agriculture news in marathi, Mahabaleshwar is the highest rainfall place this year | Agrowon

महाबळेश्वर ठरले यंदा सर्वाधिक पावसाचे ठिकाण
संदीप नवले
गुरुवार, 9 नोव्हेंबर 2017

पुणे : नैऋत्य मोसमी पाऊस संपूर्ण देशातून माघारी परतल्याचे हवामान विभागाने नुकतेच जाहीर केले आहे. राज्यात चार महिन्यांच्या मुक्कामात सर्वत्र कमी अधिक प्रमाणात मोसमी पाऊस झाला. यंदाच्या पावसाळ्यात महाबळेश्वरमध्ये ५५२७.८ मिलिमीटर पाऊस झाल्याचे हवामान विभागाने नोंदविले आहे. त्यामुळे महाबळेश्वर पावसाळ्यात राज्यात सर्वाधीक पाऊस पडलेले ठिकाण ठरले आहे.

पुणे : नैऋत्य मोसमी पाऊस संपूर्ण देशातून माघारी परतल्याचे हवामान विभागाने नुकतेच जाहीर केले आहे. राज्यात चार महिन्यांच्या मुक्कामात सर्वत्र कमी अधिक प्रमाणात मोसमी पाऊस झाला. यंदाच्या पावसाळ्यात महाबळेश्वरमध्ये ५५२७.८ मिलिमीटर पाऊस झाल्याचे हवामान विभागाने नोंदविले आहे. त्यामुळे महाबळेश्वर पावसाळ्यात राज्यात सर्वाधीक पाऊस पडलेले ठिकाण ठरले आहे.

यंदा माॅन्सूनने राज्याच्या दक्षिण भागात म्हणजे तळकोकणात साधारणपणे ८ ते ९ जूनच्या दरम्यान दाखल झाला. त्यानंतर हळूहळू वाटचाल करत १०-११ जूनपर्यंत महाबळेश्वर या भागात दाखल झाला. तर १२ ते २३ या दरम्यान मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि पुढे खान्देश व विदर्भापर्यंत मजल मारून नंतर पुढे सरकून उत्तरेकडे कूच केली.

परंतु, या कालावधीत कोकण व मध्य महाराष्ट्रातील पुणे, सातारा, कोल्हापूर, नगर, नाशिक या भागात पावसाने दमदार हजेरी लावली. यामध्ये सातारा जिल्ह्यातील महाबळेश्वरमध्ये चांगला पाऊस झाला. येथे जून ते आॅक्टोबर या कालावधीतील पावसाची सरासरी ५५३० मिलिमीटर असून यंदा ५५२७.८ मिलिमीटर म्हणजेच जवळपास १०० टक्के पाऊस पडला आहे.

पावसाळ्यातील चार महिन्यांच्या कालावधीत सर्वाधिक पाऊस २० सप्टेंबर रोजी पडला. या दिवसाची सरासरी ११.४ मिलिमीटर असून २४८.४ मिलिमीटर एवढा पाऊस या ठिकाणी पडला असल्याची नोंदही हवामान विभागाकडे झाली आहे.

महाबळेश्वरच्या गेल्या १९४१ ते २०१६ या ६७ वर्षांतील पावसाचा विचार केल्यास १९४४ मध्ये १३७ टक्के पाऊस पडला होता. तर १९६८ मध्ये सर्वात कमी म्हणजे अवघा ४७ टक्के पाऊस पडल्याची नोंद हवामान विभागाकडे आहे.

त्यानंतर दरवर्षी शंभर टक्याच्या जवळपास या ठिकाणी पाऊस पडतो. गेल्या वर्षी येथे चांगला पाऊस झाला होता. यंदा सप्टेंबरनंतर १९ जुलै रोजी १८१.८ मिलिमीटर, ३० जून रोजी १८०.१ तर २९ आॅगस्ट रोजी १६५. ८ मिलिमीटर पाऊस पडला आहे. त्यामुळे दर महिन्याच्या पडणाऱ्या पावसाच्या प्रमाणात चांगली वाढ झाल्याचे दिसून येते.

हवामान विभागाचे वैज्ञानिक ए. के. श्रीवास्तव म्हणाले, की सह्याद्रीच्या पर्वत रांगेत समुद्रसपाटीपासून सुमारे साडे चार हजार फूट उंचीवर हे ठिकाण आहे. येथे मुख्यत अरबी समुद्रावरून पाऊस देणारे वारे वाहतात. अरबी समुद्रावरून येणारे वारे आधी कोकणात पोचतात. त्यानंतर सह्याद्रीच्या पर्वतरांगा लागतात. या पर्वतरांगांच्या माथ्यावर महाबळेश्वर आहे.

