agriculture news in marathi, not ban on glyphosate, Maharashtra | Agrowon

‘ग्लायफोसेट’वर बंदी नाही
मनोज कापडे
रविवार, 23 सप्टेंबर 2018

पुणे : मानवी आरोग्याला धोकादायक असल्याचा कोणताही ठोस पुरावा आढळला नसल्यामुळे ‘ग्लायफोसेट’ तणनाशकावर बंदी घालण्याचा विचार स्थगित करण्याचा निर्णय कृषी खात्याने घेतला आहे. त्यामुळे मोन्सॅन्टोसह ४० कंपन्यांना दिलासा मिळाला आहे. राज्यात दरवर्षी सुमारे ३५ लाख लिटर ग्लायफोसेट विकले जाते.

अमेरिकेतील एका न्यायालयाने मोन्सॅन्टोने ग्लायफोसेट हे कार्सिनोजेनिक असल्याची बाब दडवून ठेवल्याची तक्रार ग्राह्य धरत कंपनीने दंड आणि नुकसानभरपाई द्यावी, असा निर्णय दिला आहे. त्यामुळे जगभरात अनेक देशांमध्ये ग्लायफोसेटवर बंदी घालण्याच्या संदर्भात वाद-विवाद सुरू आहे. 

पुणे : मानवी आरोग्याला धोकादायक असल्याचा कोणताही ठोस पुरावा आढळला नसल्यामुळे ‘ग्लायफोसेट’ तणनाशकावर बंदी घालण्याचा विचार स्थगित करण्याचा निर्णय कृषी खात्याने घेतला आहे. त्यामुळे मोन्सॅन्टोसह ४० कंपन्यांना दिलासा मिळाला आहे. राज्यात दरवर्षी सुमारे ३५ लाख लिटर ग्लायफोसेट विकले जाते.

अमेरिकेतील एका न्यायालयाने मोन्सॅन्टोने ग्लायफोसेट हे कार्सिनोजेनिक असल्याची बाब दडवून ठेवल्याची तक्रार ग्राह्य धरत कंपनीने दंड आणि नुकसानभरपाई द्यावी, असा निर्णय दिला आहे. त्यामुळे जगभरात अनेक देशांमध्ये ग्लायफोसेटवर बंदी घालण्याच्या संदर्भात वाद-विवाद सुरू आहे. 

‘ग्लायफोसेट’चे उत्पादन व विक्री करणाऱ्या कंपन्या केंद्रीय कीटकनाशके नियम १९७१ मधील १९ व्या नियमाचे उल्लंघन करीत असल्याचा ठपका ठेवत ग्लायफोसेटवर बंदी आणण्यासाठी कृषी खात्याने कायदेशीर कारवाई सुरू केली होती. कीटकनाशके कायदा १९६८ मधील कलम चौदा (१) नुसार ‘ग्लायफोसेट’ उत्पादक कंपन्यांना त्यांची बाजू मांडण्याची संधी दिली होती. ‘ग्लायफोसेट’मुळे मानवी आरोग्यास धोका झाल्याचे सिद्ध झालेले नाही; तसेच या मूलद्रव्याच्या विक्री व उत्पादन व्यवस्थेविषयीच्या नियमावलींचे पालन केले जाते अशी बाजू कंपन्यांनी मांडली, अशी माहिती सूत्रांनी दिली.

कृषी विभागाने या कंपन्यांनी मांडलेली बाजू मान्य केली आहे. तसेच, ‘ग्लायफोसेट’ बंदी आणल्यास कमी किमतीमधील इतर कोणतेही तणनाशक शेतकऱ्याच्या हाती नसल्याची बाबदेखील मान्य केली असून बंदीचा विचार स्थगित करण्याचा निर्णय घेतला आहे, असे सूत्रांनी स्पष्ट केले.

