agriculture news in marathi, less mechnism for milk collection, parbhani | Agrowon

परभणीत दूध संकलनासाठी शासकीय यंत्रणा तोकडी
टीम अॅग्रोवन
शनिवार, 12 मे 2018

भाग -१

परभणी ः जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना गेल्या काही वर्षांपासून दुष्काळ आणि नैसर्गिक आपत्तींचा सामना करावा लागत आहे. शाश्वत शेती उत्पादन मिळेनासे झाले आहे. त्यामुळे शेतीपूरक दुग्ध व्यवसायाकडे वळणाऱ्या शेतकऱ्यांची संख्या वाढत आहे. परिणामी, दूध उत्पादनात मोठी वाढ झाली आहे. परंतु दूध संकलनासाठी अस्तित्वात असलेली शासकीय यंत्रणा तोकडी पडत आहे. त्यामुळे मुबलकता हिच समस्या (प्लेन्टी इज प्राॅब्लेम) झाल्यासारखी परिस्थिती आहे.
 
जिरायती क्षेत्र बहुल असलेल्या परभणी जिल्ह्यात गेल्या काही वर्षांपासून अपुऱ्या, अनियमित पावसामुळे कोणत्याच शेतीमालाच्या उत्पादनाची शाश्वती राहिली नाही. बाजारभावही कमी मिळत आहेत. त्यामुळे अनेक शेतकरी विविध शेतीपूरक उद्योगव्यवसायाच्या माध्यमातून उत्पन्नाचे पर्याय स्त्रोत निर्माण करत आहेत. पाथरी, परभणी, गंगाखेड या तालुक्यांमध्ये दुग्धव्यवसाय चांगला रुजला आहे. मात्र जिंतूर, सेलू, पूर्णा, पालम, मानवत तालुक्यांत याचा फारसा विस्तार झालेला नाही.
 
सध्या परभणी तालुक्यातील २८, पाथरी तालुक्यातील ३१, गंगाखेड तालुक्यातील ३७ सहकारी दूध उत्पादक व पुरवठा संस्थाकडून दूध संकलन केले जात आहे. गंगाखेड आणि पाथरी येथे दूध शीतकरण केंद्र असले तरी तेथील दूध परभणी येथील दुग्धशाळेत पाॅईश्चरायझेशन आणि होमोजिनायझेशन प्रक्रियेसाठी न्यावे लागते.
 
गतवर्षी अल्प पावसामुळे पाथरी तालुक्यातील बाभळगांव आणि हदगांव या दोन मंडळातील खरीप हंगाम वाया गेला होता. मात्र, जायकवाडी कालव्याच्या पाणी आवर्तनामुळे विहिरी, बोअरला पाणी उपलब्ध झाल्यामुळे चारा पिकांच्या लागवडीवर भर देत शेतकऱ्यांनी दुग्ध व्यवसाय सुरू केले आहेत. त्यामुळे दैनंदिन उत्पन्नाचा स्त्रोत मिळाला आहे. अनेक अल्पभूधारक शेतकरीदेखील बटाऊ, कंत्राटी पद्धतीने शेती करण्यापेक्षा किंवा सालगडी म्हणून काम करण्यापेक्षा स्वतःचा व्यवसाय बरा या भावनेतून दुग्ध व्यवसाय करत आहेत.
 
अवर्षणप्रवण तालुका असलेल्या गंगाखेड तालुक्यातील शेतकरी गेल्या काही वर्षांपासून मोठ्या प्रमाणावर दुग्धव्यवसाय करू लागले आहेत. परभणी शहर जवळ असल्यामुळे परिसरातील अनेक गावातील शेतकऱ्यांनी शेतीला दुग्धव्यवसायाची जोड दिली आहे. पाथरी तालुक्यातील शेतकऱ्यांना दुधाळ जनावरे खरेदीसाठी दूध उत्पादक संस्था पतपुरवठा करत आहेत. त्यामुळे तालुक्यात दुग्धव्यवसायाचा विस्तार होत आहे. त्यामुळे दुग्धउत्पादनात मोठी वाढ झाली आहे.
 
