agriculture news in marathi, No godowns breaks government procurement | Agrowon

गोदाम नसल्यामुळे शेतीमाल खरेदीला ब्रेक
मारुती कंदले
मंगळवार, 20 मार्च 2018

राज्य सरकारने `नाफेड` या नोडल एजन्सीच्या माध्यमातून तूर आणि हरभऱ्याची किमान आधारभूत किमतीने खरेदी सुरू केली आहे. पण तिचा वेग मंदावला आहे आणि शेतकऱ्यांचे चुकारेही वेळेवर होत नाहीत. शेतकऱ्यांचे सुमारे सहाशे कोटी रुपये थकले आहेत. शेतीमालाची खरेदी रखडण्याची कारणे, खरेदी प्रक्रियेतील अडचणी आणि पुढचे नियोजन या मुद्द्यांवर `नाफेड`च्या शाखा व्यवस्थापक भाव्या आनंद यांच्याशी केलेली ही बातचीत.

राज्य सरकारने `नाफेड` या नोडल एजन्सीच्या माध्यमातून तूर आणि हरभऱ्याची किमान आधारभूत किमतीने खरेदी सुरू केली आहे. पण तिचा वेग मंदावला आहे आणि शेतकऱ्यांचे चुकारेही वेळेवर होत नाहीत. शेतकऱ्यांचे सुमारे सहाशे कोटी रुपये थकले आहेत. शेतीमालाची खरेदी रखडण्याची कारणे, खरेदी प्रक्रियेतील अडचणी आणि पुढचे नियोजन या मुद्द्यांवर `नाफेड`च्या शाखा व्यवस्थापक भाव्या आनंद यांच्याशी केलेली ही बातचीत.

राज्यात तूर आणि हरभरा खरेदी रडतखडत सुरू आहे. शेतकऱ्यांचे त्यामुळे मोठे नुकसान होत आहे. ही खरेदी का वेग घेत नाही?
- आधीच्या वर्षी खरेदी केलेल्या शेतीमालाची अद्यापही विक्री न झाल्याने राज्यातील गोदामे भरलेली आहेत. त्यामुळे आधारभूत किमतीने नव्याने खरेदी केलेला शेतीमाल ठेवायचा कुठे असा प्रश्न `नाफेड`पुढे  आहे. तसेच शेतकऱ्यांचे पैसे देण्यास होत असलेल्या विलंबामुळेही राज्यात तूर आणि हरभरा खरेदी रोडावली आहे.  
गेल्या वर्षीच्य हंगामात (खरीप २०१६) राज्यात चांगला पाऊस झाला आणि तुरीचे विक्रमी उत्पादन झाले. त्या वर्षी सुमारे १५ लाख ३३ हजार हेक्टर क्षेत्रावर तुरीची लागवड झाली होती आणि २० लाख ३६ हजार टन इतके इतके भरघोस उत्पादन मिळाले. परिणामी खुल्या बाजारात तुरीचे भाव घसरले. त्यामुळे सरकारने खरेदी केंद्रांच्या माध्यमातून ५,०५० रुपये या किमान आधारभूत किमतीने तूर खरेदी केली. त्या हंगामात राज्यात सुमारे ७६ लाख क्विंटल तूर खरेदी झाली. यापैकी सुमारे ५१ लाख क्विंटल तूर केंद्र सरकारने तर उर्वरित २५ लाख क्विंटल तूर राज्य सरकारने खरेदी केली. या तुरीची राज्यभरातील ठिकठिकाणच्या सरकारी तसेच खासगी गोदामांमध्ये साठवणूक करण्यात आली आहे. पणन विभागाने ही तूर विकण्याचे खूप प्रयत्न केले. मात्र, दर कमी असल्यामुळे सरकारला तूर विकता आलेली नाही. यंदाच्या हंगामातील शेतमालाच्या खरेदीवर त्याचा मोठा परिणाम झाला आहे. 

या समस्येवर उपाय काय?
- अमरावती, बीड, बुलडाणा, उस्मानाबाद आदी जिल्ह्यांत साठवणुकीची मोठी अडचण निर्माण झाली आहे. त्यासाठी आम्ही २०१७ च्या खरिपात खरेदी केलेले सोयाबीन आणि मूग विक्री करण्याचा निर्णय घेतला आहे. सुमारे २६ टन सोयाबीन आणि ५ टन मूग विक्री करण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. त्यामुळे काही प्रमाणात जागेची उपलब्धता होईल. परंतु केवळ तेवढ्यामुळे हा प्रश्न पूर्णपणे सुटणार नाही. म्हणून पुरेशी गोदामे उपलब्ध व्हावीत यासाठी आमचे प्रयत्न सुरू आहे. या संदर्भात `नाफेड`ने राज्याच्या कृषी खात्याशी पत्रव्यवहार केला आहे. गोदामे उपलब्ध करून देण्याची जबाबदारी राज्य सरकारची आहे. राज्याच्या कृषी खात्याने राज्य वखार महामंडळाला गोदामे उपलब्ध करून देण्याचे निर्देश दिले आहेत. केंद्र आणि राज्य सरकारच्या अखत्यारीत असलेल्या वखार महामंडळांकडून नव्या शेतीमाल खरेदीसाठी लवकरच गोदामे उपलब्ध होतील.  

