agriculture news in marathi, milk producers are in financial crisis | Agrowon

दूध उत्पादकांचे मोडले कंबरडे
राजकुमार चौगुले
मंगळवार, 9 जानेवारी 2018

गेल्या दोन महिन्यांत माझ्या नऊ गायींच्या उत्पादनापासून फायदा होण्याऐवजी सुमारे ३८ हजार रुपयांपर्यंतचा तोटा या व्यवसायातून झाला आहे. दर कमी करताना इतर गोष्टींचेही दर कमी होणे अपेक्षित आहे; पण पशुखाद्यांच्या किमतीत वाढ आणि दूध दरात कमी असे विपरीत चित्र राहिल्याने आम्ही अनुभवी दुग्धव्यावसायिकसुद्धा कोलमोडलो आहोत.
-जोतिराम घोडके, दूध उत्पादक, वडणगे

कोल्हापूर : वाढता उत्पादनखर्च व दुधाच्या खरेदी दरकपातीने दूध उत्पादकांचे कंबरडे मोडले आहे. पशुखाद्यासह अन्य खर्चात नियमित वाढ होत असली, तरी त्या तुलनेत दुधाचा खरेदी दर वाढण्याऐवजी त्यात कपातच होत आहे. यामुळे शेतीपूरक असणाऱ्या दुग्धव्यवसायाचे गणित बिघडले आहे. अगोदरच दुग्धव्यवसाय संकटात असताना गायीच्या दूधदरात लिटरमागे दोन रुपयांची कपात झाल्याने त्याचा जबदरस्त फटका उत्पादकांना बसत आहे.

पशुखाद्यासह अन्य खर्चात वाढ
दुग्धव्यवसायाच्या दृष्टीने दोन महिने हे उत्पादकांची अक्षरश: परीक्षा पाहाणारे गेले आहेत. गेल्या दोन महिन्यांत पशुखाद्याचे दर एका पोत्यामागे तब्बल १०० रुपयांनी वाढले; तर खासगी पशवैद्यकीय अधिकाऱ्यांनीही तपासणी शुल्कात दीडपट ते दोनपट वाढ केली आहे. सलाइनच्या किमतीही एका बॉटलमागे १०० रुपयांच्या आसपास वाढल्या. या तुलनेत दूधखरेदी दरवाढ तर झाली नाहीच; परंतु उलट दर कमी झाल्याने तोट्याच्या दुष्टचक्रात उत्पादक अडकत चालल्याचे दृश्‍य आहे. दोन महिन्यांतील उलाढालीचा विचार केल्यास सरासरी १५ लिटर दूध देणाऱ्या एका गायीमागे दररोज ३० रुपयांचा उत्पादनखर्च वाढला, तर १५ लिटरला प्रतिलिटर रुपये २ रुपये याप्रमाणे दरात कपात गृहीत धरल्यास तब्बल ७० ते ८० रुपये तोटा झाला. पशुखाद्य व उत्पादनखर्चाची वाढ धरल्यास एका गायीमागचा तोटा १०० रुपयांहून अधिक रुपये होत असल्याचे चित्र आहे. यातून कसे बाहेर यायचे, याच चिंतेत दुग्धउत्पादक आहेत.

हिशेबात नफा शून्यच
दूधदर कपातीच्या खेळात दूध उत्पादकाचा जीव जात आहे. दररोज चोवीस तास या व्यवसायात देऊनही न सोसणारा तोटा होत नसल्याने उत्पादकांत खळबळ उडाली आहे. दूध संघाचे तोटे आकडेवारीने सामोरे येत असले, तरी प्रत्यक्षात उत्पादकांच्या तोट्याबाबत कुठेच वाच्यता होत नसल्याचे चित्र आहे.

कोल्हापूर जिल्ह्यातील वडणगे (ता. करवीर) येथील जोतिराम घोडके हे सुमारे पस्तीस वर्षांपासून दुग्धव्यवसायात आहेत. त्यांच्याकडे नऊ गायी आहेत. दररोज सरासरी सत्तर लिटर दुधाचा पुरवठा श्री. घोडके दूध संघास करतात; परंतु दूध संघाने दोन रुपये दर कमी केल्या केल्या पहिला दणका घोडके यांना बसला. दुधाच्या तुलनेत पशुखाद्य व अन्य खाद्याचे वाढलेले दर; तसेच ठेवून खरेदी दरात कपात केल्याने प्रत्यक्ष नुकसानास प्रारंभ झाला. घरची सगळी ताकद या व्यवसायात लावूनही आता हा व्यवसाय टिकणे अशक्‍य असल्याचे घोडके सांगतात. तोट्याच्या बनत चाललेल्या या व्यवसायाकडे कोणीच
गांभीर्याने पाहात नसल्याची हतबलता श्री. घोडके यांनी व्यक्त केली.

