agriculture news in marathi, mass trapping Experiment in kadegaon, Maharashtra | Agrowon

बोंड अळी नियंत्रणासाठी ‘मास ट्रॅपिंग'चा प्रयोग
टीम अॅग्रोवन
बुधवार, 25 जुलै 2018

गुजरात कृषी विद्यापीठाच्या धर्तीवरती १६ ट्रॅप प्रतिएकर लावून जास्तीत जास्त नर पतंग पकडण्याची प्रत्यक्ष शेतावरील चाचणीचे नियोजन करण्यात आले आहे. या चाचणीमधून नुकसान, उत्पादन खर्च असा प्रयोग नसलेल्या ठिकाणाशी त्याचा तुलनात्मक अभ्यास करून शिफारस दिली जाणार आहे. 
- अजय मिटकरी, विषय विशेषज्ञ (पीक संरक्षण), 
कृषी विज्ञान केंद्र खरपुडी जि. जालना. 

औरंगाबाद : मराठवाड्यात गुलाबी बोंड अळीचा उद्रेक गत हंगामात शेतकरी, कृषीची यंत्रणा व तज्‍ज्ञांनी अनुभवला. यंदाही लवकर लागवड झालेल्या कपाशी पिकात गुलाबी बोंड काही भागांत डोके वर काढते आहे. अशावेळी कामगंध सापळ्यांच्या आधारे मराठवाड्यात चार ठिकाणी ‘मास ट्रॅपिंग’चा प्रयोग राबविला जाणार आहे. जालना जिल्ह्यातील कडेगाव येथे गुजरातच्या धर्तीवर 'मास ट्रॅपिंग'साठी दहा शेतकऱ्यांच्या दहा एकरांवर प्रतिएकर सोळा कामगंध सापळे लावण्यात आले आहेत.  

यंदा मराठवाड्यात हंगामपूर्व कपाशीची लागवड झाली नाही. शिवाय शेतकऱ्यांच्या शेतात कामगंध सापळे लावण्याचे कामही मोहीम म्हणून हाती घेतले जात आहे. अशावेळी प्रयोग म्हणून गुजरातच्या धर्तीवर राबविल्या जात असलेल्या 'मास ट्रॅपिंग'नेही आपले महत्त्व अधोरेखित केले आहे. जालना जिल्ह्यातील खरपुडी कृषी विज्ञान केंद्राच्या माध्यमातून कडेगाव येथील दहा शेतकऱ्यांच्या सलग दहा एकरांवर हा प्रयोग राबविला जात आहे. त्या क्षेत्रातील गुलाबी बोंड अळीचे जास्तीत जास्त नर पतंग ट्रॅप करायचे व त्यामाध्यमातून गुलाबी बोंड अळीची पुढील पिढी निर्माण होण्यावर नियंत्रण आणण्याचे काम या प्रयोगातून केले जाणार आहे.

गुजरातमधील कृषी विद्यापीठाने याविषयी संशोधन करून २०१६ च्या जॉईंट ॲग्रोस्कोमध्ये एकरी १६ कामगंध सापळे लावण्याविषयी शिफारस केली होते. याविषयी खरपुडी कृषी विज्ञान केंद्राकडून 'मास ट्रॅपिंग' प्रयोग शेतकऱ्यांना उत्पादन खर्चाला परवडणार आहे का याची चाचपणी झाली. त्यानंतर वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाच्या यंदाच्या ॲक्‍शन प्लॅन विषयीच्या बैठकीत परवानगी मिळण्याची मागणी करण्यात आली. त्याला मंजुरात मिळाल्यानंतर 'मास ट्रॅपिंग' राबविण्यासाठी कडेगावातील दहा शेतकऱ्यांच्या दहा एकरांवर दहा दिवसांपूर्वीच एकूण १६० ट्रॅप्स लावण्यात आले आहेत.