‘‘ग्लायफोसेट’वर बंदी टाकण्याचा निर्णय घेणे हे राज्याच्या कृषी खात्याला मोठी आफत ओढावून घेण्यासारखे वाटत होते. कारण, देशात सर्वत्र या तणनाशकाला मान्यता आहे. केंद्र शासनदेखील विरोधाची भूमिका घेत नाही. त्यामुळे बंदी घातल्यानंतर पुढे न्यायालयीन लढाईत राज्याचा कृषी विभाग एकाकी पडला असता,’’ असे सूत्रांचे म्हणणे आहे.
देशात ‘ग्लायफोसेट’चा उत्पादन व विक्रीचा परवाना केवळ चहा पिकावर तसेच मोकळ्या जागेवर वापरण्यासाठीच दिलेला आहे. त्यामुळे इतर पिकांसाठी या तणनाशकाचा वापर बेकायदेशीर ठरतो. 

पर्याय उपलब्ध नाही
‘मान्यता असलेल्या पिकाव्यतिरिक्त या तणनाशकाचा 
वापर होत असल्याची ही बाब खरी आहे. मात्र शेतकरीवर्गाला इतर पर्यायदेखील नाहीत. तसेच, देशातील कोणत्याही कर्करोगविषयक संशोधन व उपचार करणाऱ्या संस्थेने ‘ग्लायफोसेट’ तणनाशक ‘कार्सिनोजेनिक’ असल्याचा अभिप्राय दिलेला नाही. या सर्व बाबींमुळे तूर्तास राज्यात ‘ग्लायफोसेट’वर बंदी आणण्याचा विचार स्थगित केला गेला आहे,’’ असे एका उच्चपदस्थ अधिकाऱ्याने सांगितले.

इतर अॅग्रो विशेष
जलदारिद्र्य निर्देशांकातही आपली पिछाडीचएखाद्या देशाच्या अर्थव्यवस्थेचे मूल्यमापन करणार...
पांढऱ्या सोन्याची काळी कहाणीजागतिक पातळीवर कापसाखाली असलेल्या क्षेत्राच्या एक...
...आवाज कुणाचा? लोकसभा २०१९चा आज निकालनवी दिल्ली : संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून असलेल्या...
कृषी विद्यापीठांना नकोय शिक्षण परिषदेचे...नागपूर : भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने तयार...
कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात...पुणे : उन्हाचा चटका वाढल्याने राज्यातील...
राज्यात कृत्रिम पावसाची तयारी सुरूमुंबई : राज्यातील यंदाच्या भीषण दुष्काळाची...
जमिनीच्या आरोग्य कार्डाची उपयुक्तताभारतातील प्रत्येक शेतकऱ्याला त्याच्या जमिनीचे...
संत्रा झाडे वाळण्याची कारणे जाणून करा...विविध संत्रा बागांमध्ये उन्हाळ्यात आणि पावसाळा...
सोलापूर : ओसाड रानं अन्‌ जनावरांची पोटं...सोलापूर ः टॅंकरच्या पाण्यासाठी गावोगावी...
कान्हूरपठार, करंदी परिसरात वादळी वा-...टाकळी ढोकेश्वर, जि. नगर  ः पारनेर...
वर्धा : रोजगारासाठी स्थलांतरामुळे गावं...वर्धा : शेतीपूरक दुग्ध व्यवसायाच्या माध्यमातून...
गावाेगावी पाण्याच्या टॅंकरकडं नजरानगरः तलाव, धरणं कोरडी पडली. कधीच आटल्या नाहीत,...
दुष्काळ निवारणाच्या उपाययोजनांची माहिती...मुंबई : दुष्काळासंदर्भात उत्तर देण्यासाठी...
सत्तर कारखान्यांना बजावली 'आरआरसी'पुणे : राज्यातील १९५ साखर कारखान्यांकडून...
सेवानिवृत्तीनंतर शिक्षकाची शेतीत सेवा...आयुष्यभर नोकरी करताना अनेक गोष्टींचा त्याग करावा...
पतआराखड्याची वाट न बघता खरिपासाठी कर्जपुणे : खरीप पीक कर्जवाटप नियोजनात मुख्य भूमिका...
गिलक्‍याने दिले अर्थकारणाला बळबाजारपेठेची गरज ओळखून कठोरा (ता. जि. जळगाव) येथील...
जरंडीत ‘एक गाव, एक वाण’ योजना फसलीनागपूर ः कापसाचे एक गाव एक वाण लावण्याचा आदर्श...
उन्हाचा चटका कायम राहणार पुणे : विदर्भ, मध्य महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...
आया मौसम बदली कामार्च ते मे हे तीन महिने शासकीय अधिकारी-...