agriculture news in marathi, management of livestock | Agrowon

जनावरांचे आगीपासून करा संरक्षण
डॉ. रवींद्र जाधव, डॉ. अनिल भिकाने
शुक्रवार, 6 एप्रिल 2018

अागीची झळ बसलेली जनावरे पूर्णपणे बरी होण्यासाठी प्रदीर्घ कालावधीसाठी औषधोपचार करावा लागतो, जो की पशुपालकाला आर्थिकदृष्ट्या परवडणारा नसतो. त्यामुळे आगीपासून जनावरांचे संरक्षण करण्यासाठी उपाययोजना काळजीपूर्वक अमलात आणाव्यात.
 

अागीची झळ बसलेली जनावरे पूर्णपणे बरी होण्यासाठी प्रदीर्घ कालावधीसाठी औषधोपचार करावा लागतो, जो की पशुपालकाला आर्थिकदृष्ट्या परवडणारा नसतो. त्यामुळे आगीपासून जनावरांचे संरक्षण करण्यासाठी उपाययोजना काळजीपूर्वक अमलात आणाव्यात.
 

साधारणपणे उन्हाळ्याच्या हंगामात चराऊ कुरणे, पडीक जमिनीवरील गवत तसेच शेतातील व रस्त्यालगतचे बांध विशेषतः संध्याकाळच्या वेळी वातावरणात हवा कमी असल्याने जाळले जातात. अशा वेळी आगीचा थोडासा विस्तव अजाणतेपणे शिल्लक राहिल्यामुळे परिसरात असणाऱ्या कडबा किंवा गवताच्या गंजी तसेच जनावरांचे गोठे यांना रात्रीच्या वेळी आग लागण्याची शक्‍यता असते. लातूर जिल्ह्यातील उदगीर व जळकोट परिसरात नुकत्याच वेगवेगळ्या कारणांमुळे जनावरांच्या गोठ्यांना आग लागल्यामुळे काही किमती जनावरे दगावली, तर काही जनावरे औषधोपचाराने वाचली.

उपाययोजना

  • गोठ्याची जागा शक्‍यतो विद्युतवाहक खांब किंवा तारा यांच्यापासून सुरक्षित अंतरावर असावी.
  • गोठ्याचे बांधकाम शक्‍यतो लाकूड, बांबू व शेतातील काड, पालापाचोळा किंवा उसाची पाचट यांपासून केलेले नसावे.
  • सिमेंट किंवा लोखंडी खांब व पत्र्याचा वापर करून केलेला गोठा आगीमुळे होणारे अपघात टाळण्यासाठी उपयुक्त असतो.
  • - चरायला जाणारी जनावरे गोठ्यात बांधताना साखळदंड व नायलॉन दोर ऐवजी सुती दोर वापरून बांधावीत.
  • जनावरांवर वेळोवेळी लक्ष देण्याच्या दृष्टीने गोठ्याचे बांधकाम राहत्या घरापासून दूर न करता घराच्या जवळ करावे जेणेकरून आपत्कालीन परिस्थितीत तात्काळ उपाययोजना अमलात आणता येतील.
  • गोठा व परिसरात ज्वलनशील पदार्थ ठेऊ नयेत.
  • जनावरे गोठ्यात बांधताना वेसणीऐवजी म्होरकीने बांधल्यास आग किंवा तत्सम अपघातावेळी जनावरांना दोर तोडून गोठ्यातून तत्काळ मुक्त होण्यासाठी सुकर होईल.
  • उन्हाळ्याच्या दिवसांत शेतात वाळलेले गवत किंवा शेतातील पिकाचे टाकाऊ घटक जाळण्याची पद्धत अवलंबली जाते. अशा ठिकाणी जनावरांना चरावयास बांधणे धोक्‍याचे ठरू शकते. असे अपघात टाळण्यासाठी शेतात जनावरे चरावयास नेल्यास पशुपालकांचे पूर्णवेळ जनावरांवर लक्ष असणे गरजेचे असते.
  • गोठ्यात आग लागलेली असताना गोठ्यातील सर्व जनावरांना तात्काळ सोडून बाहेर काढण्याला प्राधान्य द्यावे व त्यानंतर आग विझविण्यासाठीच्या उपाययोजना अमलात आणाव्यात.
  • उन्हाळ्याच्या दिवसात जनावरे शक्‍यतो शेतात किंवा गोठ्याशेजारील उपलब्ध झाडांच्या सावलीत बांधावीत.
  • मुक्त संचार गोठा पद्धतीचा अवलंब केल्यास जनावरे खुली असल्यामुळे व त्यांना वावर करण्यासाठी भरपूर मुक्त जागा असल्याने आगीसारख्या अपघातांपासून प्रतिबंध होऊ शकतो.
  • उन्हाळ्यात शेतातील पाचट, चराऊ कुरणे, गवतांचे बांध तसेच शेतातील पिकांचे टाकाऊ घटक जाळण्याची पद्धत ही शास्त्रीयदृष्ट्या चुकीची व पर्यावरणास हानिकारक आहे. यापेक्षा शेतातील पालापचोळ्यापासून खत तयार करावे किंवा उन्हाळ्यात पिकामध्ये आच्छादनासाठी पाचटाचा चांगला उपयोग होतो. अत्यावश्‍यक परिस्थितीत अाग लावण्याचे नियोजन शक्यतो लवकर करावे जेणेकरून पूर्ण दिवस निरीक्षणाखाली ठेवू अागीपासून घडणारे अपघात टाळता येतील.