घोडके यांनी सांगितलेला त्यांच्या गोठ्यातील गायीपासून मिळणारे उत्पन्न असे :
एक गायीचा व्यवस्थापन खर्च (दररोज पंधरा लिटर देणारी गाय) (प्रतिदिन)
सर्व प्रकारचे पशुखाद्य-२५०
चारा-५०
मनुष्यबळ-१००
लाईट बिल-15
बॅंक व्याज-३०
एकूण खर्च-४४५ रुपये

जुन्या दराप्रमाणे म्हणजे अंदाज २७ रुपये प्रतिलिटर होणारी रक्कम ः ४०५ रुपये
(या दराप्रमाणे होणारा दररोजचा तोटा- ४० रुपये प्रतिदिन, प्रतिगाय)

कमी केलेल्या दराप्रमाणे म्हणजे २५ रुपये लिटरप्रमाणे होणारी रक्कम ः ३७५
(याप्रमाणे होणारा दररोजचा तोटा ः ७० रुपये प्रतिदिन प्रतिगाय)
(गेल्या दोन महिन्यांत पशुखाद्यासह अन्य किमतीत वाढ झाल्याने १०० रुपयांपर्यंत नुकसान होत आहे)

 

इतर अॅग्रो विशेष
थंडीने काजू मोहोरला...!देवरूख, रत्नागिरी : जानेवारी महिना...
मैत्रीचा नवा अध्यायपंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची जुलै २०१७ मधील...
महागाई आणि ग्राहकांची मानसिकताअन्नधान्याचे दूध-फळे/भाजीपाल्याचे भाव थोडे वाढले...
‘कळमणा बाजार’ निवडणूक जुन्या पणन...नागपूर : येथील कळमणा बाजार समितीच्या निवडणुका...
वाशीममध्ये सोयाबीनची झेप ३४००...अकोला : गेल्या काही दिवसांपासून सोयाबीनच्या दरात...
‘निर्यात सुविधा केंद्रा’साठी प्रस्ताव...पुणे : राज्यातून अधिकाधिक शेतमाल निर्यात व्हावा,...
शेतकऱ्यांसाठी हक्‍काची बाजारपेठ- नागपूर...नागपूर येथील कृषी पर्यवेक्षक हेमंत चव्हाण यांनी...
दर्जेदार कांदा रोपे हवीत? चला...सांगली जिल्ह्यातील शेखरवाडी (ता. वाळवा) हे गाव...
कमी दाबाचे क्षेत्र अरबी समुद्राकडे सरकलेपुणे : उत्तर महाराष्ट्रात असलेले कमी दाबाचे...
सूक्ष्म सिंचन संच न बसविणाऱ्या...ऑनलाइन अर्जाला १५ मार्चपर्यंत मुदतवाढ पुणे :...
चला जालन्याला... ॲग्रोवनच्या कृषी...जालना : शेतकऱ्यांसह सर्वांचीच उत्सुकता लागून...
पीक विमा हप्त्याची रक्कम गेली कुठेअकोला : ‘शासकीय काम, सहा महिने थांब’ अशी एक...
देवगडचा हापूस महिनाभर उशिराने बाजारात...सिंधुदुर्ग : ओखी वादळाचा फटका आता देवगडच्या...
यवतमाळ जिल्ह्यात शंभर टक्के क्षेत्रावर...यवतमाळ : जिल्ह्यातील पाच लाख हेक्‍टरवर कपाशीची...
सल्ला हवा अचूकचभारतीय हवामानशास्त्र विभाग अद्ययावत झाले, असे...
शेती परिवाराची कामे हवी शेतकऱ्यांशी...आपल्या देशाला स्वातंत्र्य मिळण्यापूर्वी प्रगत...
उडीद खरेदीसाठी २० पर्यंत मुदतवाढ :...मुंबई : खरीप २०१७ मधील उडीदाच्या वाढीव प्रमाणातील...
मुंबईत २६ जानेवारीला संविधान बचाव आंदोलनमुंबई : सर्वपक्षीय आणि सामाजिक धुरिणांनी संविधान...
उत्तर महाराष्ट्रात ढगाळ हवामानपुणे : मालदीव ते उत्तर महाराष्ट्र या दरम्यान...
बीटी बियाण्यांची आगाऊ नोंदणी न करण्याचा...जळगाव : राज्यात यंदा कापसाच्या पिकावर गुलाबी बोंड...