agriculture news in marathi, Mahabaleshwar is the highest rainfall place this year | Agrowon

महाबळेश्वर ठरले यंदा सर्वाधिक पावसाचे ठिकाण
संदीप नवले
गुरुवार, 9 नोव्हेंबर 2017

पुणे : नैऋत्य मोसमी पाऊस संपूर्ण देशातून माघारी परतल्याचे हवामान विभागाने नुकतेच जाहीर केले आहे. राज्यात चार महिन्यांच्या मुक्कामात सर्वत्र कमी अधिक प्रमाणात मोसमी पाऊस झाला. यंदाच्या पावसाळ्यात महाबळेश्वरमध्ये ५५२७.८ मिलिमीटर पाऊस झाल्याचे हवामान विभागाने नोंदविले आहे. त्यामुळे महाबळेश्वर पावसाळ्यात राज्यात सर्वाधीक पाऊस पडलेले ठिकाण ठरले आहे.

पुणे : नैऋत्य मोसमी पाऊस संपूर्ण देशातून माघारी परतल्याचे हवामान विभागाने नुकतेच जाहीर केले आहे. राज्यात चार महिन्यांच्या मुक्कामात सर्वत्र कमी अधिक प्रमाणात मोसमी पाऊस झाला. यंदाच्या पावसाळ्यात महाबळेश्वरमध्ये ५५२७.८ मिलिमीटर पाऊस झाल्याचे हवामान विभागाने नोंदविले आहे. त्यामुळे महाबळेश्वर पावसाळ्यात राज्यात सर्वाधीक पाऊस पडलेले ठिकाण ठरले आहे.

यंदा माॅन्सूनने राज्याच्या दक्षिण भागात म्हणजे तळकोकणात साधारणपणे ८ ते ९ जूनच्या दरम्यान दाखल झाला. त्यानंतर हळूहळू वाटचाल करत १०-११ जूनपर्यंत महाबळेश्वर या भागात दाखल झाला. तर १२ ते २३ या दरम्यान मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि पुढे खान्देश व विदर्भापर्यंत मजल मारून नंतर पुढे सरकून उत्तरेकडे कूच केली.

परंतु, या कालावधीत कोकण व मध्य महाराष्ट्रातील पुणे, सातारा, कोल्हापूर, नगर, नाशिक या भागात पावसाने दमदार हजेरी लावली. यामध्ये सातारा जिल्ह्यातील महाबळेश्वरमध्ये चांगला पाऊस झाला. येथे जून ते आॅक्टोबर या कालावधीतील पावसाची सरासरी ५५३० मिलिमीटर असून यंदा ५५२७.८ मिलिमीटर म्हणजेच जवळपास १०० टक्के पाऊस पडला आहे.

पावसाळ्यातील चार महिन्यांच्या कालावधीत सर्वाधिक पाऊस २० सप्टेंबर रोजी पडला. या दिवसाची सरासरी ११.४ मिलिमीटर असून २४८.४ मिलिमीटर एवढा पाऊस या ठिकाणी पडला असल्याची नोंदही हवामान विभागाकडे झाली आहे.

महाबळेश्वरच्या गेल्या १९४१ ते २०१६ या ६७ वर्षांतील पावसाचा विचार केल्यास १९४४ मध्ये १३७ टक्के पाऊस पडला होता. तर १९६८ मध्ये सर्वात कमी म्हणजे अवघा ४७ टक्के पाऊस पडल्याची नोंद हवामान विभागाकडे आहे.

त्यानंतर दरवर्षी शंभर टक्याच्या जवळपास या ठिकाणी पाऊस पडतो. गेल्या वर्षी येथे चांगला पाऊस झाला होता. यंदा सप्टेंबरनंतर १९ जुलै रोजी १८१.८ मिलिमीटर, ३० जून रोजी १८०.१ तर २९ आॅगस्ट रोजी १६५. ८ मिलिमीटर पाऊस पडला आहे. त्यामुळे दर महिन्याच्या पडणाऱ्या पावसाच्या प्रमाणात चांगली वाढ झाल्याचे दिसून येते.

हवामान विभागाचे वैज्ञानिक ए. के. श्रीवास्तव म्हणाले, की सह्याद्रीच्या पर्वत रांगेत समुद्रसपाटीपासून सुमारे साडे चार हजार फूट उंचीवर हे ठिकाण आहे. येथे मुख्यत अरबी समुद्रावरून पाऊस देणारे वारे वाहतात. अरबी समुद्रावरून येणारे वारे आधी कोकणात पोचतात. त्यानंतर सह्याद्रीच्या पर्वतरांगा लागतात. या पर्वतरांगांच्या माथ्यावर महाबळेश्वर आहे.

