agriculture news in Marathi, keshar mango in march, Maharashtra | Agrowon

दुष्काळी मराठवाड्यात मार्चमध्येच ‘केसर'चा सुगंध!
सुदर्शन सुतार
सोमवार, 18 मार्च 2019

केज, जि. बीड ः फळांचा राजा आंबा बाजारात येण्यासाठी एक-दीड महिना अवकाश असताना बीड जिल्ह्यातील सोनीजवळा (ता. केज) येथील शेतकरी प्रकाश ससाणे यांच्या बागेत मात्र ‘केसर आंब्या''चा सुगंध आताच दरवळू लागला आहे.

वातावरणाचा अंदाज घेत धरलेला मोहोर आणि योग्य व्यवस्थापनाच्या आधारे एप्रिल-मेमध्ये येणारा केसर आंबा त्यांच्या बागेत मार्चमध्येच लगडला आहे. वास्तविक, मराठवाड्यासारख्या दुष्काळी भागात ज्याला सोनीजवळाही अपवाद नाही, अशा भागात पाण्याची जेमतेम उपलब्धता असतानाही आंबा बाग जगवण्यासाठी त्यांनी घेतलेल्या मेहनतीचे हे ‘फळ''च म्हणावे लागेल. 

केज, जि. बीड ः फळांचा राजा आंबा बाजारात येण्यासाठी एक-दीड महिना अवकाश असताना बीड जिल्ह्यातील सोनीजवळा (ता. केज) येथील शेतकरी प्रकाश ससाणे यांच्या बागेत मात्र ‘केसर आंब्या''चा सुगंध आताच दरवळू लागला आहे.

वातावरणाचा अंदाज घेत धरलेला मोहोर आणि योग्य व्यवस्थापनाच्या आधारे एप्रिल-मेमध्ये येणारा केसर आंबा त्यांच्या बागेत मार्चमध्येच लगडला आहे. वास्तविक, मराठवाड्यासारख्या दुष्काळी भागात ज्याला सोनीजवळाही अपवाद नाही, अशा भागात पाण्याची जेमतेम उपलब्धता असतानाही आंबा बाग जगवण्यासाठी त्यांनी घेतलेल्या मेहनतीचे हे ‘फळ''च म्हणावे लागेल. 

कळंब-अंबाजोगाई महामार्गावर युसूफवडगावपासून आत तीन किलोमीटरवर आणि केजपासून दहा किलोमीटरवर सोनीजवळा हे गाव आहे. या परिसरात सध्या पाण्याची भीषणटंचाई आहे. परंतु, ससाणे यांनी उपलब्ध पाण्यावरच केसर आंब्याची बाग जगवली. दुष्काळी पट्ट्यात आत्ताच केसरचा सुगंध या ओसाड माळरानात दरवळत आहे. नवीन काही तरी करण्याची धमक आणि कष्टाची तयारी असेल तर असाध्य गोष्टही साध्य करता येऊ शकते, हे फक्त सातवी शिकलेल्या प्रकाश ससाणे यांनी आपल्या या प्रयत्नातून दाखवून दिले आहे.

माळीनगर (ता. माळशिरस) येथील विनय वाघधरे यांच्या मार्गदर्शनानुसार त्यांनी बागेचे व्यवस्थापन ठेवले. साडेचार एकरावर ससाणे यांची केसर आंबा बाग आहे. त्यात लिंबूचेही आंतरपीक घेतले आहे. या संपूर्ण क्षेत्रात सुमारे आंब्याची एक हजार झाडे आहेत. तीन वर्षांपूर्वी त्यांनी २० बाय १० फुटावर कलमांची लागवड केली. यंदा पहिल्यांदाच ते आंब्याचे उत्पादन घेत आहेत आणि तेही सर्वांत आधी. आज त्यांच्याकडील कलमाला किमान १०० ते १५० आंबे लगडले आहेत. शिवाय आणखी काही फाद्यांना मोहोर फुटतोच आहे. त्यामुळे यानंतरही आंबा उत्पादन मिळणार आहेत. येत्या दोन दिवसांत मराठवाड्यासह अन्य बाजारात त्यांच्या बागेतील आंबा पोचणार आहे. त्यादृष्टीने त्यांनी तयारी केली आहे. जागेवरच सरासरी प्रतिकिलोस १०० ते १५० रुपये असा दर मिळेल असा त्यांचा अंदाज आहे.