गतवर्षी मार्चमध्ये पाथरी येथील शीतकरण केंद्रामध्ये प्रतिदिन ६१६६ लिटर याप्रमाणे एकूण १ लाख ९१ हजार १५० लिटर दूध संकलन झाले होते. यंदाच्या मार्चमध्ये प्रतिदिन सरासरी १४,७७८ लिटर प्रमाणे एकूण ४ लाख ५८ हजार लिटर दूध संकलन झाले. परभणी तालुक्यात गतवर्षी वर्षी मार्चमध्ये प्रतिदिन ४३५० लिटर असलेले दूध संकलन यंदाच्या मार्चमध्ये प्रतिदिन १०४७४ लिटरपर्यंत पोहचले. गंगाखेड तालुक्यातील दूध संकलनात प्रतिदिन ३०३२ वरून ५८४३ लिटरपर्यंत वाढ झाली आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
खोटी आकडेवारी दाखवून गाळप परवाने घेतले...पुणे   : शेतकऱ्यांना `एफआरपी` दिल्याचे...
वाशीम जिल्ह्यात रब्बीची २४ टक्के पेरणीवाशीम   ः जिल्हा प्रशासनाला रब्बी हंगामातील...
नगरमध्ये गहू, हरभरा पिकांचे १५ हजार...नगर   ः जिल्ह्यात कृषी विभागाच्या विविध...
पुणे जिल्ह्यात पंधरा दिवसांत पाणीसाठा...पुणे : दुष्काळाच्या झळा वाढत असतानाच पुणे...
केळीच्या खेडा खरेदीबाबत भरारी पथकांची...जळगाव  ः खानदेशात केळीच्या खेडा खरेदीसंबंधी...
बोंड अळीच्या नुकसानीचे अनुदान...अकोला : अाधीच अनेक दिवसांपासून रखडलेले बोंड अळी...
नगर जिल्ह्यातील दहा लाख जनावरे...नगर  ः दुष्काळाच्या पाश्वर्भूमीवर लोकांना...
जत तालुक्यातील दुष्काळग्रस्तांना...सांगली  : जत तालुक्यातील शेतकरी दुष्काळाच्या...
आंब्यावरील मिजमाशी, शेंडा पोखरणाऱ्या...मिजमाशी प्रादुर्भाव कोवळ्या पालवीवर,...
फळपिके सल्लाकोणत्याही वनस्पतींच्या वाढीवर हवामानाचा कमी जास्त...
योग्य वेळी करा लसीकरणजनावरांना रोगाचा प्रादुर्भाव होण्याची वाट न बघता...
धनगर समाजाचा उद्या औरंगाबादमध्ये धडक...औरंगाबाद : धनगर समाजाला एस.टी.(अनुसूचित जमाती)...
जेष्ठ स्वातंत्र्य सेनानी माधवराव...मनमाड, जि. नाशिक : जेष्ठ स्वातंत्र्य सैनिक,...
केंद्रीय स्ंसदीय कामकाज मंत्री अनंत...बंगळूर : केंद्रीय स्ंसदीय कामकाज मंत्री व दक्षिण...
ऊस दरप्रश्नी सोलापुरात ‘स्वाभिमानी’...सोलापूर  ः गेल्या गळीत हंगामातील उसाची...
दिवाळी संपूनही शासकीय कापूस खरेदीला...अकोला : या हंगामात लागवड केलेल्या बागायती तसेच...
ऊस दरासाठी सातारा जिल्ह्यात रास्ता रोकोसातारा  ः जिल्ह्यातील एकाही साखर कारखान्याने...
थकीत एफआरपीच्या मागणीसाठी शिरोळ येथे...कोल्हापूर  : साखर कारखान्यांनी गेल्या...
ऊस दरप्रश्नी ‘स्वाभिमानी’चे त्रिधारा...परभणी : मराठवाड्यातील साखर कारखान्यांनी यंदाचे ऊस...
सांगलीत एकरकमी ‘एफआरपी’कडेगाव, जि सांगली  ः कोल्हापूर जिल्ह्याने...