agriculture news in marathi, need of change in drought norms | Agrowon

‘दुष्काळाच्या निकषांसाठी शासनाने तज्ज्ञांची बैठक घ्यावी’
टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 18 ऑक्टोबर 2018

पुणे : कमी पाऊस झाल्यामुळे सरकारला दुष्काळ जाहीर करणे अपरिहार्य आहे. मात्र त्याबाबतचे निकष काय असावेत, याविषयी जनमानसांत संभ्रम आहे. त्यावर उपाय म्हणून सरकारने निकष ठरविण्यासाठी तत्काळ जलतज्ञ, कृषितज्ञांची तसेच सामाजिक क्षेत्रातील जाणकारांची एकत्रित बैठक बोलवावी. त्यानंतर बैठकीतील सूचनांनुसार योग्य ते निकष ठरवावेत, असे असे मत केंद्रीय भूजल विभागातील भूजल वैज्ञानिक उपेंद्र धोंडे यांनी व्यक्त केले. 

पुणे : कमी पाऊस झाल्यामुळे सरकारला दुष्काळ जाहीर करणे अपरिहार्य आहे. मात्र त्याबाबतचे निकष काय असावेत, याविषयी जनमानसांत संभ्रम आहे. त्यावर उपाय म्हणून सरकारने निकष ठरविण्यासाठी तत्काळ जलतज्ञ, कृषितज्ञांची तसेच सामाजिक क्षेत्रातील जाणकारांची एकत्रित बैठक बोलवावी. त्यानंतर बैठकीतील सूचनांनुसार योग्य ते निकष ठरवावेत, असे असे मत केंद्रीय भूजल विभागातील भूजल वैज्ञानिक उपेंद्र धोंडे यांनी व्यक्त केले. 

आंतरराष्ट्रीय भूविज्ञान दिनानिमित्त द इन्स्टिट्यूट ऑफ इंजिनिअर्स आणि मराठी विज्ञान परिषद यांच्या वतीने ‘जलक्षेत्रातील मिथकं आणि वास्तव’ या विषयावर मंगळवारी (ता.१६) कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले होते. 
या वेळी श्री. धोंडे बोलत होते. या वेळी मराठी विज्ञान परिषदेचे उपाध्यक्ष प्रा. राजेंद्रकुमार सराफ, सुनील जोशी, मिलिंद बागल, शैलेंद्र पटेल आदी उपस्थित होते. 

या वेळी श्री. धोंडे म्हणाले, की राजकीय दबावापोटी दुष्काळाचे निकष लावताना शेतकऱ्यांमध्ये भेदभाव होऊ नये. मात्र, दुष्काळ जाहीर करताना राजकीय दबावापोटी निकष लावले जात आहे. मुळातच दुष्काळ जाहीर करण्याची पद्धत ही चुकीची आहे. हा दुष्काळ नैसर्गिक नसून राजकीय आहे. दुष्काळ टाळायचा असेल तर सात वर्षाचक्र गृहीत धरून दुष्काळाचे नियोजन केले पाहिजे. परंतु, ते शासनाकडून होताना दिसत नाही. जलसंधारणाच्या ज्या योजना सरकारी किवा खासगी संस्थानी राबविल्या आहेत. त्याच्या परिणामकारकतेची तपासणी ही तज्ञांच्या समितीमार्फत सातत्याने व्हायला पाहिजे. मात्र, आज अशी तपासणी होताना दिसत नाही. जलसंधारणाच्या कामांविषयी अत्याधुनिक पद्धतीने प्रशिक्षण न दिल्यामुळे चुकीच्या पद्धतीने कामे होत आहे. या चुकीच्या पद्धतीमुळे जमिनीत पाणी मुरण्याची प्रक्रिया कमी आहे. पाणीपातळी वाढण्याऐवजी कमी होत आहे. त्यामुळे पाणीटंचाईची दाहकता ही दिवसेंदिवसे वाढत आहे, असे त्यांनी सांगितले. 