हिंगोली जिल्ह्यातील तोंडापूर कृषी विज्ञान केंद्रामार्फत तसेच अंबाजोगाई येथील डिघोळअंबा कृषी विज्ञान केंद्र व औरंगाबादच्या एमजीएम कृषी विज्ञान केंद्रामार्फतही प्रत्येकी एका गावात ‘मास ट्रॅपिंग’चा प्रयोग केला जाणार आहे. 

असे होतील फायदे...

  • हे यशस्वी झाल्यास नुकसानीच्या पातळीआधीच गुलाबी बोंड अळीवर नियंत्रण येईल.
  •  कीटकनाशकाचा खर्च कमी करण्यात यश मिळेल.     रासायनिक किडनाशकाचा मित्र किडी, प्राणी, माणसांवरीत होणार दुष्परिणाम रोखता येईल.     
  • शाश्‍वत उत्पादन मिळविण्यातही मिळेल यश.

इतर अॅग्रो विशेष
नवसंकल्पना ठीक; पण... राज्य शासनाच्या पशुसंवर्धन विभागातर्फे राज्यात ‘...
उत्पन्न दुपटीसाठी आत्ताही अपुरे उपाय दर्जेदार बियाणांची उपलब्धता  शेतकऱ्यांना...
सौर कृषिपंप योजनेतील लाभार्थी हिस्सा...मुंबई : मुख्यमंत्री सौर कृषिपंप योजनेत...
कृषी विभागात बदल्यांची धूमपुणे  : राज्यात ऐन खरिपाच्या नियोजनात कृषी...
मका लागवड तंत्रज्ञानपेरणी     खरीप हंगाम ः १५...
पावसाचा प्रत्येक थेंब जिरवा ः...पुणे  ः पावसाच्या पाण्याचे विविध प्रयोगांनी...
मॉन्सून आज कोकणात?पुणे  : अरबी समुद्रात आलेल्या ‘वायू’...
ग्रामविकासाचा आदर्श झालेले वडगाव पांडे महाराष्ट्र ग्राम सामाजिक परिवर्तन अभियानाच्या...
राज्यात डाळिंबाचा मृग बहर अडचणीतसांगली ः राज्यात डाळिंबाचे क्षेत्र एक लाख ३० हजार...
कोकणात पाऊस जोर धरणारपुणे  : मॉन्सूनच्या आगमनास पोषक स्थिती...
सिंधुदुर्ग जिल्हयात मुसळधार पाऊस (video...सिंधुदुर्ग : जिल्ह्यातील काही भागात बुधवारी (ता....
मक्यावरील लष्करी अळीचे एकात्मिक नियंत्रणमहाराष्ट्रात फॉल आर्मी वर्म (स्पोडोप्टेरा...
राज्य अर्थसंकल्प : सर्वसमावेशक ‘निवडणूक...मुंबई : राज्यात मोसमी पाऊस लांबला असला तरी आगामी...
‘सबसरफेस ड्रीप’ तंत्राने  ऊस, टोमॅटोची...शेततळ्यातले जेमतेम पाणी आणि उपलब्ध पाण्याचा योग्य...
कोकणात तुरळक ठिकाणी जोरदार पावसाचा अंदाजपुणे   : राज्यातील मॉन्सूनचे आगमन...
जुनीच वाट की नवी दिशाप्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना ...
कोरड्या महाराष्ट्रावर घोषणांचा पाऊसराज्यात सत्तेत आल्यानंतर शेतीतील गुंतवणूक वाढविली...
लोकसहभागातून नागरी पर्जन्यजल संधारण शक्यप्रत्येक जलस्रोताचे पुनर्भरण करून त्याचं बळकटीकरण...
बोंडअळी निर्मूलन प्रकल्पात आठ राज्यांचा...नागपूर : देशात सर्वात आधी गुजरात त्यानंतर...
लांबलेला पाऊस आणि नियोजनशून्य कारभारजूनचा पहिला पंधरवाडा उलटून गेला तरी राज्यात...