योग्य व्यवस्थापनावर दिला भर
कोकणात जून-जुलैमध्ये भरपूर पाऊस पडतो. बागा डोंगर-उतार असल्याने झाडांना ताण चांगला बसतो, शिवाय पुढे थंडीही लवकर येते. त्यामुळे मोहोर निघणारी काडी चांगली तयार होते. या भागात ऑक्‍टोबरमध्ये चांगला मोहोर येतो. त्यामुळे त्या भागातील आंबा मार्चच्या शेवटी किंवा एप्रिलमध्ये येतो. कोकण सोडून राज्यातील इतर भागांत जूनमध्ये थोडा पाऊस पडतो, त्यानंतर ऑगस्ट-सप्टेंबरला परतीचा पाऊस जास्त पडतो, त्यामुळे सप्टेंबर-ऑक्‍टोबरला नवीन पालवी फुटते, परंतु थंडी उशिरा येते, त्यामुळे या भागातील मोहोर डिसेंबर अखेरीस येतो. पावसाचा अंदाज घेऊन ससाणे यांनी आंबा बागेत मे-जूनमध्ये कलमांचे शेंडे मारून हलकी छाटणी केली. जुलैमध्ये नवीन पालवी फुटली. त्यानंतर १५ ऑगस्टनंतर बाग ताणावर सोडून ऑक्‍टोबरमध्ये नवीन पालवी फुटू नये, यासाठी तज्ज्ञांच्या सल्‍ल्याने योग्य व्यवस्थापन ठेवले. त्यानंतर तीन महिने पाण्याचा ताण दिला. ऑक्‍टोबरमध्ये चांगला मोहोर आला. या टप्‍प्यात शिफारशीत अन्नद्रव्यांचा वापर आणि पाणी व्यवस्थापन योग्य पद्धतीने ठेवल्याने मार्चमध्ये फळधारणेला सुरवात झाली, अशी माहिती प्रकाश ससाणे यांनी दिली आहे.

प्रतिक्रिया
कलमांची हलकी छाटणी आणि योग्यवेळी धरलेला मोहोर हेच आंबा लवकर येण्याचे कारण आहे. शिवाय पाणी आणि खताचे योग्य व्यवस्थापनही महत्त्वाचे ठरले. 
- विनय वाघधरे, तज्ज्ञ शेतकरी, माळीनगर

इतर अॅग्रो विशेष
असाही एक छुपा करनव्वदच्या दशकापासून राबवल्या जात असलेल्या आर्थिक...
शेततळे की गळके भांडेमा  गेल त्याला शेततळे योजनेची सांगड रोजगार हमी...
इक्रीसॅट पद्धतीतून वाढविले भुईमूग...सोहाळे (ता. आजरा, जि. कोल्हापूर) येथील प्रयोगशील...
गौरीनंदन ने ठेवले दर्जेदार, भेसळमुक्त...शनी शिंगणापूर (ता. नेवासा, जि. नगर) येथील...
नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांनी पाच दिवसांत...पुणे : नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांनी (मॉन्सून)...
गतवर्षी नष्ट झाल्या ४० टक्के मधमाशी...गेल्या वर्षी एप्रिल २०१८ ते एप्रिल २०१९ या...
तुरळक ठिकाणीच जोरदार पावसाची शक्यता पुणे : मध्य महाराष्ट्रात चक्राकार वाऱ्याची स्थिती...
एचटीबीटी बियाणे विक्रीप्रकरणी सहा अटकेतवणी, जि. यवतमाळ  : चंद्रपूर जिल्ह्यातील...
राज्यात मध्यम ते हलक्या सरी पुणे ः मॉन्सून दाखल झाल्यानंतर राज्याच्या...
मराठवाड्यात पिककर्जवाटप केवळ १३...औरंगाबाद : कर्जपुरवठ्याबाबत पुन्हा एकदा ...
‘एचटीबीटी’ लागवडप्रकरणी शेतकरी...अकोला ः जिल्ह्यात एचटीबीटी कापूस बियाणे लागवड...
नाशिक येथे आज पाणी व्यवस्थापन परिषदनाशिक: दर्जेदार पीक उत्पादनासाठी सुपीक जमिनीच्या...
मॉन्सूनने महाराष्ट्र व्यापलापुणे : नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांनी (मॉन्सून)...
उत्पन्नवाढीचे गणित चुकते कुठे?साधारणपणे एप्रिल महिन्याच्या आरंभास विविध...
पीकविम्याचे कवित्वप तप्रधान पीकविमा योजनेची देशपातळीवर अंमलबजावणी...
‘वैद्यकीय' प्रवेशास मराठा आरक्षण लागू...नवी दिल्ली : वैद्यकीय आणि दंतवैद्यकीयच्या...
राज्यात सर्वदूर पावसाची हजेरी पुणे : राज्यात मॉन्सून दाखल झाल्यानंतर सर्वदूर...
तीव्र दुष्काळाच्या प्रदेशात ११० एकरांवर...आटपाडी (जि. सांगली) येथील राजेश सातारकर यांची...
आठवडाभराच्या खंडानंतर पुन्हा चांगला...पुणे: राज्याच्या बहुतांशी भागात मॉन्सूनचे आगमन...
मालेगाव बाजार समितीत ‘इतर’च्या नावाखाली...नाशिक: मालेगाव कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये ‘इतर...