन) वरही बाजार चालतो.

गेल्या आठवडाभरात देशात आणि परदेशात इतकी उलथापालथ झाली की, त्यामुळे सामान्य व्यापारी आणि उद्योगपती अचंबित झाले. कापसाच्या बाजारातील घडामोडींमुळे कापूस, रूई आणि कापड व्यापाऱ्यांना दोन नवीन धडे शिकवले आहेत- १. सांख्यिकीय माहितीसाठी (स्टॅटिस्टिकल डेटा) आजची महाशक्ती आहे. २. केवळ मागणी आणि पुरवठा हे दोन घटक नव्हे तर अटकळी (स्पेक्युलेशन) वरही बाजार चालतो.

डेटा ही एक महाशक्ती आहे, असे विधान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी काही दिवसांपूर्वी दावोस येथील आर्थिक परिषदेत केले होते. हे विधान अगदी सत्य आहे. आज कापसाचे उदाहरण घेतले तर पूर्ण व्यापार `डेटा`वर अवलंबून राहूनच करावा लागतोय. कधी अमेरिकी कृषी विभागाचा (यूएसडीए) एखादा अहवाल बाजार हलवून टाकतो. तर कधी आयसीएसी, सीएआय, सीसीआय किंवा सीएबी या संस्थांचे अहवाल बाजारातील चढ-उताराला कारणीभूत ठरतात. यातील अनेक संस्थांचे अहवाल, आकडेवारी संशयास्पद आणि चकीत करणारी आहे; पण सध्या तरी त्यांचीच डाळ शिजतेय, हे वास्तव आहे.

बाजाराची चाल मागणी आणि पुरवठ्याच्या गणितावर अवलंबून असते, असं मानलं जातं. परंतु गेल्या दोन-तीन वर्षांपासून ही कारणमीमांसा अपुरी असल्याचे जाणवू लागलं आहे. ज्या पद्धतीने अमेरिकेच्या वायदे बाजारावर (आयसीई) सट्टा फंडांनी आपली पकड मजबूत केली आहे आणि जगभरातील मिल्स आणि व्यापाऱ्यांना आपल्या कह्यात घेतलं आहे, त्यावरून रूई (किंवा कोणत्याही शेतमालाची) चाल ही मागणी, पुरवठा तसेच सट्टा फंडांच्या हालचालींवर अवलंबून असते, असं आपण ठामपणे म्हणू शकतो.

आंतरराष्ट्रीय रूई बाजारात पुन्हा एकदा तेजी येत असल्याचे दिसत आहे. निर्यातीतील सातत्य, चीनकडून असलेली मजबूत मागणी आणि भारत व पाकिस्तानात कापसाचे उत्पादन घटण्याच्या बातम्या यामुळे बाजारात वातावरण गरम झाले आहे. याच्या जोडीला सट्टा फंडांनी बाजारावरील आपली पकड कायम ठेवली आहे. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात दर उसळी घेण्याची चिन्हे आहेत.

देशातील स्थानिक रूई बाजार स्थिर आहे. मार्च महिन्यात पेमेंटच्या बाबतीत अडचणी येणार हे बघता मिल्स जास्त रूई खरेदी करण्यास कचरत आहेत. परंतु अमेरिकी डॉलरने जोरदार मुसंडी मारल्यामुळे निर्यातदार सक्रिय झाले आहेत. परंतु अनेक निर्यातदार जीएसटी परतावा मिळाला नसल्यामुळे काळजीत आहेत, तसेच अनेक मिल्सधारकांनाही याच कारणामुळे इच्छा असूनही रूईची खरेदी करणं शक्य होत नाहीये. केंद्र सरकारने कापसावर लागू असलेले रिव्हर्स चार्ज मेकॅनिजम (आरसीएम) तात्काळ हटवण्याची आवश्यकता आहे. अन्यथा देशातील अनेक जिनर्सवर थकबाकीदार होण्याची किंवा आपला व्यवसाय गुंडाळावा लागण्याची वेळ ओढवण्याची शक्यता आहे. सध्या तरी अमेरिकी वायदे बाजारातील तेजीमुळे देशांतर्गत रूई बाजारात काही प्रमाणात तेजी येऊ शकते. 

(लेखक कापूस बाजार विश्लेषक असून ‘कॉटनगुरू’चे प्रमुख आहेत.) 

इतर ताज्या घडामोडी
अवर्षणाचा पिकावरील ताण कमी करण्यासाठी...कोरडवाहू शेतीत पीक उत्पादनाच्या दृष्टीने “ओल तसे...
कोल्हापुरात केळी लागवड कमी होण्याची शक्...कोल्हापूर : पुरेशा पाण्याअभावी जिल्ह्यात केळीच्या...
नगरमधील आठ तालुके अद्यापही रब्बी...नगर ः नगर जिल्ह्यामध्ये रब्बीची आतापर्यंत अवघी नऊ...
जनावरांच्या आहारातील क्षारमिश्रणाचे...जनावरांच्या हाडांच्या वाढीसाठी दूध उत्पादनासाठी,...
परभणी जिल्ह्यात हुमणीच्या नुकसानीचा कहरपरभणी ः परभणी जिल्ह्यात उद्‍भवलेल्या दुष्काळी...
बाजार समिती कर्मचारी शासन आस्थापनावर...पुणे  ः राज्यातील बाजार समित्यांमधील...
पुणे विभागात चारापिकांची एक लाख...पुणे   ः जनावरांसाठी चाऱ्याची अडचण येऊ नये...
साताऱ्यात उसावर ‘हुमणी’चा प्रादुर्भावसातारा  ः जिल्ह्यातील विविध पिकांवर ‘हुमणी’...
नगर जिल्ह्यात ३५ हजार हेक्‍टरवरील उसावर...नगर  ः नगर जिल्ह्यात यंदा उसावर ‘हुमणी’चा...
‘पंदेकृवि’तील शिवारफेरीला शेतकऱ्यांचा...अकोला  ः डाॅ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
महसूल राज्यमंत्र्यांनी घेतला महागावमधील...महागाव, जि. यवतमाळ  ः दुष्काळग्रस्त भागात...
महाराष्ट्रातील जनताच पंतप्रधान मोदी...शिर्डी, जि. नगर   ः घरकुलाचा लाभ देण्यासाठी...
सरकारने कर्जमाफीत घोटाळा केला : उध्दव...नगर  ः राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफी...
पुण्यात भाजीपाल्याच्या मागणीत वाढ; दरही...पुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
नाशिक जिल्ह्यात सर्वपक्षीय पाणी बचाव...नाशिक  : मराठवाड्यातील जायकवाडी धरणात नाशिक...
इंदापूर बाजार समितीत शेतीमाल तारण योजना...इंदापूर, जि. पुणे  ः महाराष्ट्र राज्य कृषी...
नगर जिल्ह्यात एप्रिलपासून चाराटंचाई...नगर  ः जिल्ह्यात यंदा पाऊस नसल्याचे...
शेतीतील सुधारणांसाठी कृषी विद्यापीठांची...अकोला   ः बदललेल्या परिस्थितीत शेतीतही मोठी...
नगर जिल्हा परिषदेत सरकार विरोधात...नगर  ः जिल्हा परिषदेच्या मालकीच्या...
शेतकऱ्यांच्या मागण्यांबाबत ‘राष्ट्रवादी...अकोला  ः तूर, सोयाबीन, हरभरा या पिकांचा विमा...