agriculture news in marathi, need of change in drought norms | Agrowon

‘दुष्काळाच्या निकषांसाठी शासनाने तज्ज्ञांची बैठक घ्यावी’
टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 18 ऑक्टोबर 2018

पुणे : कमी पाऊस झाल्यामुळे सरकारला दुष्काळ जाहीर करणे अपरिहार्य आहे. मात्र त्याबाबतचे निकष काय असावेत, याविषयी जनमानसांत संभ्रम आहे. त्यावर उपाय म्हणून सरकारने निकष ठरविण्यासाठी तत्काळ जलतज्ञ, कृषितज्ञांची तसेच सामाजिक क्षेत्रातील जाणकारांची एकत्रित बैठक बोलवावी. त्यानंतर बैठकीतील सूचनांनुसार योग्य ते निकष ठरवावेत, असे असे मत केंद्रीय भूजल विभागातील भूजल वैज्ञानिक उपेंद्र धोंडे यांनी व्यक्त केले. 

पुणे : कमी पाऊस झाल्यामुळे सरकारला दुष्काळ जाहीर करणे अपरिहार्य आहे. मात्र त्याबाबतचे निकष काय असावेत, याविषयी जनमानसांत संभ्रम आहे. त्यावर उपाय म्हणून सरकारने निकष ठरविण्यासाठी तत्काळ जलतज्ञ, कृषितज्ञांची तसेच सामाजिक क्षेत्रातील जाणकारांची एकत्रित बैठक बोलवावी. त्यानंतर बैठकीतील सूचनांनुसार योग्य ते निकष ठरवावेत, असे असे मत केंद्रीय भूजल विभागातील भूजल वैज्ञानिक उपेंद्र धोंडे यांनी व्यक्त केले. 

आंतरराष्ट्रीय भूविज्ञान दिनानिमित्त द इन्स्टिट्यूट ऑफ इंजिनिअर्स आणि मराठी विज्ञान परिषद यांच्या वतीने ‘जलक्षेत्रातील मिथकं आणि वास्तव’ या विषयावर मंगळवारी (ता.१६) कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले होते. 
या वेळी श्री. धोंडे बोलत होते. या वेळी मराठी विज्ञान परिषदेचे उपाध्यक्ष प्रा. राजेंद्रकुमार सराफ, सुनील जोशी, मिलिंद बागल, शैलेंद्र पटेल आदी उपस्थित होते. 

या वेळी श्री. धोंडे म्हणाले, की राजकीय दबावापोटी दुष्काळाचे निकष लावताना शेतकऱ्यांमध्ये भेदभाव होऊ नये. मात्र, दुष्काळ जाहीर करताना राजकीय दबावापोटी निकष लावले जात आहे. मुळातच दुष्काळ जाहीर करण्याची पद्धत ही चुकीची आहे. हा दुष्काळ नैसर्गिक नसून राजकीय आहे. दुष्काळ टाळायचा असेल तर सात वर्षाचक्र गृहीत धरून दुष्काळाचे नियोजन केले पाहिजे. परंतु, ते शासनाकडून होताना दिसत नाही. जलसंधारणाच्या ज्या योजना सरकारी किवा खासगी संस्थानी राबविल्या आहेत. त्याच्या परिणामकारकतेची तपासणी ही तज्ञांच्या समितीमार्फत सातत्याने व्हायला पाहिजे. मात्र, आज अशी तपासणी होताना दिसत नाही. जलसंधारणाच्या कामांविषयी अत्याधुनिक पद्धतीने प्रशिक्षण न दिल्यामुळे चुकीच्या पद्धतीने कामे होत आहे. या चुकीच्या पद्धतीमुळे जमिनीत पाणी मुरण्याची प्रक्रिया कमी आहे. पाणीपातळी वाढण्याऐवजी कमी होत आहे. त्यामुळे पाणीटंचाईची दाहकता ही दिवसेंदिवसे वाढत आहे, असे त्यांनी सांगितले. 