परंतु माॅन्सूनच्या आगमनाच्या वेळी अरबी समुद्रावरून वारे येतात तेव्हा त्यात बाप्ष अधिक असते. सह्याद्रीच्या बाजूला येणारे वारे हे कमी उंचीवरून जास्त उंचीवर जात असतात, त्या वेळी त्याची बाष्प धरून ठेवण्याची क्षमता कमी असते. परिणामी वाऱ्यासोबत असलेले बाष्प पावसाच्या रूपात जमिनीवर येते. त्यामुळेच सह्याद्रीच्या खोऱ्यात मोठा पाऊस पडतो.

महाबळेश्वर हे उंच ठिकाण आहे. त्यामुळे येथे पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण अधिक आहे. यंदाही येथे शंभर टक्के पाऊस पडला आहे. तर वीस सप्टेंबर रोजी सर्वाधिक पाऊस पडल्याची नोंद झाली आहे.
- ए. के. श्रीवास्तव, वैज्ञानिक, हवामान विभाग, पुणे.

यंदा पावसाळ्यात महिनानिहाय झालेला पाऊस (मिलिमीटरमध्ये)
महिना             सरासरी पाऊस           झालेला पाऊस
जून                ८९७.८                      १२३३.२
जुलै               २२८४                        २३९३.६
आॅगस्ट          १७७६.३                      १२२९.१
सप्टेंबर          ५७१.८                        ६७१.९

इतर अॅग्रो विशेष
चढ्या दराचा फायदा कोणाला?मागील दोन दिवसांपासून सोयाबीनचे दर वाढत आहेत....
अतिखोल भूजलाचा उपसा घातकचपर्यावरणाचा नाश कोणी केला? या एका प्रश्नाला अनेक...
निफाड तालुक्‍यात द्राक्ष काढणीला सुरवातनिफाड, जि. नाशिक  ः तालुक्‍यातील उगाव,...
पशुगणनेकरिता आता महिनाअखेरपर्यंत मुदतनागपूर   ः पशुगणनेसाठी पूरक साहित्याचा...
ट्रायकोकार्ड निर्मिती प्रशिक्षण प्रकल्प...नागपूर ः कृषी विभाग आणि कृषी विद्यापीठातील...
राज्य वित्त आयोगाच्या अध्यक्षांनी जाणून...औरंगाबाद :  राज्य वित्त आयोगाचे अध्यक्ष व्ही...
दराअभावी कांदापट्टा सुन्ननाशिक : कांद्याला अगदी मोड फुटेस्तोवर वाट...
वनशेतीसह आंतरपिके ठरतोय फायद्याचा सौदाशाश्वत उत्पादनासाठी पारंपरिक पिकांसोबत वनशेतीचा...
अर्थसंकल्पीय कृषी कर्ज तरतूदीत १० टक्के...नवी दिल्ली : आगामी २०१९-२०च्या अर्थसंकल्पात शेती...
राज्यात शुक्रवारपासून पावसाचा अंदाजपुणे : वायव्य भारतातील पश्चिमी चक्रावाताची...
औरंगाबाद येथील आंतरराष्ट्रीय सुक्ष्म...औरंगाबाद : औरंगाबाद येथे आयोजित नवव्या...
शेतीपूरक उद्योगातून बचत गट झाले सक्षमचिखली (जि. बुलडाणा) येथील हिरकणी महिला उत्कर्ष...
गोरक्षणासोबतच जपला व्यसनमुक्‍तीचा वसालाठी (ता. मंगरुळपीर, जि. वाशीम) येथील दिलीप बाबा...
अप्रमाणित रोपांमुळे ‘फेल' बागांवर...पुणे : दुष्काळात जीवापाड जपलेल्या बागा अप्रमाणित...
सोयाबीन दराचा आलेख चढताच; लातूरला ३८११...लातूर : येथील उच्चत्तम कृषी उत्पन्न बाजार...
धान उत्पादकांना बोनस कधी?नागपूर : लगतच्या छत्तीसगड राज्याच्या तुलनेत...
उत्तर भारतात थंडी कायमश्रीनगर : जम्मू-काश्‍मीर, पंजाब, हरियाना व हिमाचल...
राज्यात थंडी झाली कमीपुणे : राज्यात अपवाद वगळता सर्वच ठिकाणच्या किमान...
बांधावर फुलवा ‘हिरवं सोनं’ण्याचा अभाव, मजूरटंचाई, मजूर व निविष्ठांचे...
आधुनिक सेवेसोबत ग्राहकांना हवा विश्‍वास संपूर्ण जगात अग्रेसर असलेल्या आधुनिक बॅंकिंग...