परंतु माॅन्सूनच्या आगमनाच्या वेळी अरबी समुद्रावरून वारे येतात तेव्हा त्यात बाप्ष अधिक असते. सह्याद्रीच्या बाजूला येणारे वारे हे कमी उंचीवरून जास्त उंचीवर जात असतात, त्या वेळी त्याची बाष्प धरून ठेवण्याची क्षमता कमी असते. परिणामी वाऱ्यासोबत असलेले बाष्प पावसाच्या रूपात जमिनीवर येते. त्यामुळेच सह्याद्रीच्या खोऱ्यात मोठा पाऊस पडतो.

महाबळेश्वर हे उंच ठिकाण आहे. त्यामुळे येथे पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण अधिक आहे. यंदाही येथे शंभर टक्के पाऊस पडला आहे. तर वीस सप्टेंबर रोजी सर्वाधिक पाऊस पडल्याची नोंद झाली आहे.
- ए. के. श्रीवास्तव, वैज्ञानिक, हवामान विभाग, पुणे.

यंदा पावसाळ्यात महिनानिहाय झालेला पाऊस (मिलिमीटरमध्ये)
महिना             सरासरी पाऊस           झालेला पाऊस
जून                ८९७.८                      १२३३.२
जुलै               २२८४                        २३९३.६
आॅगस्ट          १७७६.३                      १२२९.१
सप्टेंबर          ५७१.८                        ६७१.९

इतर अॅग्रो विशेष
झळा दुष्काळाच्या : शेतशिवार सुने......झळा दुष्काळाच्या ः जिल्हा औरंगाबाद गरज...
पाण्याचे राजकारण कोणीही करणार नाही ः...पुणे: राज्यातील गावा-गावांतील सामान्‍य...
नाशिकच्या आठ तालुक्यांत दुष्काळाचे संकटनाशिक : जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात पीकपेरणी करून...
कृषी 'सेवापुलिंग'चे सर्व आदेश रद्दपुणे : कृषी खात्यातील काही महाभागांनी राज्य शासन...
भाताच्या खोडकिडी ल्यूर पाकिटात...चंद्रपूर ः भातावरील खोडकिडीचे पतंग आकर्षित व्हावे...
ग्रामपंचायतींमध्ये पीकनिहाय कृषी संदेश...पुणे: बोंड अळी तसेच पावसाचा खंड असल्यामुळे...
शेतकरी नवराच हवा गं बाई... कोल्हापूर : ‘शेतकरी नवरा नको गं बाई’ म्हणून...
कोकण, मध्य महाराष्ट्राच्या दक्षिण भागात...पुणे : कोकणाच्या सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, मध्य...
‘एमएसीपी’चे फलित काय ?पुणे : जागतिक बॅंकेकडून सुमारे ४५० कोटी रुपयांचे...
एकशेपंचवीस प्रकारच्या देशी बियाणांचा...काळा गहू, काळा हुलगा, लाल उडीद, पांढरे कारळे, साठ...
स्वादयुक्त, निर्यातक्षम आंबेमोहोर...निमझरी (जि. धुळे) येथील मच्छिंद्र, छगन आणि...
केरळला १०० कोटींची मदतकोची : केरळमधील पूरग्रस्त भागाची आज हवाई...
वानरांचा बंदोबस्त करणार कसा? माकडे आणि वानरे हजारो वर्षांपासून जंगलामध्ये,...
योजना चांगली, पण...हा य व्होल्टेज डिस्ट्रिब्युशन सिस्टिम (एचव्हीडीएस...
क्रॉपसॅप निरीक्षणाला अधिकाऱ्यांचा ‘खो'नागपूर ः क्रॉपसॅप प्रकल्पाअंतर्गत आठवड्यातून दोन...
‘दीडपट हमीभाव’प्रश्‍नी जनहित याचिकामुंबई: केंद्र सरकारने खरीप हंगामासाठी शेतीमालाला...
मॉन्सूनच्या काळात ७१८ जणांचा मृत्यूनवी दिल्ली ः देशात यंदाच्या माॅन्सूच्या काळात...
मराठवाड्यातील प्रकल्पांमधील पाणीसाठा...औरंगाबाद : पावसाळा सुरू असला तरी पाऊसच पडत...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात मुसळधारेचा अंदाजपुणे : राज्यात दडी मारलेल्या पावसाला पुन्हा...
वर्धा जिल्ह्यात कपाशीवर बोंड अळीचा...वर्धा ः जून महिन्यात लागवड करण्यात आलेल्या कपाशी...