संपर्क ः डॉ. रवींद्र जाधव, ९४०४२७३७४३
(चिकित्सालयीन औषधशास्त्र विभाग, पशुवैद्यक व पशुविज्ञान महाविद्यालय, उदगीर, जि. लातूर)

इतर ताज्या घडामोडी
सावधान... अल्झायमर आला उंबरठ्यावर ! कोल्हापूर : मंगळवार पेठेतल्या विठ्ठल मंदिरात रोज...
परभणीत हिरवी मिरची प्रतिक्विंटल ६०० ते...परभणी ः येथील जुना मोंढा भागातील फळे-भाजीपाला...
भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे...सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी...
कमी तीव्रतेच्या वणव्यांचाही मातीच्या...कमी तीव्रतेचे वणवे किंवा मर्यादित प्रमाणात...
ढगाळ वातावरणाने खानदेशात सोयाबीन मळणीला...जळगाव : खानदेशातील धुळे, नंदुरबार व जळगाव...
माळेगावकरांचा औद्योगिक वसाहतीच्या...नाशिक : माळेगाव औद्योगिक वसाहतीच्या टप्पा क्रमांक...
परभणीत व्यापाऱ्यांचे असहकार आंदोलन सुरूचपरभणी ः परभणी कृषी उत्पन्न बाजार समितीअंतर्गत...
सांगली जिल्ह्यात द्राक्ष क्षेत्रात वाढसांगली  ः दर्जेदार द्राक्ष उत्पादनासाठी...
धुळे, जळगाव जिल्ह्यांतील पैसेवारी चुकीचीजळगाव   ः धुळे व जळगाव जिल्ह्यांत हवा तसा...
नैसर्गिक आपत्तीत यवतमाळमधील ६२ हजार...यवतमाळ   ः जिल्ह्यात या वर्षी आलेल्या...
पुणे जिल्‍ह्यात पावसाच्या हलक्या ते...पुणे : पावसाच्या मोठ्या खंडानंतर जिल्ह्याच्या...
नगर जिल्ह्यावर दुष्काळाचे सावटनगर  ः जिल्ह्यात आतापर्यंत सरासरी फक्त ६५.५५...
बुलडाणा येथे २ आॅक्टोबरला सोयाबीन-कापूस...बुलडाणा   : पश्चिम महाराष्ट्रातील ऊस उत्पादक...
उसाच्या दुसऱ्या हप्त्यासाठी ‘आंदोलन...कोल्हापूर : उसाचा दुसरा हप्ता मिळावा व १५ टक्के...
कोल्हापूर येथे १० ऑक्‍टोबरला ऊस परिषद...कोल्हापूर  : सरकारने एफआरपीचे तुकडे करून...
बंद अवस्थेतील कारखाने सहकारी तत्त्वावर...जळगाव : जिल्ह्यात काही साखर कारखाने एकेकाळी जोमात...
कांदा - लसूण पीक सल्लाबहुतांश शेतकऱ्यांच्या शेतामध्ये खरीप कांदा पिकाची...
नांदेड जिल्ह्यात ५१० कोटी रुपये पीक...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात यंदाच्या खरीप हंगामात...
राष्ट्रीय महामार्गाचे चौपदरीकरण...जळगाव : जळगाव आणि धुळे जिल्ह्यांतून जाणाऱ्या...
अंजनीसह पाच गावांची पाण्याविना आबाळसांगली ः तासगाव तालुक्‍याचा पूर्वभागात भीषण...