आज राज्यात तीव्र पाणीटंचाई निर्माण झाली असून शासनाला दुष्काळ जाहीर करावाच लागेल, अशी स्थिती तयार झाली आहे. यंदा कमी पाऊस झाल्यामुळे दुष्काळाची तीव्रता वाढणार आहे, असे म्हटले जाते. मात्र, यापूर्वी झालेल्या पावसाच्या पाण्याचे आपण काय केले. त्यासाठी कोणत्या उपाययोजना केल्या याचा विचार करावा लागेल.
शासनाला जलतज्ञ कोण आहेत याचीसुद्धा माहिती नाही. या उलट शासन प्रशिक्षण नसलेल्या व्यक्तीना जलनायक, जलमित्र, जलतज्ञांची उपाधी देण्यात येते हे चुकीचे आहे. त्यामुळे जलसाक्षरतेवर दुष्परिणाम होत आहे. राज्यामध्ये सरकारी व निमसरकारी संस्थेमध्ये मोठ्या प्रमाणात जलतज्ज्ञ उपलब्ध असताना दुष्काळावर मात करण्याकरिता ठोस उपाय म्हणून एकमत होण्याची गरज आहे. त्यादृष्टीने सरकारने पावले उचलण्याची आवश्‍यकता आहे, असे श्री. धोंडे यांनी स्पष्ट केले.

इतर बातम्या
शिवसेनेच्या २१ उमेदवारांची घोषणा,...मुंबई : आगामी लोकसभा निवडणुकीसाठी...
आज संत तुकाराम बीजदेहू, जि. पुणे  : जगद्‌गुरू संत श्री तुकाराम...
आनंदी देशांच्या यादीत भारताचे स्थान...न्यूयॉर्क : देशातील आनंदाला ओहोटी लागल्याचे...
राज्यात शंभर लाख टन साखर उत्पादनभवानीनगर, जि. पुणे ः राज्यात ३० टक्के हुमणीग्रस्त...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात अवकाळीची...पुणे : रविवारी, सोमवारी पुन्हा काही अंशी...
बॅंक कर्मचाऱ्याच्या दक्षतेमुळे मोदी...लंडन : पंजाब नॅशनल बॅंकेची हजारो कोटींची फसवणूक...
नाशिक जिल्हा बँकेने रेणुकादेवी संस्थेचा...नाशिक : जिल्हा सहकारी बँकेच्या संचालक मंडळासमोर...
शेतकऱ्यांचा 'वसाका' प्रशासनाला घेरावनाशिक  : देवळा तालुक्यातील वसंतदादा सहकारी...
मीटर रीडिंगची पूर्वसूचना संदेशाद्वारे...सोलापूर  : ग्राहकांची गैरसोय होऊ नये, मीटर...
दिव्यांग मतदारांना सुविधा द्या :डॉ....सोलापूर : दिव्यांग मतदारांना मतदान करण्यासाठी...
`आंब्याचा दर्जा सुधारण्यासाठी प्रयत्न...वेंगुर्ले, जि. सिंधुदुर्ग :  कोकणातील आंबा...
कोल्हापुरात २३०० हेक्टरवर उन्हाळी पेरणीकोल्हापूर  : जिल्ह्यात उन्हाळी हंगामाची...
नंदुरबार जिल्ह्यात पाणीटंचाई गंभीरनंदुरबार  : जिल्ह्यातील पाणीटंचाई वाढत आहे....
स्मार्ट प्रकल्पाचा केंद्रबिंदू शेतमाल ‘...पुणे : राज्यातील बहुतेक शेतकऱ्यांना आता पिकवायचे...
पुणे विभागात ४१५ टॅंकरने पाणीपुरवठापुणे : विभागात पाणीटंचाईच्या झळा दिवसेंदिवस तीव्र...
रणजितसिंहाच्या भाजप प्रवेशाने खरच...सोलापूर ः सोलापूर जिल्ह्यातील विशेषतः पश्चिम...
काँग्रेस-राष्ट्रवादीचे प्रत्येकी बारा...मुंबई ः आगामी लोकसभा निवडणुकीसाठी राज्यातील...
पूर्व विदर्भात गारपीटपुणे  ः दोन दिवसांपूर्वी मध्य भारतात तयार...
राज्यात १७८ तालुक्यांत भूजल चिंताजनकपुणे ः कमी झालेला पाऊस, वाढत असलेला पाण्याचा उपसा...
आचारसंहिता भंगाच्या ७१७ तक्रारीमुंबई : नागरिकांना आचारसंहिता भंगाच्या तक्रारी...