यंदाच्या हंगामात आतापर्यंत शेतीमालाची किती खरेदी पूर्ण झाली आहे?
-  राज्यात आधारभूत किमतीने सोयाबीन आणि उडीद खरेदीची मुदत संपलेली आहे. तुरीची खरेदी एप्रिलअखेरपर्यंत सुरू राहणार आहे. तर मे-जूनपर्यंत हरभरा खरेदी केला जाईल. १६ मार्चपर्यंतच्या माहितीनुसार राज्यात १ लाख २२ हजार टन तूर खरेदी करण्यात आली आहे. केंद्र सरकारने महाराष्ट्राला यंदा ४ लाख ४६ हजार टन तूर खरेदीचे उद्दिष्ट दिले आहे. हरभऱ्याची यंदा पहिल्यांदाच खरेदी करण्यात येत आहे. सुमारे ३ लाख टन हरभरा खरेदीचे उद्दिष्ट आहे. १६ मार्चपर्यंत सुमारे २१७ टन हरभऱ्याची खरेदी झाली आहे. तूर आणि हरभरा मिळून यंदा ७ लाख ४६ हजार टन माल खरेदी करण्याचे उद्दिष्ट आहे. आतापर्यंत त्यातील १ लाख २२ हजार टन माल खरेदी पूर्ण झाली आहे.

शेतकऱ्यांचे पेमेंट महिना महिना रखडले आहे. त्याविषयी काय सांगाल?
- शेतकऱ्यांकडून खरेदी केलेल्या तुरीचे आणि हरभऱ्याचे पैसे अद्यापही दिले गेलेले नाहीत, यात तथ्य आहे. त्यामुळेही खरेदीत अडचणी येत आहेत. या दोन्ही शेतीमालाच्या खरेदीपोटी राज्यात सुमारे सहाशे कोटी रुपये शेतकऱ्यांचे देणे बाकी आहे. केंद्र सरकारकडून `नाफेड`ला बँक हमी मिळण्यास विलंब झाल्याने शेतकऱ्यांचे पैसे थकले आहेत. नुकतेच केंद्र सरकारने आधारभूत किंमत योजनेअंतर्गत देशात शेतीमाल खरेदीसाठी १९ हजार कोटींचा निधी उपलब्ध करून देण्यास मान्यता दिली आहे. त्यामुळे लवकरच पैसे वाटपाची प्रक्रिया सुरू होईल. येत्या आठवड्याभरात राज्यातील शेतकऱ्यांचे पैसे त्यांच्या बँक खात्यांवर जमा होतील.

इतर अॅग्रो विशेष
प्राणघातक हृदयरोगाचे प्रमाण होतेय कमीगेल्या दोन वर्षामध्ये हृदयरोगाला प्रतिबंध आणि...
अन्नत्याग आंदोलनास प्रारंभ : अमर हबीब,...नवी दिल्ली : शेतकरी आत्महत्यांप्रती सहवेदना आणि...
मच्छीमारी व्यवसायाने आणली समृद्धीगणित विषयात पदवी असूनही बेरोजगार राहणं नशिबी आलं...
काबुली हरभऱ्याने उंचावले अर्थकारण चोपडा तालुक्‍यातील (जि. जळगाव) तापी व अनेर...
जत तालुक्यात द्राक्ष, डाळिंब बागा...सांगली : जत तालुक्यात पश्‍चिम भाग वगळता...
प्रकल्प व्यवस्थापकावर कारवाईचे आदेशपुणे : एकात्मिक पाणलोट व्यवस्थापन...
सहवेदना :आज अन्नत्याग आंदोलनयवतमाळ: शेतकरी साहेबराव करपे व कुटुंबीयांप्रति...
उन्हाची काहिली वाढलीपुणे: राज्यात गेल्या काही दिवसांपासून उन्हाची...
राजकीय उपद्रव्य मूल्य घटल्याने...मुंबई: मर्यादित जनाधार आणि राजकीय उपद्रव मूल्य...
सोलापूर जिल्ह्यातील सर्व गावांची...सोलापूर : सोलापूर जिल्ह्यातील सर्वच ११४५...
विदेश अभ्यास दौऱ्याच्या शेतकरी यादीत...पुणे : विदेश अभ्यास दौऱ्यासाठी निवड केलेल्या...
क्रांती कारखाना हुमणीचे भुंगेरे खरेदी...कुंडल, जि. सांगली : एकात्मिक हुमणी कीड नियंत्रण...
तेजस्विनीच्या साथीने बचतीतून...तेजस्विनी लोकसंचालित साधन केंद्राच्या...
परवानाधारक व्यापाऱ्यांनीच केळीची खरेदी...जळगाव : चोपडा बाजार समिती दरवर्षी १४...
गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकर...पणजी : देशाचे माजी संरक्षणमंत्री व गोव्याचे...
आडातच नाही तर पोहऱ्यात येणार कोठून? दुष्काळ पडल्याने पाण्यासाठी बोअर घेण्याची अक्षरशा...
कृषी पर्यवेक्षकांना पदोन्नती मिळाली, पण...पुणे : राज्यातील कृषी पर्यवेक्षकांना शासनाने मंडळ...
दुष्काळी मराठवाड्यात मार्चमध्येच ‘केसर'...केज, जि. बीड ः फळांचा राजा आंबा बाजारात...
मिरची पीक अंतिम टप्प्यातनंदुरबार (प्रतिनिधी) ः खानदेशातील मिरचीचे आगार...
सुधारित जोडओळ पद्धतीमुळे कपाशीतून...सोगोडा (जि. बुलढाणा) येथील विजय पातळे या कपाशी...