आज राज्यात तीव्र पाणीटंचाई निर्माण झाली असून शासनाला दुष्काळ जाहीर करावाच लागेल, अशी स्थिती तयार झाली आहे. यंदा कमी पाऊस झाल्यामुळे दुष्काळाची तीव्रता वाढणार आहे, असे म्हटले जाते. मात्र, यापूर्वी झालेल्या पावसाच्या पाण्याचे आपण काय केले. त्यासाठी कोणत्या उपाययोजना केल्या याचा विचार करावा लागेल.
शासनाला जलतज्ञ कोण आहेत याचीसुद्धा माहिती नाही. या उलट शासन प्रशिक्षण नसलेल्या व्यक्तीना जलनायक, जलमित्र, जलतज्ञांची उपाधी देण्यात येते हे चुकीचे आहे. त्यामुळे जलसाक्षरतेवर दुष्परिणाम होत आहे. राज्यामध्ये सरकारी व निमसरकारी संस्थेमध्ये मोठ्या प्रमाणात जलतज्ज्ञ उपलब्ध असताना दुष्काळावर मात करण्याकरिता ठोस उपाय म्हणून एकमत होण्याची गरज आहे. त्यादृष्टीने सरकारने पावले उचलण्याची आवश्‍यकता आहे, असे श्री. धोंडे यांनी स्पष्ट केले.

इतर बातम्या
साखर विक्री मूल्य ३१ रुपये करण्यासाठी...पुणे : राज्यातील ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना एफआरपी...
रताळे उत्पादनवाढीसाठी ओडिशाचा...पेरू येथील आंतरराष्ट्रीय बटाटा केंद्राच्या...
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात गीर, साहिवाल...पुणे : सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात दुग्ध आणि कुक्कुट...
दुष्काळी स्थितीत फळबागांचे व्यवस्थापन...पुणे : यंदा कमी झालेल्या पावसामुळे पुणे विभागात...
खरीप, केळी पीकविम्याच्या परताव्यापासून...जळगाव  : प्रधानमंत्री खरीप पीकविमा योजनेत...
औरंगाबाद जिल्ह्यात ४६९७ क्‍विंटल...औरंगाबाद : हमीभावाअंतर्गत औरंगाबाद जिल्ह्यात मका...
मराठवाड्यातील ५६९ गाव-वाड्यांना टॅंकरऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील पाणीटंचाईचा सामना...
सांगली जिल्ह्यात १४ हजार शेतकरी वीज...सांगली : जिल्ह्यातील १४ हजारांहून अधिक शेतकरी वीज...
तुरीला ५००० पर्यंत दर, देशी वाणांना...जळगाव : खानदेशात तुरीची मळणी अनेक भागात सुरू झाली...
टँकरऐवजी पाइपलाइनने पाणीपुरवठा करा :...नागपूर : अपुऱ्या व अनियमित पावसामुळे जिल्ह्यातील...
अकोला जिल्ह्यात जलसंधारणाच्या कामांना...अकोला : दुष्काळमुक्त जिल्हा करण्यासाठी जिल्ह्यात...
दिल्लीतील व्यावसायिकांनी फळबागा...नगर : नगर जिल्ह्यामधील पाथर्डी तालुक्‍यातील तीव्र...
सातारा जिल्ह्यातील धरणांत अल्प साठासातारा : जिल्ह्यातील प्रमुख धरणांत गतवर्षीच्या...
नाशिक जिल्हा बँकेत खडखडाट तरी सचिवांना...नाशिक : एकीकडे सभासदांना पुरेशी रक्कम देण्यास...
रब्बीची ज्वारीची एक लाख हेक्टरवर पेरणीसातारा : जिल्ह्यात रब्बी हंगामात अन्नधान्यासह...
मोकळ्या माळरानावर हिंडवतूया...चारा द्या...सांगली ः दूध इकून दौन पैकं मिळत्याती म्हणून...
खोजेवाडीत लोकसहभागातून जनावरांची छावणीनगर : दुष्काळाने होरपळ होत असलेल्या भागात शासनाने...
पूर्व विदर्भात पावसाला पाेषक हवामानपुणे : बंगालच्या उपसागरातील वादळी स्थिती, कोकण...
उत्तर प्रदेश, हरियाना, पंजाबप्रमाणे...पुणे : जागतिक साखरेचे बाजार आणि खप विचारात घेता...
गेल्या वर्षीच्या अवकाळीपोटी साठ लाखांची...मुंबई : गेल्या वर्षी मार्च महिन्यात...